Tendinopatia – ścięgna, rzepki i Achillesa – definicja, objawy, leczenie i rehabilitacja

Tendinopatia to schorzenia dotyczące ścięgien, prowadzące do stanów zapalnych. Może mieć ono postać ostrą i przewlekłą. Leczenie wymaga odpowiedniej diagnostyki, aby dobrać właściwą terapię. Niezwykle ważna jest rehabilitacja – fizjoterapia, kinesiotaping oraz terapia manualna. Tendinopatii nie wolno lekceważyć, gdyż może prowadzić do zerwania ścięgna.

Tendinopatia – definicja

Tendinopatia (łac. tendinitis) to zmiany chorobowe w obrębie struktur ścięgnistych, prowadzące do zapalenia ścięgna. Ścięgno jest strukturą anatomiczną przytwierdzającą mięsień do kości i stanowiącą jego integralną część.

Tendinopatie to cała grupa schorzeń związanych z patologią ścięgien w różnych lokalizacjach. Wyróżnia się dwie fazy: ostrą (reaktywną) oraz przewlekłą (degenerativa). W pierwszej dolegliwości pojawiają się nagle i mają ostry przebieg, a ich zlekceważenie i zaniechanie leczenia prowadzi do rozwoju fazy przewlekłej. Pojawia się utrata elastyczności włókien kolagenowych oraz miejscowe zgrubienia w strukturze ścięgna. Dalsze zaniedbanie kończy się zerwaniem ścięgna. Wymaga to zazwyczaj leczenia operacyjnego i długotrwałego unieruchomienia, co niestety nie gwarantuje powrotu do pełnej sprawności fizycznej.

Tendinosis i tendinitis – co to jest?

Uwzględniając przebieg oraz etiologię tendinopatii, można je odpowiednio sklasyfikować. Tendinosis to zapalenie ścięgna. Duże obciążenie celowane w ścięgno powoduje wystąpienie nagłych i ostrych dolegliwości bólowych. Towarzyszą temu cechy stanu zapalnego, takie jak obrzęk, zaczerwienienie, miejscowe podniesienie ciepłoty ciała. Objawy zaostrzają się podczas wykonywania intensywnego wysiłku fizycznego lub bezpośrednio po jego zakończeniu.

Tendinitis występuje gdy uszkodzenie ścięgna jest przewlekłe i nie wykazuje cech stanu zapalnego. Zaliczane jest do grupy chorób ścięgien wynikających z mikrouszkodzeń wokół i wewnątrz ścięgna, określanych jako zwyrodnienie ścięgna. Przyczyną są przewlekłe, nadmierne przeciążenia ścięgna powodujące jego osłabienie. W odróżnieniu od tendinosis, tendinitis charakteryzuje ból, który pojawia się na samym początku wysiłku fizycznego, następnie zanika i pod koniec występuje ponownie. Pojawiają się mocno słyszalne trzaski oraz wyczuwalne zgrubienia w okolicy uszkodzonego ścięgna. Taki stan, niepoddawany leczeniu, może doprowadzić do zerwania ścięgna.

Tendinopatia – przyczyny

Do czynników sprzyjających powstawaniu chorób ścięgien zaliczamy:

  • niewłaściwe przygotowanie treningowe,
  • wady stóp,
  • źle dobrane buty,
  • brak przygotowania organizmu do aktywności fizycznej,
  • zbyt szybki wzrost obciążeń podczas treningów,
  • zbyt szybki powrót do aktywności fizycznej po wcześniejszej, dłuższej przerwie,
  • nadmierne obciążenia mechaniczne,
  • dysbalans mięśniowy.

Przyczyn zazwyczaj jest kilka i są połączone w różnych kompilacjach.

Tendinopatia – objawy

Objawami tendinopatii ścięgna są cechy stanu zapalnego:

  • ocieplenie,
  • obrzęk,
  • ból,
  • miejscowe zaczerwienienie ciała.

W chorobach ścięgien bolesne będą wszelkie czynności wymagające pracy uszkodzonych struktur (głównie ich rozciągania). Mowa tutaj o wchodzeniu i schodzeniu ze schodów, wykonywaniu przysiadów czy chodzeniu na palcach. Dla fazy ostrej charakterystyczne jest ustępowanie dolegliwości w spoczynku. W fazie przewlekłej objawy nie ustępują nawet po ustaniu aktywności.

Tendinopatia – lokalizacje

W literaturze, wśród najczęstszych lokalizacji chorób ścięgien można napotkać informacje na temat tendinopatii barku, a dokładniej – tendinopatii stożka rotatorów. Mowa tutaj o czterech mięśniach tworzących ten stożek: nadgrzebieniowym, podgrzebieniowym, obłym mniejszym oraz podłopatkowym. Tendinopatia prowadzi do znacznego ograniczenia zakresu ruchomości oraz bolesności okolicy mięśnia naramiennego.

W przypadku zwyrodnienia ścięgnatendinosis – pojawia się ból, zmiany degeneracyjne w ścięgnie i konflikt podbarkowy. Wśród chorób ścięgien występujących w obrębie kończyny górnej wyróżnia się także tendinopatię głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia, tendinopatię bocznego przedziału stawu łokciowego (tzw. łokieć tenisisty) oraz palec zatrzaskujący, który związany jest z pojawiającą się patologią pracy pochewek ścięgnistych.

Często występuje także tendinopatia ścięgna Achillesa (tendinopatia Aquileia), która najczęściej związana jest z urazem. Bolesne staje się wchodzenie i schodzenie ze schodów, przysiady oraz ruchy, w których ścięgno Achillesa ulega rozciąganiu. W obszarze kończyny dolnej warto wymienić także tendinopatię więzadła rzepki, zwaną inaczej kolanem skoczka. Jest to zmiana przeciążeniowa – pojawia się wtedy ból podczas prostowania kolana, wrażenie sztywności i obrzęku. Nieleczone może doprowadzić do zerwania ścięgna.

Tendinopatia – diagnostyka

W chorobach ścięgien podstawę diagnostyki obrazowej stanowi ultrasonografia. Pozwala uwidocznić struktury tkanek miękkich i określić stopień ich uszkodzenia, ukazując obszary o zmniejszonej echogeniczności z nieprawidłową budową ścięgna, w których może toczyć się proces zapalny.

W niektórych przypadkach wykorzystuje się także rezonans magnetyczny. Pozwala to na obserwację ewentualnych obrzęków wokół ścięgien oraz ich możliwą destrukcję. Praktycznie bezużyteczne jest badanie rentgenowskie, ze względu na brak możliwości uwidocznienia struktur innych niż kostne.

Tendinopatia – rehabilitacja

W rehabilitacji chorób ścięgien w postaci tendinopatii przede wszystkim obowiązywać powinien protokół PRICE (tj.: ochrona, odpoczynek, schładzanie, kompresja oraz unoszenie kończyny). Wykorzystuje się zabiegi pomagające w regeneracji i odbudowie w przypadku uszkodzenia ścięgna. Niezwykle istotne są procedury redukujące stan zapalny i wykazujące działanie analgetyczne – mowa tutaj o krioterapii z użyciem ciekłego azotu, fonoforezie, laseroterapii czy ekspozycji na zmienne pole magnetyczne.

W ostrej fazie stosowane są także aplikacje z kinesiotapingu oraz zabiegi terapii manualnej. Zaniedbanie postępowania usprawniającego w tej fazie prowadzi do przejścia w stan przewlekły. Pojawiające się wówczas zwyrodnienie ścięgna nie reaguje już tak dobrze na leczenie. Faza przewlekła to w zasadzie ograniczone możliwości działań małoinwazyjnych.

Wśród zabiegów stosowanych z dobrą skutecznością wymienia się falę uderzeniową oraz ćwiczenia ekscentryczne, wykonywane przez okres około 14 tygodni. O skuteczności zabiegu fali uderzeniowej donoszą najnowsze badania naukowe. Przyspiesza ona procesy odbudowy komórkowej oraz poprawia cyrkulację krwi.

Tendinopatia – leczenie

Oprócz działań fizjoterapeutycznych wykorzystuje się szereg innych środków, które pomagają leczyć wspomniane choroby ścięgien. Jedną z takich metod jest miejscowe podawanie PRP, czyli bogatopłytkowego osocza. Bardzo często stosuje się PRP u sportowców oraz u osób, u których mamy do czynienia z fazą przewlekłą (degenerativa) i zależy nam na odwróceniu zmian degeneracyjnych, regeneracji tkanek i stymulacji do produkcji włókien kolagenowych.

Bardzo często wykonuje się miejscowe iniekcje (zastrzyki) z glikokortykosteroidów celem stopniowej eliminacji objawów stanu zapalnego i rozpoczęcia regeneracji. Popularne są preparaty zawierające kolagen, czyli substancje będące materiałami budulcowymi dla ścięgien, chrząstki i więzadeł. Taki hydrolizat kolagenu znacząco zwiększa jego syntezę przy odpowiedniej suplementacji.

Bibliografia

  • Targońska-Stępniak B., Stępniak C., Majdan M., Tendinopatie. Medycyna po Dyplomie 2012.
  • Engebretsen L., Steffen K., Alsousou J., IOC consensus paper on the use of platelet-rich plasma in sports medicine. Br. J. Sports Med., 2010, 44, 15: 1072–1081.
  •  De Vos R. J., Weir A., van Schie H. T., Platelet-rich plasma injection for chronic Achilles tendinopathy: a randomized controlled trial. JAMA 2010, 303, 2: 144–149.
  • Mani-Babu S., Morrissey D., Waugh C., Screen H., Barton C., Efektywność terapii falą uderzeniową (ESWT) w tendinopatii kończyn dolnych: przegląd systematyczny. Am. J. Sports Med., 2015, 43, 3: 752–761.
  • Cohen M., Ferretti M., Beretta Marcondes F., Tendinopatia patellar. Rev. Bras. Ortop., 2008, 43, 8: 309–318.
Opublikowano: ; aktualizacja: 18.10.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Zapalenie ścięgna

Przyczyną bólu w okolicach kolana, barku, czy stopy może być zapalenie ścięgien i pochewek ścięgnistych. ...

Ból kręgosłupa – przyczyny, jak leczyć?

Ból kręgosłupa, potocznie określany jako ból pleców, to jedna z najbardziej powszechnych obecnie dolegliwości. Bólowi ...

Mieszana choroba tkanki łącznej – MCTD – zespół Sharpa – objawy i leczenie

Mieszana choroba tkanki łącznej inaczej nazywana zespołem Sharpa lub MCTD jest chorobą reumatyczną o podłożu ...

Ból pod lewą łopatką – co oznacza ból pod łopatką? Jakie ma przyczyny i jak go leczyć?

Ból pod łopatką jest dość powszechnym problemem, który może występować na skutek długiego przebywania w ...

Osteofity kręgosłupa (osteofitoza) – przyczyny, objawy i leczenie osteofitów na kręgosłupie

Osteofity kręgosłupa (narośl kostna, dzioby kostne) są patologicznym wytworem tkanki kostnej. Uszkodzona tkanka chrzęstna przyczynia ...

Przykurcz Dupuytrena – przyczyny, objawy, leczenie, operacja, rehabilitacja, ćwiczenia, powikłania

Przykurcz Dupuytrena to choroba, która prowadzi do przerostu, bliznowacenia oraz powstania przykurczu zgięciowego palców. Przyczyna ...

Palce pałeczkowate

Palce pałeczkowate, inaczej zwane palcami dobosza, mogą być oznakami różnych chorób. Bezpośrednią przyczyną powstawania pałeczkowatości ...

Ból pięty

Bardzo często występującą dolegliwością bólową, która składnia do wizyty lekarskiej jest ból pięty. Ból może ...

Ból oczodołu – przyczyny, badania i leczenie bólu w oczodole

Ból głowy i oczu określany bywa jako ból oczodołu. Zatoki objęte stanem zapalnym to częsta ...

Złamanie kości łonowej – objawy, leczenie, rehabilitacja

Złamanie kości łonowej to uraz, do którego najczęściej prowadzi wypadek komunikacyjny. Masywny uraz będący np. ...

Chrzęstniak – objawy, rozpoznanie, leczenie

Chrzęstniak zaliczany jest do grupy łagodnych nowotworów kości. Spotykany jest on przede wszystkim u młodych ...

Bóle pleców – jakie są przyczyny bólu pleców?

Ból w dole pleców to jedna z najczęstszych dolegliwości. Najczęściej jego przyczyną są zmiany zwyrodnieniowe ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon