Stopa pronująca – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia, wkładki, buty

Pronacja jest przeciwieństwem supinacji i oznacza rotację wewnętrzną kończyny. W przypadku nadmiernej pronacji stopy mówimy o stopie pronującej. Przyczyną przechylenia tego typu jest m.in. nadmierne obciążenie stóp czy niewłaściwa postawa ciała. Poza charakterystycznym odciskiem, do objawów dużej pronacji stopy należy ból kolan i stawów skokowych. W leczeniu wykorzystuje się odpowiednie ćwiczenia i wkładki ortopedyczne. Biegaczom zalecane bywają także specjalne buty dla pronatorów.

Pronacja stopy – co to jest?

W czasie chodu nasze stopy, prawidłowo i fizjologicznie przenosząc ciężar ciała do przodu, przetaczają się po ziemi – od pięt, poprzez śródstopie, do palców. W ten sposób wykonują ruchy, dzięki którym chód jest fizjologiczny i prawidłowy.

Jednym z nich jest pronacja, czyli pochylenie stopy poprzez jej przyśrodkową krawędź do dołu. Ruchem odwrotnym do pronacji jest supinacja, czyli pochylenie się stopy na krawędź zewnętrzną. Dzięki tym ruchom stopa właściwe się przetacza, zapewniając naszemu ciału dobrą amortyzację.

Ze względu na charakter wykonywanego ruchu, wyróżniamy trzy rodzaje stóp.

  • Jeśli przyśrodkowy łuk stopy nadmiernie się obniża i pronacja ulega zwiększeniu, określamy to mianem stopy pronującej.
  • Innym rodzajem stopy jest stopa suponująca, czyli nadmiernie naciskanie na krawędź zewnętrzną.
  • Stopa neutralna z kolei ma właściwe ruchy pronacji oraz supinacji podczas chodu.

Stopa pronująca – przyczyny nadmiernej pronacji

Przyczyny stopy pronującej są różnorodne. Większość z nich ma związek z osłabieniem mięśni odpowiedzialnych za utrzymanie prawidłowych łuków stopy, do którego doszło wskutek:

  • zaniedbań w dzieciństwie (chodzenie od wczesnego dzieciństwa po równym, twardym podłożu, niewłaściwie dobrane buty dla dziecka),
  • nadmiernego obciążania stóp (stojąca lub chodząca praca, sport),
  • niewłaściwej postawy ciała lub nieodpowiedniego ustawiania stóp,
  • przykurczu mięśnia trójgłowego, który koślawi piętę,
  • zaburzeń mięśniowych na tle wrodzonym.

Zbyt duża pronacja w stopie może być efektem noszenia niewłaściwego obuwia (ciasne, niewygodne, za małe, na wysokich obcasach), a także nadwagi lub otyłości. Nadpronacja bywa również skutkiem długotrwałego unieruchomienia stopy (np. po złamaniu).

Inne przyczyny nadmiernej pronacji mają związek z tendencjami do specyficznej budowy stóp lub wadami anatomicznymi, takimi jak np. piszczel szpotawa, koślawość kolan czy nierówna długość kończyn.

Stopa pronująca – objawy

Stopa pronująca ma charakterystyczny wygląd. Przede wszystkim obniża się jej sklepienie podłużne i stopa jest płaska. Jeśli ją pomoczymy i zrobimy odcisk stopy na kartce papieru, zobaczymy jak prawie całą powierzchnią przylega do podłoża. Z kolei podczas chodu widać z tyłu jak za obniżającą się przyśrodkową krawędzią stopy przekrzywia się do środka również pięta (koślawość).

Buty, które są nierówno i bardziej starte po wewnętrznej stronie, również świadczą o pronacji stopy. Prócz charakterystycznego wyglądu mogą pojawić się inne objawy, takie jak:

  • ból stopy, który utrudnia chodzenie,
  • bóle stawów skokowych,
  • ból podudzi lub ból kolan,
  • osłabienie mięśni stóp i związana z tym mniejsza ich wytrzymałość,
  • stany zapalne tkanek miękkich lub obrzęk stopy.

Badanie stopy – jak rozpoznać stopę pronującą?

Podczas badania stopy oceniamy wysklepienie obu łuków (podłużnego i poprzecznego) – zarówno w staniu, jak i leżeniu. Jeśli któryś z łuków jest spłaszczony w obu pozycjach, mówimy o płaskostopiu sztywnym, jeśli w jednej pozycji – jest to płaskostopie elastyczne.

Specjalista powinien zwrócić uwagę na poszczególne kości stępu, elastyczność mięśni łydki i ich skrócenie, możliwość stania na palcach, ruszanie nimi oraz ustawienie kończyn dolnych.

Komputerowe badanie stóp za pomocą platformy zwanej podobaroskopem oceni rozkład nacisku na podeszwie – zarówno podczas stania, jak i chodu.

Stopa pronująca – jak leczyć?

Jeśli stopa pronująca nie boli, najczęściej nie wymaga leczenia, aczkolwiek w przyszłości może mieć swoje skutki. Stopa bolesna lub zniekształcona wymaga leczenia zachowawczego w postaci fizjoterapii, która obejmuje kilka poniższych elementów.

  • Ćwiczenia – przy pronacji powinny wzmacniać osłabione mięśnie odpowiedzialne za wysklepienie stopy, przywracać ruchomość stawu skokowego, rozciągać przykurczone mięśnie tylnej grupy goleni, poprawiać stabilizację i kontrolę nerwowo-mięśniową. Ćwiczenia korekcyjne powinny wyrobić nawyk właściwego ustawienia oraz obciążania stopy.
  • Chodzenie boso po nierównej nawierzchni.
  • Farmakoterapia – miejscowe lub doustne leki przeciwbólowe oraz przeciwzapalne.
  • Fizykoterapia – zabiegi rozluźniające, przeciwbólowe, przeciwzapalne oraz poprawiające ukrwienie i odżywianie tkanek miękkich.
  • Masaż stopy.
  • Kinesiotaping – ułatwia korekcję wadliwego ułożenia stopy oraz poprawia stabilizację.
  • Sporty wzmacniające mięśnie, a zarazem odciążające stopy (np. pływanie).
  • Stosowanie wkładek korekcyjnych lub specjalnego obuwia.
  • Stosowanie aparatów korygujących halluksy i koślawe paluchy.
  • Eliminacja wszystkich czynników ryzyka – właściwe obuwie, zwłaszcza dla dzieci musi być nowe, a nie po innym dziecku, niewsadzanie dziecka do chodzików, dbanie o masę ciała i higienę stóp.

Nieleczone płaskostopie sprzyja niestety powstawaniu zmian zwyrodnieniowych i deformacji w stopach, bólom stawów skokowych lub kolanowych oraz dolegliwościom mięśni.

Pronacja – ćwiczenia na stopę pronującą

Ćwiczenia stopy z nadmierną pronacją należy wykonywać regularnie. Dzięki nim powinniśmy wzmacniać osłabione mięśnie odpowiedzialne za łuk podłużny stopy, rozciągać napięte i przykurczone mięśnie łydki, utrzymywać pełen zakres ruchów stawu skokowego, poprawiać stabilizację i kontrolę nerwowo-mięśniową oraz prawidłowo ustawiać oraz obciążać stopy.

Najprostsze ćwiczenia stopy pronującej, jakie możemy wykonywać samodzielnie w domu, obejmują np.: naprzemienne stawanie stopy na palcach i piętach, siedzenie prosto na krześle i wciskanie stóp w podłogę, przysiady z nieodrywaniem stóp od podłoża, rolowanie stopy wałkiem czy drapanie podłogi palcami.

Wkładki ortopedyczne na stopę pronującą

Przed dobraniem wkładki do stopy z rotacją wewnętrzną stopa powinna zostać wnikliwie zbadana podobaroskopem lub podoskanerem – tak, aby odpowiednio korygować jej wadliwe ustawienie. Wkładki są różne: jedne są twarde, inne miękkie, niektóre korygują wadę, a inne tylko zmniejszają dyskomfort.

Wykonuje się również odcisk obu stóp w piance, aby wkładki do butów zostały w warsztacie wykonane indywidualnie, na miarę. Wkładka pronująca jest odpowiednio wymodelowana do stopy pacjenta, koryguje i zmniejsza obciążenie oraz dolegliwości bólowe. Wkładka taka powinna być włożona w dobrany do wkładki but.

Wkładki dla dzieci powinny być wykonywane z niezwykłą starannością. Póki stopa dziecięca rośnie, można szybko wykryć nieprawidłowości i je korygować. Zaleca się, aby u dzieci co pół roku kontrolować rozwój stóp.

Bieganie a stopa pronująca – jakie buty dla pronatorów?

Stopa pronująca może, ale również nie musi powodować dyskomfortu, uczucia zmęczenia czy bólu podczas biegu. Niestety wpływa na jakość i technikę biegu, a w przyszłości może sprzyjać wadom lub kontuzjom stawu skokowego lub kolan.

Niektórzy specjaliści w takich przypadkach zalecają kupowanie i trenowanie w specjalnych butach dla stóp pronujących. Zastosowane w nich odpowiednie wzmocnienia poprawnie ułożą stopę w trakcie biegu. Buty pronujące można rozpoznać po tym, że element stabilizujący umieszczony jest po wewnętrznej stronie. Natomiast na stopę supinującą zalecane są takie same buty, jak dla stopy neutralnej.

Inne badania mówią natomiast, że niezależnie od innowacyjności projektu obuwia biegowego, nie zmniejszy ono obciążenia stawów czy mięśni lub liczby kontuzji u biegaczy, zatem kupno specjalnych butów na stopę pronującą jest zbędne. Najlepsze jest więc obuwie lekkie, z cienką i elastyczną podeszwą, która da nam uczucie swobody i komfortu ruchu. Takie obuwie, określane czasem jako minimalistyczne, zalecane jest również w przypadku pronacji u dzieci. Buty takie nie osłabią mięśni stóp ani propriocepcji.

Bibliografia

  • Napiontek M., Zniekształcenia wzrostowe i nabyte stopy [w]: Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja, pod red. W. Marciniaka i A. Szulca. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008.
  • Kasperczyk T., Wady postawy ciała – diagnostyka i leczenie. Wydawnictwo Kasper, Kraków 2004.

 

Opublikowano: ; aktualizacja: 09.11.2018

Oceń:
4.7


Może cię

Kurza klatka piersiowa – przyczyny, objawy, leczenie

Klatka piersiowa kurza polega na uwypukleniu mostka i przylegających do niego części żeber do przodu. ...

Twardzina układowa – przyczyny, objawy, badania, leczenie, rehabilitacja, powikłania, rokowania

Twardzina układowa (sklerodermia) to ciężka choroba układowa o podłożu immunologicznym. Zaliczana jest do schorzeń reumatycznych. ...

Ból piszczeli – jakie są przyczyny bólu kości piszczelowej?

Bóle piszczeli bardzo często pojawia się po urazie i intensywnym treningu. Są wynikiem przemęczenia i ...

Więzozrost barkowo-obojczykowy – co to jest, zerwanie, stopnie uszkodzenia, leczenie i fizjoterapia

Ze względu na swoją nietypową budowę staw barkowo-obojczykowy nazywany jest więzozrostem barkowo-obojczykowym. Podatny jest on ...

Zwyrodnienie stawów rąk – leczenie, rehabilitacja, ćwiczenia

Zwyrodnienie stawów rąk jest częstą przypadłością, zwłaszcza wśród dojrzałych kobiet. Ból zwyrodnieniowy w dłoniach najczęściej ...

Zwyrodnienie stawu barkowego – jak leczyć zwyrodnienie barku?

Zwyrodnienie barku coraz częściej dotyka aktywnych fizycznie ludzi młodych. Choroba zwyrodnieniowa stawu ramiennego jest uciążliwym ...

Choroba zwyrodnieniowa stawów – przyczyny, objawy, leczenie

Choroba zwyrodnieniowa stawów (CHZS) zaliczana jest do najbardziej rozpowszechnionych chorób dotykających stawów. Istotą tej choroby ...

Zerwane ścięgno Achillesa – objawy, przyczyny i leczenie zerwanego ścięgna

Zerwanie ścięgna Achillesa to dość bolesny uraz, do którego najczęściej dochodzi u osób aktywnych fizycznie ...

Zwyrodnienie stawu skokowego

Zwyrodnienie stawu skokowego jest procesem wieloletnim, powstałym na skutek wielokrotnych skręceń, nawracających i nawykowych zwichnięć, ...

Co to jest entezopatia? Jakie daje objawy i jak ją leczyć?

Entezopatia jest zmianą przeciążeniowo-zwyrodnieniową przyczepu ścięgna mięśnia do kości.Zmiany te obejmują cały szereg różnych chorób ...

Ból głowy od kręgosłupa – jak boli głowa od szyi?

Ból głowy od kręgosłupa jest dość często występującą dolegliwością. Jej przyczyn może być bardzo wiele ...

Ból kości ogonowej – przyczyny i leczenie

Kość ogonowa (guziczna) to pięć zrośniętych kręgów i zarazem końcowy odcinek kręgosłupa. Ból w kości ...

Komentarze i opinie (1)


Często pacjenci mnie pytają dlaczego powinni wybrać akurat dynamiczne wkładki ortopedyczne? Odpowiemy na to pytanie w kilku punktach! dynamiczne wkładki ortopedyczne zapewniają prawidłowe wsparcie i korekcję biomechaniczną w każdej fazie chodu, posiadają głębokie korytko stabilizujące tyłostopie, posiadają amortyzator kierunkowy tyłostopia, ich kształt i budowa mają na celu przywrócenie stopie jej naturalny kształt, idealnie dopasowują się do kształtu stopy, dzięki zastosowaniu specjalnych plastycznych materiałów, nie tylko łagodzą dolegliwości, ale również je leczą!
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon