Złamanie zmęczeniowe – przyczyny, objawy, leczenie i rehabilitacja

Złamanie zmęczeniowe jest efektem powtarzających się przeciążeń układu kostnego. Wśród przyczyn należy wymienić także: otyłość, niedobory witaminy D i wapnia czy niektóre dycypliny sportowe, jak np. koszykówka, piłka nożna, lekkoatletyka. Objawy złamania zmęczeniowego kości to m.in.: ból przy braku urazu występujący przez kilka lub kilkanaście dni, lokalne zgrubienie na skórze i zasineienie w miejscu złamania. Jak wygląda leczenie i rehabilitacja?

Co to jest złamanie zmęczeniowe?

Złamanie zmęczeniowe powstaje wskutek sumujących się w długim czasie przeciążeń układu kostnego. W odróżnieniu od typowego złamania nie powstaje ono w wyniku pojedynczego urazu. Może upłynąć nawet kilka tygodni, zanim dojdzie do złamania. Duże obciążenia, którym kość jest poddawana wielokrotnie, osłabiają jej strukturę, doprowadzając do powstawania mikrouszkodzeń. W momencie, kiedy granica wytrzymałości struktury kostnej zostaje przekroczona, dochodzi właśnie do opisywanego złamania kości.

Do obszarów, w których dochodzi najczęściej do tego typu złamania, zalicza się: trzon drugiej lub trzeciej kości śródstopia, kość łódkowatą, kość piętową, górną część kości piszczelowej oraz strzałkowej (szczególnie u dzieci), kość ramienną, trzon kręgu L5, złamanie zmęczeniowe szyjki kości udowej, żebra oraz wyrostek kolczysty kręgu C7.

Złamanie zmęczeniowe – jakie są przyczyny?

Złamania zmęczeniowe bardzo często dotyczą osób przeciążających elementy układu kostno-stawowego z racji wykonywanego zawodu lub uprawianego sportu, tu należy wymienić np.: osoby pracujące w pozycji stojącej czy używające w pracy narzędzi emitujących silne wibracje, lekkoatletów, biegaczy, koszykarzy, piłkarzy, tenisistów, wioślarzy, tancerzy i gimnastyków.

Największym ryzykiem są jednak obciążeni biegacze – w szczególności długodystansowi. Złamania zmęczeniowe w tym przypadku dotyczą najczęściej kości konczyn dolnych. Jako przyczynę takiego stanu rzeczy podaje się zbyt twardą powierzchnię podczas biegania oraz nieodpowiednie i nieelastyczne obuwie.

Poza wpływem czynników zewnętrznych uwzględnia się (również w przypadku innych osób niż biegacze) następujące czynniki ryzyka: zażywanie leków (kortykosteroidy), otyłość, niedobór witaminy D oraz wapnia, wady anatomiczne w budowie szkieletu, zaburzenia hormonalne, zbyt intensywne treningi lub ćwiczenia bez odpowiedniej rozgrzewki, a także uprawianie kilku sportów.

Złamanie zmęczeniowe kości – objawy i rozpoznanie

Do objawów złamania zmęczeniowego można zaliczyć przede wszystkim miejscowy ból utrzymujący się kilka lub kilkanaście dni (przy braku urazu). Mamy do czynienia ze stopniowym narastaniem dolegliwości – im bardziej wzrasta obciążenie, tym silniejszy ból. Wyczuwalne może być także lokalne zgrubienie na skórze w miejscu złamania. W późniejszym etapie dochodzi do obrzęku oraz tkliwości bólowej. Często pojawia się zasinienie.

Charakterystyczne dla złamania zmęczeniowego jest to, że w początkowym etapie – oprócz bólu – najczęściej nie występują inne dolegliwości. Dopiero wraz z upływem czasu pojawiają się kolejne z wcześniej wymienionych.

Rozpoznanie złamania należy do lekarza. Najczęściej wykonuje się badania obrazowe, takie jak: scyntygrafia kości, zdjęcie rentgenowskie RTG czy badanie ultrasonograficzne USG. Jeśli pacjent zgłosił się ze złamaniem zmęczeniowym (będącym w początkowym etapie), to najbardziej przydatna okaże się scyntygrafia kości. W badaniu rentgenowskim, z uwagi na wczesną fazę urazu, zmiany mogą być niewidoczne – to samo dotyczyć może badania USG.

Złamanie zmęczeniowe – gips i rehabilitacja

Podstawową w przypadku złamania zmęczeniowego kości jest ograniczenie aktywności fizycznej i okresowa rezygnacja z uprawiania danego sportu. Czas uzależniony jest od wielu czynników, m.in. od lokalizacji złamania. Kolejnym etapem jest odciążenie lub – jeśli to konieczne – unieruchomienie (najczęściej od 6 do 20 tygodni).

Postępowanie rehabilitacyjne opiera się na stosowaniu zabiegów fizykalnych, które: przyspieszą regenerację uszkodzonej tkanki kostnej, uśmierzą ból, zredukują dodatkowe objawy towarzyszące (np.: obrzęk) oraz poprawią ukrwienie. Powszechnie stosuje się w tym celu – pole magnetyczne, laseroterapię, ultradźwięki.

Zaleca się także ćwiczenia: przeciwzakrzepowe (jeśli złamanie kości wymaga długotrwałego unieruchomienia), izometryczne (dla utrzymania właściwej siły mięśniowej), rozciągające, stabilizujące oraz propriocepcji, które pomogą szybciej wrócić do aktywności sprzed urazu. Dodatkowo stosuje się aplikacje z użyciem taśm Kinesiology Taping. Rodzaj aplikacji uzależniony jest od celu zachowawczego leczenia złamania zmęczeniowego.

Samodzielnie warto zadbać również o właściwą suplementację witaminy D i wapnia, stosując odpowiednio zbilansowaną dietę. Należy unikać obciążania kończyny, a w przypadku dużego obrzęku nogi wykonywać okłady z lodu przez 10–15 minut dziennie co 1–2 godziny (w przypadku silnych dolegliwości – nawet co 40 minut).

Leczenie złamania zmęczeniowego – operacja?

Gdy dolegliwości bólowe są bardzo silne, konieczne może okazać się zażycie środków przeciwbólowych lub przeciwzapalnych, o czym decydować powinien lekarz. Leczenie operacyjne złamania zmęczeniowego stosuje się niezwykle rzadko – najczęściej w przypadku sportowców uprawiających sport wyczynowo, którzy chcą szybko powrócić do formy.

Stosowanie się do zaleceń lekarza i fizjoterapeuty, który zaleci odpowiednią rehabilitację na złamanie zmęczeniowe, jest gwarancją odzyskania pełnej sprawności. Po powrocie do aktywności fizycznej warto pamiętać o: rozsądnym planowaniu obciążeń treningowych, właściwie dobranym obuwiu oraz dobrze zbilansowanej diecie. W przyszłości może to pomóc zmniejszyć ryzyko złamań zmęczeniowych.

Źródła:

  • Tylman D, Dziak A. Traumatologia narządu ruchu, Warszawa: Wydawnictwo PZWL, 2013.
  • Kwolek A. Rehabilitacja medyczna., Wrocław: Wydawnictwo Urban&Partner, 2010.
  • Hładki W, Lorkowski J, Kotela I. Stress fracture of fourth metatarsal bone. Ostry Dyżur 2013; 3.
  • Wiecheć M, Bauer M. Przewodnik metodyczny po wybranych zabiegach fizykalnych - wydanie III rozszerzone, uzupełnione, poprawione., Wrocław: Wydawnictwo Markmed Publishing, 2012.
Opublikowano: ; aktualizacja: 03.11.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Złamanie kości stępu

Postępowanie z pacjentem ze złamaniem kości stępu musi odbywać się w trybie pilnym. Stosuje się ...

Gęsia stopa – przyczyny, objawy, badania, leczenie, ćwiczenia, zapobieganie gęsiej stópce

Terminem "gęsia stopa" określa się przyczep trzech mięśni w okolicy piszczeli. Uszkodzenie tych mięśni powoduje ...

Co to jest staw rzekomy? Jakie są objwy i leczenie?

Staw rzekomy to brak zrostu kości. Nieprawidłowe zrośnięcie się kości może skutkować powstaniem stawu w ...

Choroba Pageta – przyczyny, objawy, badania, leczenie, powikłania

Choroba Pageta to przewlekła choroba związana z nadmierną resorpcją kości i ogniskowymi zmianami osteolitycznymi. Przyczynę ...

Przepuklina pachwinowa

Przepuklina to nieprawidłowe przemieszczenie się zawartości jam ciała przez otwory w powłokach – nabyte lub ...

Ból kręgosłupa – przyczyny, jak leczyć?

Ból kręgosłupa, potocznie określany jako ból pleców, to jedna z najbardziej powszechnych obecnie dolegliwości. Bólowi ...

Ból między łopatkami – co jest przyczyną bólu pleców między łopatkami?

Ból między łopatkami, na wysokości piersiowego odcinka kręgosłupa jest częstą dolegliwością. Ból kręgosłupa między łopatkami ...

Skrzywienie kręgosłupa (boczne) – przyczyny, objawy, rehabilitacja, jak leczyć?

Skrzywienie kręgosłupa to jedna z najczęstszych wad postawy. Najczęściej lekarze diagnozują skoliozę, czyli boczne skrzywienie ...

Wrodzona łamliwość kości – przyczyny, objawy i dziedziczenie wrodzonej łamliwości kości

Wrodzona łamliwość kości jest uwarunkowanym genetycznie schorzeniem dotyczącym tkanki łącznej. Charakterystyczną cechą choroby jest tendencja ...

Zerwane więzadło krzyżowe – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja na zerwanie więzadła kolana

Zerwane więzadło krzyżowe to uraz kolana występujący m.in. u zawodowych sportowców oraz amatorów sportu. Inne ...

Złamanie Monteggii u dzieci i dorosłych – mechanizm, leczenie, operacja i rehabilitacja

Złamanie typu Monteggia jest jednym ze złamań kości przedramienia. W wyniku bezpośredniego urazu dochodzi do ...

Złamanie awulsyjne – co to jest, jak długo trwa leczenie i rehabilitacja?

Złamanie awulsyjne polega na oderwaniu fragmentu kości pod wpływem działania dużych sił ze strony aparatu ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon