Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i zatok

Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i zatok jest wynikiem reakcji organizmu na alergen, z którym zetknął się pacjent. Zapalenie błony śluzowej nosa i zatok o podłożu alergicznym może być całoroczne lub sezonowe i wówczas zależy od pylenia roślin. Objawy choroby to: łzawienie z oczu, wodnista wydzielina z nosa, kichanie, swędzenie oczu.

Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i zatok – przyczyny

Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i zatok rozwija się na skutek reakcji nadwrażliwości organizmu na substancję zwaną alergenem. Alergenami mogą być substancje pojawiające się okresowo bądź obecne w otoczeniu całorocznie. Po kontakcie z alergenem (dostaniu się do górnych dróg oddechowych – aspiracji alergenu), u osoby z nadwrażliwością dochodzi do pobudzenia układu odpornościowego. Alergen łączy się z immunoglobulinami IgE na powierzchni komórek odpornościowych – mastocytów w drogach oddechowych, co z kolei powoduje uwolnienie substancji (m.in. histaminy) powodujących miejscowy odczyn zapalny.

Zależnie od tego czy alergen jest obecny w atmosferze stale czy okresowo, wyróżniamy dwie postacie alergicznego zapalenia błony nosa i zatok:

  • alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i zatok całoroczne – w reakcji na powszechnie obecne, niezależnie od pory roku – roztocza kurzu domowego, karaczany, sierść zwierząt, zarodniki grzybów i pleśni,
  • alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i zatok sezonowe – pyłki traw, drzew, krzewów.

Nadwrażliwość na daną substancję może rozwijać się przez parę lat, podczas których nasilają się objawy alergiczne. Choroba dotyczy głównie młodych osób i objawia się najczęściej przed 20 rokiem życia. Występowanie alergii w rodzinie, szczególnie u rodziców, znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia choroby u dzieci. Negatywnie wpływają również: bierne palenie tytoniu, narażenie na kontakt z dużą ilością antygenów, częste infekcje.

Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i zatok – objawy

Objawy alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i zatok w postaci całorocznej i sezonowej różnią się.

W sezonowym zapaleniu błony śluzowe nosa i zatok objawy są bardziej nasilone, ale trwają krócej, stosownie do okresu narażenia na kontakt z alergenem. W tym przypadku mówi się o klasycznych trzech objawach:

  • łzawienie i/bądź wodnistej, przejrzystej wydzieliny z nosa,
  • częste kichanie,
  • świąd oczu, nosa, podniebienia, oraz gardła.

Oprócz trzech w/w objawów, chory może odczuwać inne liczne dolegliwości związane z odczynem zapalnym, obrzękiem błony śluzowej i lokalnym przekrwieniem tkanek. Są to bóle głowy, uczucie blokady nosa i osłabienia węchu i smaku, łatwiejsze męczenie się, konieczność oddychania przez usta i wtórna suchość w jamie ustnej.

W całorocznej postaci alergicznego zapalenia błony śluzowej zatok i nosa choroby występują zwykle objawy o mniejszym nasileniu i są niecharakterystyczne, nieraz trudne do odróżnienia od przewlekłej infekcji. Dominującą dolegliwością jest uczucie zatkanego nosa. Miejscowy, przewlekły obrzęk błony śluzowej powoduje blokadę, dlatego chory oddycha przez usta. Inne częste objawy to ból głowy, bóle twarzy oraz osłabienie zmysłu węchu.

Objawy alergii

Poza wymienionymi wyżej objawami można zaobserwować inne objawy alergii, które są niecharakterystyczne dla konkretnej jednostki chorobowej. Obrzęk błony śluzowej zatok i jamy nosa powoduje przewlekły zastój krwi żylnej, czego konsekwencją są podkrążone oczy (tzw. cienie alergiczne), blada lub niebieskawa błona śluzowa nosa oraz poziome zagłębienia – fałdy na dolnej powiece znane jako fałdy Denniego i Morgana.

Uporczywy świąd nosa oraz wyciek wodnistej wydzieliny, czasem wywołują odruch pocierania nosa ku górze – jest to tzw. salut alergiczny, przy regularnym pocieraniu wytwarza się poprzeczna bruzda na grzbiecie nosa. Alergicznemu zapaleniu błony śluzowej nosa i zatok mogą towarzyszyć inne choroby o podłożu alergicznym jak atopowe zapalenie skóry, astma oskrzelowa.

Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i zatok – badania

Brak jednolitych kryteriów diagnostycznych, rozpoznanie stawia się zwykle na podstawie relacji pacjenta, badania laryngologicznego i testów alergicznych.

  • Wziernikowania (oglądanie) jamy nosowej ujawnia zwykle obrzękniętą, niebieskawą lub bladą błonę śluzową, pogrubiałe małżowiny nosowe dolne a także przejrzystą, śluzową wydzielinę, która może ściekać po tylnej ścianie gardła. Czasem są obecne szare, niebolesne, kalafiorowate twory – polipy błony śluzowej. Błona śluzowa gardła z powodu ciągłego zaciekania wydzieliny może być obrzęknięta i mieć nierówną powierzchnię („brukowanie”).
  • Testy alergiczne są konieczne do potwierdzenia nadwrażliwości i postawienia rozpoznania, złotym standardem diagnostycznym są testy skórne, ale możliwe jest również oznaczenie poziomu alergenowo swoistych immunoglobulin E(IgE) w surowicy krwi. Na podstawie relacji pacjenta ustala się grupę testowanych alergenów.
    • Punktowy test skórny polega na naniesieniu kropli wystandaryzowanego roztworu alergenu na wcześniej lekko uszkodzony (za pomocą igły bądź specjalnego nożyka) naskórek. Zwykle test wykonuje się na przedramionach, w dwóch szeregach. Jest to prawdopodobnie najbardziej dokładna metoda, a przy tym tania i bezpieczna.
    • Rzadziej wykonuje się bardziej ryzykowne śródskórne wstrzyknięcie 0,02 ml alergenu za pomocą igły. Jeśli w miejscu podania antygenu pojawia się odpowiednio duży bąbel pokrzywkowy, to test jest dodatni dla danego alergenu – występuje nadwrażliwość na daną substancję.
  • Oznaczenie swoistych dla alergenów immunoglobulin – metoda ta jest znacznie droższa od testów skórnych, a na wynik trzeba oczekiwać parę dni. Aby wykonać badanie konieczne jest pobranie próbki krwi żylnej. Samo oznaczenie swoistych IgE w surowicy wykonuje się różnymi metodami – radioimmunologiczną (RIA), immunoenzymatyczną (ELISA) lub systemem Pharmacia CAP. Dokładność(swoistość) tych badań jest coraz większa, jednak nadal nie tak duża jak testów skórnych.

Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i zatok – leczenie

Największe znaczenie w leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i zatok ma identyfikacja alergenów i dążenie do możliwie najskuteczniejszego unikania kontaktu z nimi. Gdy narażenia na alergen nie da się ograniczyć, stosuje się leczenie farmakologiczne, aby zredukować objawy.

Unikanie alergenu

Unikanie kontaktu z alergenami – najtrudniejsze jest to w przypadku alergii na pyłki roślin w okresie pylenia. Jedynym wyjściem jest unikanie wychodzenia z domu około południa gdy jest najwyższe stężenie pyłków, przebywanie w klimatyzowanych pomieszczeniach, unikanie otwierania okien. W przypadku wszechobecnych alergenów jak roztocza kurzu domowego należy stosować się do ogólnych, dość skutecznych zasad zmniejszających ilość kurzu w domu – a poprzez to liczbę alergenów.

Głównym siedliskiem roztoczy jest pościel – powinno się ją regularnie prać w temperaturze minimum 60°C – gorąca woda wyraźnie zmniejsza ilość roztoczy. Błędem jest suszenie pościeli i ubrań na zewnątrz. Z najczęściej używanych pomieszczeń powinno się usunąć elementy, które są największymi magazynami kurzu jak np.: dywany, wykładziny dywanowe, grube zasłony, puszyste narzuty, pluszowe maskotki. Utrzymywanie w pomieszczeniu wilgotności poniżej 50% zmniejsza ilość krążących alergenów. Te metody dają efekt również w przypadku alergii na zwierzęta. Niestety jednak najskuteczniejsze i zalecane jest usunięcie zwierząt z pomieszczeń mieszkalnych.

Leki na zapalenie błony śluzowej nosa i zatok

Leczenie farmakologiczne – najczęściej stosowane są leki przeciwhistaminowe, głównie II generacji. W porównaniu do I generacji nie dają uczucia senności, można je stosować zarówno doraźnie jak i przewlekle(choć stosowane regularnie dają lepszy efekt). Skutecznie zmniejszają główne męczące objawy jak: świąd okolicy nosa i gardła, kichanie czy wyciek wydzieliny z nosa.

Aby szybko znieść uczucie blokady nosa stosuje się leki zmniejszające przekrwienie błony śluzowej – alfa-adrenomimetyki (oksymetazolina, pseudoefedryna) w postaci kropli.

Jeśli te leki słabo zmniejszają objawy, kolejnym krokiem jest zastosowanie środków o działaniu przeciwzapalnym – glikokortykosteroidów donosowo. Nowoczesne preparaty dają dość szybkie uczucie poprawy, jednak na pełny efekt ich działania trzeba poczekać 7-14 dni, konieczne jest regularne przyjmowanie. Objawy niepożądane są stosunkowo rzadko obserwowane, lek działa miejscowo – ogólnoustrojowe działanie leku jest minimalne. Mimo to, zwykle ogranicza się ich stosowanie do okresów zaostrzeń i przy zaniku objawów powoli się je odstawia.

Immunoterapia – można ją rozważyć, gdy objawy utrzymują się mimo stosowania optymalnej farmakoterapii bądź gdy występują liczne działania niepożądane leków.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Jak powstaje alergia?

Alergia jest schorzeniem, które dotyka coraz więcej ludzi na świecie i chociaż jej mechanizm dzięki ...

Testy alergiczne

Testy alergiczne to podstawowe badania diagnostyczne, wykonywane w celu wykrycia lub potwierdzenia alergenu wywołującego objawy. ...

Katar i kaszel a alergia

Katar i kaszel są częstymi objawami alergii. Ponieważ układ immunologiczny odpowiedzialny za jej powstawanie jest ...

Katar u dzieci

Katar (inaczej nieżyt błony śluzowej nosa) jest przede wszystkim objawem przeziębienia. Jednakże katar może również ...

Zatkany nos u dziecka – jakie są domowe sposoby na zapchany nos

Zatkany nos jest częstym problemem dzieci i dorosłych. Utrudnia oddychanie i uniemożliwia spokojny sen. Do ...

Zapalenie zatok a ból i zawroty głowy

Zapalenie zatok jest częstym schorzeniem, szczególnie okresu jesienno-zimowego. Powodują je infekcje wirusowe, bakteryjne lub grzybicze. ...

Zapalenie zatok

Słysząc pojęcie „zapalenie zatok” myślimy z reguły o nieskomplikowanym procesie chorobowym, podobnym do zapalenia gardła, ...

Przewlekłe zapalenie zatok

Przewlekłe zapalenie zatok przynosowych to stan, kiedy objawy zapalenia zatok utrzymują się powyżej 12 tygodni ...

Katar alergiczny

Katar alergiczny nazywany jest także siennym. Jest to ostry alergiczny nieżyt nosa, którego objawy pojawiają ...

Wideo – Zapalenie zatok

Zapalenie zatok jest chorobą dosyć często występująca w naszych warunkach klimatycznych. Przewlekły katar trwający dłużej ...

Testy alergiczne u dziecka

Rozpoznanie alergii u dzieci składa się z kilku etapów, takich jak: zebrania dokładnego wywiadu oraz ...

Wskazania dietetyczne dla alergików

Szacuje się, że alergia pokarmowa może dotyczyć nawet 5% populacji ogólnej. W ostatnich latach, zarówno ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon