Sztywność mięśni

Sztywność mięśniowa jest objawem zupełnie naturalnym jeżeli pojawia się po przebudzeniu lub dłuższym przebywaniu w jednej pozycji. Niestety, sztywność mięśni może być także skutkiem poważnych zaburzeń, takich jak choroby neurologiczne, dyskopatia lub fibromialgia. Widoczna jest w chorobie Parkinsona, w chorobach kręgosłupa, po udarze, stwardnieniu rozsianym.

Czym jest sztywność mięśni i kiedy się pojawia?

Sztywność mięśniowa jest pojęciem bardzo ogólnym. Dla pacjenta oznacza najczęściej uczucie drętwienia i bólu w mięśniach oraz wzmożone napięcie mięśniowe ograniczające lub uniemożliwiające wykonanie ruchu. Często zamiennie z określeniem „sztywność mięśniowa”, stosowane są nazwy: hipertonia, spastyczność lub porażenie. Według medycznych definicji nie oznaczają one tego samego, jednak uczucie sztywności w mięśniach jest ich wspólnym objawem.

Wg niektórych autorów mechanizm wywołujący sztywność mięśniową polega na ciągłym pobudzaniu motoneuronów alfa, które unerwiają komórki mięśniowe. Inni zaś twierdzą, że sztywność mięśniowa spowodowana jest nadczynnością motoneuronów gamma, które unerwiają miocyty (komórki mięśniowe) obecne we wrzecionkach nerwowo-mięśniowych. Objawami charakterystycznymi dla sztywności mięśni są:

  • objaw koła zębatego – w trakcie ruchu biernego, wyczuwalny opór pojawia się skokowo,
  • objaw rury ołowiowej – w trakcie ruchu biernego, wyczuwalny opór jest ciągły.

Przyczyn sztywności mięśniowej może być wiele. Aby ją leczyć należy skupić się na zaburzeniach w funkcjonowaniu wszystkich układów organizmu, które mogą skutkować sztywnością mięśniową.

Napięcie mięśni po urazie

Uczucie sztywności mięśniowej jest bardzo częstym objawem pourazowym, np. w sytuacji gdy dochodzi do uszkodzenia stawu. Po doznaniu kontuzji, mięśnie otaczające staw napinają się, co znacznie ogranicza wykonywanie ruchów, a dzięki temu chronią staw przed pogorszeniem skutków urazu lub doznaniem kolejnej kontuzji. Jest to reakcja obrony mięśniowej przed bólem, który może zostać wywołany w trakcie ruchu.

Początkowo terapia polega na zmniejszeniu stanu zapalnego i stosowaniu zabiegów przeciwobrzękowych (zimne okłady, plastrowanie dynamiczne Kinesiology Tape, stawianie pijawek leczniczych tzw. hirudoterapia, masaż limfatyczny). Następnie leczenie uzależnione jest od rodzaju i okolicy urazu.

Podobnie reagują mięśnie brzucha w stanach zapalnych narządów wewnętrznych oraz chorobach tychże narządów. Mięśnie brzucha mimowolnie napinają się, broniąc się przed dotykiem i bólem. W przypadku jamy brzusznej objaw ten nazywany jest odruchem osłaniania. Taka reakcja organizmu najczęściej oznacza poważny stan chorobowy, który nawet może zagrażać życiu pacjenta, dlatego wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.

Choroby kręgosłupa a sztywność mięśni

Jedną z funkcji kręgosłupa jest ochrona rdzenia kręgowego, który jest łącznikiem między układem obwodowym a mózgowiem. Stanowi część ośrodkowego układu nerwowego (OUN) oraz przewodzi bodźce obwodu ciała do mózgu i z powrotem. Wszystkie zaburzenia w budowie i funkcjonowaniu kręgosłupa mają bezpośredni wpływ na stan rdzenia kręgowego oraz korzenie i nerwy rdzeniowe, które z niego odchodzą.

Choroby kręgosłupa takie jak:

mogą powodować ucisk na rdzeń kręgowy lub nerwy rdzeniowe, które unerwiają m.in. mięśnie. Uczucie sztywności mięśniowej wywołane jest najczęściej przewlekłym, długotrwającym uciskiem na nerw rdzeniowy. Objaw również powiązany jest z bólem i osłabieniem mięśniowym, uczuciem drętwienia i mrowienia.

Uraz kręgosłupa, z uszkodzeniem lub całkowitym przerwaniem rdzenia kręgowego, zaburza funkcjonowanie wszystkich czynności organizmu. Do objawów dotyczących mięśni należą zaburzenia ruchowe objawiające się niedowładem lub spastycznością. Spastyka charakteryzuje się nieprawidłowym i nadmiernym napięciem mięśniowym, które nasila się w trakcie próby biernego rozciągania mięśni.

Wszelkie zaburzenia i schorzenia występujące w okolicy kręgosłupa wymagają konsultacji z lekarzem ortopedą lub neurologiem, lecz także z fizjoterapeutą, który w zależności od dysfunkcji dobierze odpowiednią terapię.

Choroby neurologiczne

Z uwagi na fakt, iż sztywność mięśniowa wynika m.in. z zaburzenia pracy między układem nerwowym a mięśniowym, wszelkie choroby neurologiczne mogą objawiać się różnymi formami sztywności mięśniowej. Do najpowszechniejszych należą:

  • Udar mózgu – jest to zespół objawów trwających dłużej niż 24 godziny wywołany nagłym wystąpieniem ogniskowych lub globalnych zaburzeń w funkcjonowaniu mózgu, skutkiem uszkodzenia naczyniowego. Jednym z najczęstszych objawów po wystąpieniu udaru mózgu jest niesprawność ruchowa charakteryzująca się niedowładem lub paraliżem części ciała. Duża część pacjentów cierpi na spastyczność poudarową, objawiającą się bolesnym napięciem mięśniowym, uniemożliwiającym normalne funkcjnowanie i wykonywanie ćwiczeń. Leczenie po udarze wymaga ciągłej rehabilitacji i ćwiczeń prowadzonych przez fizjoterapeutę z wykorzystaniem metod takich jak: ćwiczenia usprawniające, terapia ręki, reedukacja chodu i nauka funkcjonowania w życiu codziennym, fizykoterapia (w tym: krioterapia, ciepłoterapia, hydroterapia, magnetoterapia), metoda PNF, metoda Brunnstrom, metoda Bobath.
  • Choroba Parkinsona – jest to powoli postępująca choroba zwyrodnieniowa komórek nerwowych istoty czarnej w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN). Jednym z podstawowych jej objawów jest sztywność mięśni objawiająca się zwiększonym napięciem mięśniowym, drżeniem spoczynkowym, wygładzeniem rysów twarzy (tzw. twarz maskowata) oraz spowolnieniem ruchowym i trudnością w wykonywaniu ruchów precyzyjnych (tzw. bradykinezja). Pacjent cierpiący na chorobę Parkinsona chodzi stawiając małe kroki i szura nogami po podłożu, nie porusza rękoma w trakcie chodu, ma problem z rozpoczęciem ruchu. Polecaną rehabilitacją dla pacjentów Parkinsonowskich jest gimnastyka ogólnousprawniająca, pływanie, masaż tkanek, muzykoterapia, ćwiczenia Tai Chi, reedukacja chodu i siadu, ćwiczenia oporowe / wzmacniające, ćwiczenia równoważne, terapia metodą PNF i Bobath.
  • Stwardnienie rozsiane – jest to choroba, w której dochodzi do uszkodzenia osłonek mielinowych nerwów, tzw. demielinizacji. Następuje zaburzenie, a następnie niemożność przekazywania impulsów nerwowych w mózgu i rdzeniu kręgowym. Objawy w układzie ruchu to: osłabienie mięśniowe i sztywność mięśni powodujące niesprawność ruchową. Przebieg tej choroby można spowalniać codzienną aktywnością fizyczną, ćwiczeniami rozciągającymi i wzmacniającymi, ćwiczeniami oddechowymi oraz ćwiczeniami koordynacji i równowagi.

Fibromialgia i sztywność mięśni

Trudną do rozpoznania i zdiagnozowania jest choroba reumatologiczna tkanek miękkich, zwana fibromialgią lub reumatyzmem mięśniowym. Pacjenci skarżą się na ciągły, rozległy ból stawów i ból mięśni, przewlekłe zmęczenie oraz zaburzenia snu.

Choroba ta może wywoływać stany depresyjne. Uczucie sztywności mięśniowej potęguje przebywanie w chłodnych i wilgotnych pomieszczeniach oraz budzenie się po nocy. Natomiast ból w mięśniach pogarsza się po uciśnięciu bolesnych punktów na przebiegu włókien mięśniowych.

Leczenie pacjenta z fibriomialgią wymaga spojrzenia holistycznego (całościowego), czyli zarówno lekarskiego jak i psychologicznego. Często poprawa stanu psychicznego pacjenta spowodowana np. zmianą pracy lub otoczenia, zdecydowanie zmniejsza występowanie objawów chorobowych.

Opublikowano: ; aktualizacja: 11.07.2017

Oceń:
3.3


Może cię

Napięcie mięśniowe

Napięcie mięśni pojawia się najczęściej jako reakcja obronna przeciwko bólowi. Stres, nieprawidłowa postawa ciała, uraz ...

Kinetic Control – co to jest, jaka jest cena, na czym polega kurs?

Jedną z metod diagnostyczno-terapeutycznych jest Kinetic Control, stosowana od lat w 90. Zdarza się, że ...

Seks a choroby neurologiczne

Choroby neurologiczne a sprawność seksualna to zagadnienia bardzo ściśle ze sobą powiązane. To właśnie mózg ...

Stwardnienie rozsiane

Przyczyny rozwoju stwardnienia rozsianego są nadal nie do końca poznane. Wiadomo, że istotą choroby jest ...

Dystonia – co to jest, jakie są przyczyny, rodzaje, objawy i jak wygląda leczenie?

Dystonia może dotyczyć wszystkich mięśni, których praca jest uzależniona od woli człowieka. U pacjenta z ...

Udar niedokrwienny mózgu – przyczyny i objawy

Przyczyną udaru niedokrwiennego jest zatkanie naczynia zaopatrującego w krew tkanki mózgu, na skutek czego dochodzi ...

Wylew krwi do mózgu

Udar krwotoczny mózgu (tzw. krwotok domózgowy) powstaje w wyniku rozerwania naczynia mózgowego, powodującego wynaczynienie krwi ...

Stwardnienie rozsiane – diagnostyka i leczenie

Stwardnienie rozsiane jest schorzeniem, przebiegającym skrycie, które przez wiele miesięcy (nawet lat) często nie daje ...

Udar niedokrwienny mózgu – diagnostyka i leczenie

Udar mózgu stanowi trzecią pod względem częstości przyczynę zgonów krajów rozwiniętych. U każdego chorego udar ...

Udar niedokrwienny a komórki macierzyste

Najnowsze osiągnięcia w badaniach nad komórkami macierzystymi potwierdzają ich ogromny potencjał w różnych dziedzinach nauki. ...

Spastyczność mięśni – wzmożone napięcie mięśni – jakie są przyczyny?

Spastyczność jest to wzmożone napięcie mięśni występujące np. u osób po przebytym udarze mózgu, u ...

Choroba Parkinsona

Choroba Parkinsona dotyka przeważnie osoby starsze, głównie po 65 roku życia, aczkolwiek zdarzają się przypadki, ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon