Kosmetyki a parabeny

Od lat toczy się zaciekła dyskusja na temat tzw. parabenów, czyli substancji konserwujących zawartych w kosmetykach oraz produktach spożywczych. Jednak o co tak naprawdę toczy się batalia? Skąd biorą się nasze obawy oraz moda na produkty „eko”? I jak bezpiecznie wypośrodkować parabenowy problem?

Parabeny – czym są?

Parabeny są popularnymi środkami, używanymi w przemyśle kosmetycznym oraz spożywczym jako konserwanty. Ich głównym zadaniem jest ochrona produktów przed rozwojem w nich mikroorganizmów, w tym pleśni. Wydłużają więc terminy przydatności, zawdzięczając tę umiejętność substancjom chemicznym, których wpływ na nasze zdrowie, jak wiemy, nie jest obojętny.

Parabeny występują na etykietach kosmetyków i innych produktów pod następującymi nazwami:

  • Methylparaben,
  • Ethylparaben,
  • Isopropylparaben,
  • Propylparaben,
  • Butylparaben,
  • Benzylparaben,
  • Glutaraldehyde,
  • Hexamidine-Diisethionate,
  • Phenol,
  • Phenyl Mercuric Acetate,
  • Phenyl Mercuric Bogate,
  • Benzetonium Chloride.

Parabeny a badania naukowe

Od około dziesięciu lat trwa debata dotycząca oceny bezpieczeństwa stosowania parabenów. W tym czasie wielokrotnie zmianom ulegały wielkości dawek, które zdaniem naukowców nie wyrządzą nam krzywdy. Jednak już sam fakt, iż dawki te na przestrzeni ostatniej dekady zmniejszyły się (np. propyloparaben i butyloparaben są „bezpieczne” w stężeniu poniżej 0,19% z dawki 0,4%, która obowiązywała wcześniej i również była uznawana za bezpieczną), powinien co najmniej dawać do myślenia. Zastanówmy się, zanim w naszym codziennym kosumpcjonizmie całkowicie zaakceptujemy ich obecność. Większość substancji parabenowych w dalszym ciągu poddawana jest ocenom i testom światowych komisji.

Parabeny, ogólnie rzecz biorąc, są uznane za nieszkodliwe w dawkach minimalnych, przy czym dawki te nadal są monitorowane i okazuje się, że kwestia bezpiecznego minimum ulega nieustannym zmianom.

Mimo wszystko związki parabenowe znalazły się na liście konserwantów bezpiecznych. Zwolennicy ich stosowania bronią swoich argumentów między innymi stwierdzeniem, iż istnieją parabeny naturalne – konkretnie estry kwasu p-hydroksybenzoesowego występujące w naturze – w jeżynach, malinach oraz wanilii. Kolejnym niewątpliwym ich atutem jest szerokie spektrum oddziaływania – uznawane są poniekąd za kompleksowo działające substancje.

Parabenowe obawy

Spore zamieszanie w kwestii parabenów powstało, gdy w 2004 roku dr Philippa Darbre wraz ze swoim zespołem badaczy opublikowała pracę na ten temat.

Wiele obaw wywołała ówczesna informacja o powiązaniu stosowanych w antyperspirantach parabenach z rakiem piersi u kobiet. Grunt już wówczas był bardzo podatny na podobne nowiny, chociażby ze względu na fakt, iż kilka lat wstecz świat obiegła informacja o rzekomym zatrzymywaniu toksyn w okolicach pach przez zawarty w antyperspirantach glin. Jeżeli jednak chodzi o ryzyko choroby nowotworowej, wynikającej z przenikania parabenów z pach do piersi – informacja ta nie została nigdy potwierdzona – wręcz odwrotnie.

Okazuje się bowiem, że antyperspiranty i dezodoranty substancji parabenowych zawierają stosunkowo niewiele, chociażby ze względu na spore ilości alkoholu, jaki posiadają w swoim składzie. Poniekąd to alkohol właśnie przejmuje rolę konserwującą. Mimo wszystko informacja ta spowodowała przeprowadzenie szeregu dodatkowych badań celem potwierdzenia jej wiarygodności lub odrzucenia. W ostateczności nie znaleziono jednoznacznego związku pomiędzy stosowaniem antyperspirantów a nowotworem, zaś dr Darbre zarzucono szereg błędów badawczych.

Niemniej do chwili obecnej parabeny nadal bywają kojarzone z działaniem nowotworowym.

Parabeny a hormony

Przypisuje się im również tzw. działanie estrogenne. Jest to działanie bardzo podobne do tego, jakie w organizmie wywołują estrogeny w formie estradiolu, a więc żeńskiego hormonu płciowego. Uznano wobec tego, iż parabeny mogą wpływać na zbyt wczesne dojrzewanie dziewczynek oraz oddziaływać negatywnie na płodność u mężczyzn, a w skrajnych opiniach – nawet powodować ich feminizację.

Istnieją raporty sugerujące, iż w związku z niewielkim, ale jednak, działaniem estrogennym, parabeny mogą powodować zaburzenia gospodarki hormonalnej. Jednak
po wnikliwej analizie dochodzimy do wniosku, iż nie musi oznaczać to faktycznego zagrożenia. Wszystko zależy bowiem od tego, jak dany paraben wpływa na konkretne receptory estrogenowe oraz od ilości substancji, jaka przenika do naszego organizmu.

Czysty estradiol rzeczywiście ma ogromny wpływ na funkcjonowanie ludzkiego organizmu. Udowodniono jednak, że w kwestii estrogennego działania parabenów wpływ ten jest od 1000 do 100000 razy słabszy! W związku z tym zdaje się niezwykle mało prawdopodobne, by stosowanie kosmetyków z parabenami mogło wywoływać tak poważne zaburzenia.

Parabeny – zła sława

Mimo ciągłych badań i prawdziwych ton powstałych raportów i opinii nadal jako rynek jesteśmy mocno sceptyczni oraz posiadamy swego rodzaju dystans, zarówno do badań, jak i niezależności komisji, a także samych parabenów i ewentualnych skutków, jakie mogą wywołać w ludzkim organizmie. Zdania są podzielone, od skrajnych zwolenników, poprzez konsumentów, których nie interesują etykiety produktów, po bezkompromisowych przeciwników.

Jednocześnie sporo koncernów kosmetycznych traktuje tę „parabenową wojnę”, jako niezły chwyt marketingowy, zachęcając do kupna produktów bez parabenów i innych substancji. Często można spotkać je w popularnych drogeriach, warto jednak dodać, iż kosmetyki te z reguły posiadają równie długi okres przydatności, co kosmetyki konserwowane parabenami. Pozostaje więc pytanie, czy wobec tego nie ma potrzeby stosowania parabenów, skoro można sprawę załatwić inaczej? Czy ponadto inne załatwienie sprawy nie wiąże się przypadkiem z wykorzystaniem równie kontrowersyjnej substancji (ponieważ czymś w gruncie rzeczy konserwować trzeba)?

Kosmetyki bez parabenów

Istnieje niewątpliwie zdrowa moda na kosmetyki eko” – pozbawione w zupełności konserwantów. Specyfiki takie zawierają natomiast mnóstwo minerałów i substancji roślinnych, w związku z czym mogą być śmiało używane na skóry najbardziej wymagające i alergiczne. Ich okres przydatności jest minimalny lub niewielki, są też w związku z tym sprzedawane w niewielkich opakowaniach. Oczywiście ceną nie są w stanie konkurować z drogeryjnymi produktami i mimo wzrastającej popularności nie znajdziemy ich na półkach sklepów w imponujących ilościach. Póki co pojawiają się w aptekach, sklepach zielarskich oraz w Internecie, choć tutaj należy zachować bezwzględną ostrożność i nie dać się oszukać. Warto jednak je wypróbować, niezależnie od tego, po jakiej stoimy stronie w parabenowej wojnie.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Jak wybrać najlepszy korektor pod oczy?

Korektor pod oczy to absolutny „must have” damskiej kosmetyczki. Odpowiednio dobrany i zaaplikowany na skórę ...

Krem na trądzik – jaki wybrać, jak działa i jak stosować?

Trądzik to powszechny problem skórny u nastolatków. Okazuje się jednak, że również coraz więcej osób ...

Substancje niebezpieczne w kosmetykach

Argumenty obu stron: przeciwników stosowania substancji chemicznych oraz ich zwolenników, argumentujących ten fakt koniecznością mającą ...

Aloes w kosmetykach

Aloes jest niezwykłą rośliną, o niebywale szerokim spektrum zastosowań. Nie bez powodu stał się ważnym ...

Olejek z drzewa herbacianego

Od niespełna stulecia naukowcy poszukują racjonalnych przyczyn cudownych właściwości olejku herbacianego. Trudno uwierzyć w jego ...

Witaminy w kosmetykach – zachować młodą skórę

Witamina A, C, E znalazły zastosowanie w kosmetykach, które mają zapobiegać starzeniu się skóry. Pielęgnacja ...

Mezoterapia

Mezoterapia jest modnym zabiegiem medycyny estetycznej. Stosuje się ją m.in. w celu poprawy kondycji skóry, ...

Serum czy odżywka do rzęs?

Wypadanie rzęs może być spowodowane nieprawidłowym demakijażem, uszkodzeniami mechanicznymi czy złymi jakościowo kosmetykami do oczu. ...

Peptydy w kosmetyce

Podsycany na każdym kroku kult młodości wzmaga zapotrzebowanie rynkowe na powstawanie coraz bardziej innowacyjnych preparatów, ...

Kosmetyczne zastosowanie karotenoidów

Natura stanowi niewyczerpalne źródło substancji, które aktywnie chronią skórę człowieka przed niekorzystnym wpływem czynników zewnętrznych, ...

Olejki eteryczne – zastosowanie w kosmetyce

Aromaterapia jest bardzo ważnym elementem i bywa traktowana jako dodatkowy etap rytuałów pielęgnacyjnych lub zupełnie ...

Makijaż – kosmetyki krok po kroku

Makijaż może być atrybutem kobiety, jednak tylko, jeśli wykona się go prawidłowo. Perfekcyjny makijaż można ...

Komentarze (0)