Złamanie kości udowej – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja, powikłania

Do złamania kości udowej dochodzi najczęściej u osób starszych i sportowców. Najczęściej przyczynami złamanego uda są ciężkie upadki i wypadki komunikacyjne. Objawy to: ból okolicy stawu biodrowego lub samego biodra, obrzęk, stopa wykręcona na zewnątrz. Leczenie złamania kości udowej polega na unieruchomieniu i rehabilitacji. Czasem konieczna jest operacja. Jak udzielić pierwszej pomocy? Jakie są powikłania złamania uda?

Złamanie kości udowej u osób starszych i sportowców

Złamania kończyny dolnej występują częściej niż w kończynie górnej. Szczególnie niebezpieczne są złamania kości udowej, gdyż jest ona największą i najdłuższą kością naszego organizmu. Do złamania może dojść w wyniku dwóch mechanizmów; przy nadmiernym odciążeniu zdrowej struktury kostnej lub przy normalnym odciążeniu osłabionej struktury kostnej. Pierwszy mechanizm spotykamy najczęściej u sportowców i wojskowych, drugi natomiast u osób starszych, z osteoporozą oraz kobiet z zaburzeniami miesiączkowania i diety.

Złamania mogą dotyczyć jej górnego odcinka (szyjki, krętarzy, tj. złamania krętarza kości udowej), środkowego (trzonu) lub obwodowego końca. Opisywane uszkodzenia stanowią poważny problem medyczny, pomimo rozwoju medycyny wciąż stanowią zagrożenie ze względu na ich ciężki przebieg oraz dużą liczbę powikłań u pacjentów.

Kość udowa może ulec złamaniu w: górnym odcinku – 80 proc. osób w wieku powyżej 60 lat doświadcza złamania szyjki kości udowej bądź okolicy krętarzowej, spotyka się je częściej u kobiet, w wyniku osteoporozy lub w okresie pomenopauzalnym, trzonie – w następstwie bardzo silnego urazu bezpośredniego w jej środek, najczęściej uraz jest złamaniem wieloodłamowym lub skośnym spiralnym wzdłuż kości, końcu dolnym – złamania mają wtedy ciężką postać i powstają najczęściej podczas wypadków komunikacyjnych.

Może dojść do złamania kości udowej z przemieszczeniem odłamów. Towarzyszyć im może uszkodzenie więzadeł stawu kolanowego, tętnicy udowej lub podkolanowej oraz uszkodzenie nerwu strzałkowego.

Złamanie kości udowej – przyczyny

Najczęściej przyczynami złamania kości udowej u dziecka czy dorosłego są ciężkie upadki i wypadki komunikacyjne. Jednak u osób starszych, z osteoporozą nawet niewinnie wyglądający upadek z łóżka na podłogę czy potknięcie się nie chodniku może doprowadzić do jej złamania.

Czynników ryzyka predysponujących do złamań kości udowej jest wiele, a wśród nich wyróżniamy:

  • osteoporozę (najczęściej w okresie pomenopauzalnym u kobiet),
  • wrodzoną kruchość i łamliwość kości,
  • uprawianie sportów ekstremalnych,
  • nieprawidłową dietę (ubogą w wapń i białko),
  • raka kości i przerzuty nowotworowe,
  • choroby układu nerwowego.

Złamane udo może być również wynikiem wtórnej nadczynność przytarczyc w przebiegu zaawansowanej niewydolności nerek czy przyjmowanie leków sterydowych obniżających odporność.

Złamanie kości udowej – objawy

Objawami złamania kości udowej jest ból w okolicy stawu biodrowego. Silne dolegliwości bólowe mogą wskazywać na złamanie z przemieszczeniem, umiarkowany zaś na złamanie bez przemieszczenia.

Inne objawy złamania nogi w udzie to:

  • ból w kolanie promieniujący ze stawu biodrowego,
  • ból w samym biodrze; podczas próby ruchu dolegliwości ulegają nasileniu,
  • obrzęk w obrębie złamania kości udowej.

Kończyna dolna ulega nieznacznemu skróceniu (w przypadku przemieszczenia odłamków). Stopa jest wykręcona na zewnątrz.

Złamanie uda – leczenie

Postępowanie z pacjentem ze złamaną kością udową musi odbywać się w trybie pilnym. Pacjent powinien jak najszybciej znaleźć się w szpitalu. W czasie transportu do szpitala wskazane jest stosowanie łagodnego wyciągu złamanej kończyny, co zmniejsza dolegliwości bólowe oraz unieruchomienie jej za pomocą kończyny zdrowej lub kijków. W szpitalu należy ocenić czy doszło do złamania na podstawie zdjęcia RTG.

Złamanie kości udowej – pierwsza pomoc

Aby udzielić pierwszej pomocy w przypadku złamania uda, należy unieruchomić chorą kończynę. W tym celu można wykorzystać zdrową nogę, która spełni rolę "szyny". Obie kończyny dolne związuje się razem. Można to zrobić przy pomocy dwóch kijów. Muszą mieć one różną długość. Krótszy musi sięgać do pachwiny poszkodowanego, dłuższy natomiast od pachy aż do pięty. Następnie kije należy ściśle zabandażować, uwzględniając przy tym również stopy.

Złamanie kości udowej – operacja

Przed ewentualnym zabiegiem chirurgicznym konieczna jest ogólna ocena internistyczna i wykonanie badań dodatkowych w postaci EKG i morfologii krwi. Prawie zawsze konieczna jest interwencja operacyjna, która zapewnia szybki powrót do zdrowia. Leczenie chirurgiczne obejmuje:

  • łączenie złamanych elementów kostnych przy pomocy specjalnych śrub, gwoździ lub płytek kątowych,
  • zastąpienie uszkodzonego fragmentu kości elementem sztucznym – endoprotezą, która może być częściowa lub całkowita.

Po zabiegu chory otrzymuje leki przeciwbólowe, przeciwzakrzepowe oraz antybiotyki zabezpieczające ranę pooperacyjną przed infekcją i jest unieruchomiony w łóżku.

Złamanie kości udowej – jak długo się zrasta?

Długość okresu unieruchomienia uzależniona jest od sposobu przeprowadzenia operacji. Jednak personel dąży tego, aby stawiać pacjentów na nogi jak najszybciej, już 23 dnia po operacji. Oczywiście należy zabezpieczyć operowaną kończynę przed obciążaniem.

Pionizacja jest również konieczna ze względów higienicznych oraz w celu zapobiegania zakrzepicy żył głębokich i odleżynom. Chodzenie rozpoczyna się początkowo z pomocą chodzika, najlepiej w asyście fizjoterapeuty, później z kulami.

Powrót do normalnej aktywności odbywa się stopniowo, pod ścisłą kontrolą lekarza. Może to czasami trwać nawet kilka miesięcy. Po zagojeniu rany pooperacyjnej możliwe są normalne czynności higieniczne i pielęgnacyjne operowanego biodra.

Złamanie kości udowej – unieruchomienie

Pacjenci, którzy nie mogą być operowani z powodu złego ogólnego stanu zdrowia, muszą być leczeni za pomocą wyciągu zakładanego na chorą kończynę lub tzw. gipsowego buta derotacyjnego. Takie leczenie wymaga zwykle ok. 68 tygodniowego leżenia w łóżku i jest obarczone wysokim ryzykiem powikłań. Chorzy, zwłaszcza w podeszłym wieku, źle znoszą długotrwałe unieruchomienie.

W przypadku tych pacjentów konieczna jest ochrona okolic narażonych na ucisk i powstanie odleżyn; szczególnie okolicy kości krzyżowej, potylicy, pięt oraz kostek i zapewnienie ruchu pozostałym odcinkom narządu ruchu w celu zapobiegania przykurczom, utrzymaniu ruchomości i siły mięśniowej oraz pobudzenia krążenia.

Złamana kość udowa – rehabilitacja i ćwiczenia

Aby pacjent szybko odzyskał sprawność fizyczną i wrócił do normalnego funkcjonowania oraz aktywności fizycznej konieczna jest rehabilitacja. W przypadku osób ze złamaniami kości obejmuje ona:

  • fizykoterapię; stosowanie zabiegów przyspieszających proces gojenia (pole magnetyczne, laseroterapia), działających przeciwbólowo i przeciwobrzękowo (krioterapia) oraz usprawniających krążenie w operowanej kończynie (kąpiel wirowa, lampy nagrzewające). Należy również brać pod uwagę stosowanie tych zabiegów jeszcze przed usunięciem części zespalających odłamy kostne,
  • delikatny masaż tkanek miękkich obniżający ich napięcie oraz poprawiający ich ukrwienie i odżywianie,
  • wykonywanie ćwiczeń leczniczych nakierowanych na wzmocnienie siły mięśniowej i uzyskanie ruchomości w każdym stawie operowanej kończyny dolnej. W początkowej etapie rehabilitacji najlepiej wykonywać z terapeutą delikatne ćwiczenia bez obciążania: w odciążeniu na podwieszkach, izometryczne, rozciągające, oraz pobudzające stymulację nerwowo-mięśniową. Stopniowo wprowadza się ćwiczenia wzmacniające siłę, poprawiające stabilizację, elastyczność tkanek miękkich oraz sprawność układu nerwowego. Na końcu stosujemy ćwiczenia całej kończyny dolnej, zwiększające siłę, kontrolujące ruch i pracę na nierównym podłożu.

Ostatni etap rehabilitacji nogi po złamaniu kości udowej obejmuje naukę chodu. Najpierw terapeuta uczy pacjenta chodzić ze sprzętem pomocniczym, potem dąży do uniezależnienia się pacjenta od nich, obejmuje ona naukę obciążania chorej kończyny, koordynacji ruchów oraz utrzymania równowagi. Wszystkie nowe elementy należy wprowadzać po uprzedniej konsultacji z lekarzem prowadzącym pacjenta.

Złamanie kości udowej – powikłania

Niestety pomimo rozwoju medycyny zdarzają się różne powikłania tak ciężkiego urazu, jakim jest złamanie kości udowej. Powrót do stanu zdrowia sprzed złamania obserwuje się tylko u 65 proc. pacjentów. Wśród powikłań złamania kości udowej wymienić można:

  • pogorszenie stanu ogólnego chorego (osłabienie organizmu, zapalenie płuc),
  • powolny zrost kości lub jego brak,
  • szybki rozwój zmian zwyrodnieniowych stawu biodrowego,
  • obumarcie głowy kości udowej,
  • powstanie stawu rzekomego,
  • uszkodzenie nerwów lub naczyń krwionośnych w okolicy złamania.

Wśród powikłan złamanego uda wymienic należy także zakażenie rany pooperacyjnej, a u pacjentów leżących – powikłania zakrzepowo-zatorowe, odleżyny, upośledzenie motoryki jelit oraz śmierć.

Kość udowa – złamanie – profilaktyka

Pacjenci którzy doświadczyli złamania kości udowej i również Ci, którym się to jeszcze nie przytrafiło powinni wdrożyć w życie pewne nawyki prozdrowotne, wzmacniające nasze kości i chroniące je przez złamaniami.

Profilaktyka w przypadku złamania kości udowej obejmuje:

  • leczenie osteoporozy (wizyta u endokrynologa, badanie kości, odpowiednie suplementy),
  • właściwe odżywianie, zapewniające odpowiednia dawkę wapnia w produktach, lub przyjmowanie jego suplementów,
  • stosowanie u kobiet w okresie pomenopauzalnym hormonalnej terapii zastępczej wyłącznie pod kontrolą lekarza,
  • uprawianie aktywności fizycznej odpowiedniej dla naszego wieku i możliwości fizycznych,
  • osoby starsze z zaburzeniami chodu powinny chodzić o lasce lub z pomocą chodzika.

W przypadku złamania kości udowej u osoby starszej należy zapewnić jej odpowiednio profilowane krzesło, które uniemożliwi zgięcie w stawie biodrowym większe niż 90 stopni, gdyż mocniejsze uniesienie uda wymusza jego rotację zewnętrzną związaną z siłami skrętnymi mogącymi doprowadzić do złamania.

Opublikowano: ; aktualizacja: 24.03.2018

Oceń:
4.7


Może cię

Zwyrodnienie stawów rąk – leczenie, rehabilitacja, ćwiczenia

Zwyrodnienie stawów rąk jest częstą przypadłością, zwłaszcza wśród dojrzałych kobiet. Ból zwyrodnieniowy w dłoniach najczęściej ...

Praca w biurze a bóle stawów i ból kręgosłupa

Pomimo powszechnego przekonania, że praca w biurze jest lekka, lista dolegliwości chorobowych z nią związana, ...

Paluch biegacza – czym jest? Jakie są przyczyny i objawy palucha darniowego?

Paluch biegacza, określany także jako paluch darniowy, jest chorobą wynikającą z nadmiernego obciążenia stawu palucha ...

Artroskopia kolana – wskazania, przebieg, rekonwalescencja, rehabilitacja, ćwiczenia, powikłania

Artroskopia kolana oznacza badanie inwazyjne stawu. Polega na wprowadzeniu do jego wnętrza specjalnej metalowej rurki ...

Test Lachmana – jak wygląda, ujemny, dodatni, wyniki i interpretacja

Test Lachmana służy do oceny stopnia uszkodzeń więzadeł krzyżowych stawu kolanowego. Jest to jeden z ...

Złamanie Collesa – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja złamania typu Collesa

Złamanie Collesa to wynik upadku na część dłoniową ręki. Ten uraz nadgarstka jest najczęstszy wśród ...

Ból pleców przy kaszlu i przy kichaniu – jakie są przyczyny?

Ból pleców (na dole, jednostronny, po lewej czy prawej stronie), spowodowany zmianami zwyrodnieniowymi, reumatyzmem lub ...

Jak leczyć haluksy? Jakie są domowe sposoby na haluksy?

Wiele osób, szczególnie kobiet, ma problemy z haluksami. Jest to wada palucha powodująca dyskomfort, ból ...

Co to jest staw rzekomy? Jakie są objwy i leczenie?

Staw rzekomy to brak zrostu kości. Nieprawidłowe zrośnięcie się kości może skutkować powstaniem stawu w ...

Skolioza – co to jest, jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Skolioza jest to boczne skrzywienie kręgosłupa, do którego najczęściej dochodzi podczas skoku wzrostowego przed okresem ...

Sakralizacja – przyczyny, objawy, leczenie sakralizacji kręgu L5

Sakralizacja kręgu to wada kręgosłupa polegająca na całkowitym lub częściowym zrośnięciu kręgu lędźwiowego z położoną ...

Terapia powięziowa – co to jest, na czym polega, jakie są opinie i cena masażu?

Terapia mięśniowo-powięziowa jest nowoczesną metodą fizjoterapii stosowaną w leczeniu bólu mięśni i stawów. Opiera się ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon