Skurcze mięśni

Brak zdjęcia

16 stycznia 2014

Sporadyczne skurcze mięśni zazwyczaj nie zwiastują poważniejszej choroby, ale są bardzo bolesne i mogą trwać od kilku sekund do nawet kilku minut. Przeważnie pojawiają się nagle i nie istnieje reguła, która określałaby ich wystąpienie. Mogą pojawić się podczas ćwiczeń lub w czasie odpoczynku. Najbardziej dokuczliwe są skurcze łydek występujące w nocy.

Skurcze mięśni – kiedy się pojawiają?

Skurcze mięśni mogą być zarówno odruchami fizjologicznymi (prawidłowymi), jak również patologicznymi (nieprawidłowymi). O tych pierwszych mówimy, gdy mięśnie kurczą się podczas ćwiczeń lub np. chodzenia. Drugie zaś występują nagle, są bardzo bolesne i nie zależą od naszej woli, musi minąć trochę czasu zanim ustąpią.

W obrębie ludzkiego organizmu występują trzy różne grupy mięśniowe: mięśnie gładkie, mięśni poprzecznie prążkowane oraz mięśnie poprzecznie prążkowane serca. Mięśnie gładkie stanowią element budulcowy układu pokarmowego, występują w narządach rurowatych (m.in. przełyk, jelito) i umożliwiają pasaż pokarmu. Ich praca jest zupełnie niezależna od naszej woli. Kolejną grupę stanowią mięśnie poprzecznie prążkowane, czyli mięśnie szkieletowe, przymocowane do kości. Umożliwiają nam dowolny ruch kończynami, odpowiadają głównie za możliwość poruszania się, chwytania przedmiotów, sterują również mimiką naszej twarzy, jednym słowem pełnią niezliczoną ilość funkcji. Do ostatniej grupy należą mięśnie poprzecznie prążkowane serca, występujące w mięśniu sercowym. Można powiedzieć, iż swoją budową przypominają mięsień szkieletowy, jednak są o wiele lepiej przystosowane do nieprzerwanej pracy, jaką pełni mięsień sercowy.

Skurcze mięśni dotyczą zwłaszcza mimowolnych skurczów mięśni szkieletowych (prążkowanych). Są one powszechne u ludzi intensywnie uprawiających sport, powstają już podczas wysiłku, albo parę godzin po zakończeniu treningu. Dotykają one także osoby po 40 roku życia w związku z toczącymi się procesami starzenia organizmu. Mięśnie u takich osób mają mniejszą zdolność adaptacji chociażby do temperatury, albo do długotrwałej, intensywnej aktywności fizycznej. W wielu przypadkach u podnóża mimowolnych skurczów mięśni leży bardziej złożony mechanizm.

Skurcze mięśni – przyczyny

Mimowolne skurcze występują najczęściej jako wybudzające w nocy skurcze łydek. Mechanizm, który je wywołuje, to bardzo często skutek nałożenia się kilku negatywnych czynników. Z powodu swojej wieloprzyczynowości, skurcze mogą stanowić problem trudny do wyeliminowania. Próba pozostawienia bez odpowiedniego diagnozowanie bolesnych skurczów łydek, może powodować coraz częstsze występowanie incydentów bólowych.

Kluczowym elementem mającym znaczący wpływ na proces kurczenia się mięśnia ma niedobór potasu. Pierwiastek ten jest niezwykle istotny, gdyż bierze udział w pracy pompy sodowo- potasowej, niezbędnej do pobudzania nerwów oraz mięśni. Zasada działania pompy jest prosta i polega na transporcie jonów potasu do wnętrza komórki, zaś jonów sodu na zewnątrz komórki. Dzięki temu procesowi reakcja na bodźce i pobudliwość komórek utrzymana jest na stałym poziomie. Zaburzenia stężenia potasu pierwiastka mogą doprowadzić do nieprzyjemnych konsekwencji w postaci skurczów nie tylko w obrębie mięśni szkieletowych, ale również skutkują zaburzeniami pracy mięśnia sercowego.

Potas jest pierwiastkiem nieustannie wydalanym z organizmu, dlatego ważne jest utrzymanie jego podaży na stałym poziomie. Ma to znaczenie szczególnie gdy w procesach patologicznych zwiększa się jego utrata przez nerki, bądź na drodze wymiotów i biegunek. Dochodzi wtedy do stanu zwanego hipokaliemią, czyli zbyt niskim stężeniem potasu w organizmie. Towarzyszy mu zazwyczaj senność oraz apatia. Niedobór potasu to oczywiście nie jedyny powód skurczów mięśni.

Do kolejnych istotnych przyczyn należą:

  • odwodnienie, które skutkuje utratą elektrolitów,
  • wzmożony, intensywny wysiłek fizyczny, np. u sportowców, treningi po 4-6h dziennie,
  • niskie stężenia potasu, wapnia i magnezu, które powodują nadreaktywność zakończeń nerwowych,
  • spożywanie dużej ilości kawy i herbaty, ale także używek (przyczyniają się do obniżenia stężenia niektórych pierwiastków we krwi),
  • niewydolność krążenia, skutkująca słabym dopływem substancji odżywczych do mięśni,
  • choroby nerek powodujące wzmożoną utratę pierwiastków,
  • przyjmowanie niektórych leków, np. leków moczopędnych nasilających wydalanie przez nerki potasu,
  • ostra lub przewlekła biegunka,
  • nadczynność tarczycy.

Osoby starsze, ale także kobiety w ciąży są bardziej narażone na występowanie skurczów mięśniowych.

Skurcze mięśni – jak zapobiegać?

W przypadku przyczyn zależnych od schorzeń układowych, takich jak choroby serca, nerek, należy walczyć z chorobą podstawową. Pojawienie się skurczów, które są następstwem przyjmowanych leków powinny skłaniać lekarza do modyfikacji ustalonego schematu leczenia.

W okresie ciąży, w stanach podwyższonego zapotrzebowania na mikroelementy, szczególnie z wyraźnych wskazań medycznych, warto zapewnić organizmowi odpowiednią ich podaż poprzez właściwą suplementację. Osoby wykonujące ciężka pracę fizyczną, uprawiający sport, powinny na bieżąco uzupełniać niedobory mikroelementów. Niezwykle istotne jest uzupełnianie traconych z moczem i potem pierwiastków.

Zbilansowana dieta, czyli taka, która będzie obfitowała w potas, magnez oraz wapń dobrze pokryje ubytki tych pierwiastków i prawdopodobnie pozwoli pozbyć się uciążliwych skurczów. Dlatego niezwykle istotne jest stosowanie diety zapewniającej odpowiednio wysoką ilość potasu, magnezu i wapnia – pierwiastków, które regulują prawidłową pracę komórek mięśniowych. Nie należy zapominać także o stałym przyjmowaniu odpowiedniej ilości wody, również podczas wzmożonego wysiłku fizycznego. Ten prosty sposób pozwoli ochronić się przed odwodnieniem i utratą mikroelementów.

Pierwsza pomoc w przy skurczu mięśnia

W jaki sposób przerwać skurcz mięśnia? Jak jednak należy zachować się, gdy już wystąpią? Wystarczy wykonać parę prostych czynności, aby szybciej pozbyć się skurczu i uniknąć bolesności mięśnia po jego ustąpieniu.W przypadku wystąpienia skurczu mięśnia należy:

  1. Zaprzestać jakiejkolwiek aktywności fizycznej podczas jego trwania.
  2. Przyjąć pozycję, która umożliwi delikatny masaż oraz rozciąganie mięśnia.
  3. Ogrzać skurczony mięsień ciepłym okładem.
  4. Podczas trwania skurczu, lub po jego ustąpieniu delikatnie wmasować w mięsień preparat zawierający lek przeciwbólowy (w postaci maści, żelu lub kremu). Pozwoli to zapobiegać dolegliwościom bólowym po wystąpieniu skurczu oraz obrzękowi.

W większości przypadków skurczom mięśniowym można samemu zaradzić, jednak gdy występują one zbyt często i są bardzo uciążliwe, należy zgłosić się do lekarza, gdyż mogą być objawem rozwoju wybranych schorzeń, np o podłożu neurologicznym.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Bolesne skurcze mięśni

Bolesne, niespodziewane, nagłe i krótkotrwałe skurcze występują coraz częściej zarówno u osób młodych jak i ...

Jazda samochodem w ciąży

Jeżeli jest to możliwe, ciężarna powinna być pasażerem aniżeli kierowcą, szczególnie jeżeli jest ona w ...

Co oznaczają skurcze mięśni? Jak leczyć skurcze?

Skurcze mięśni to nieprzyjemna dolegliwość mogąca wystąpić w każdym wieku. Przyczyny skurczów mięśni są różnorodne ...

35 tydzień ciąży

Maluch jest coraz lepiej rozwinięty. Przypuszcza się, że dziecko na tym etapie ciąży potrafi zapamiętać ...

Skurcze mięśni – jakie są przyczyny i jak sobie z nimi radzić?

Wielu pacjentów używa terminu skurcze mięśni w celu określenia kurczowego bólu mięśni, zwykle kończyn dolnych. ...

Przyczyny bolesnych skurczów mięśni

Przyczyny bolesnych skurczów mięśni są bardzo różnorodne. Uczucie drętwienia i sztywności mięśni może wynikać z ...

Skurcze łydek – objawy, przyczyny i leczenie skurczów w łydkach i skurczów nóg

Skurcze łydek najczęściej pojawiają się w nocy, powodując nagłe wybudzanie ze snu i silny ból. ...

Potas w diecie – produkty bogate w potas

Potas jest elektrolitem, który pełni szereg ważnych funkcji w organizmie – reguluje gospodarkę wodna, kwasowo-zasadową, ...

Ból nóg

Ból nóg, uczucie ciężkich nóg, dokuczliwe nocne skurcze łydek oraz widoczne zmiany naczyniowe w postaci ...

Drugi trymestr ciąży – czego się spodziewać?

Drugi trymestr ciąży wiąże się zwykle z ustąpieniem niektórych dolegliwości i powrotem dobrego samopoczucia. W ...

Skurcze łydek

Skurcze mięśni nóg mogą być bardzo silne. Często pojawiają się w nocy. Silny ból mięśni ...

Skurcze nóg i łydek w nocy – co oznaczają?

Nie ma chyba osoby, której nie dotknęłyby bolesne skurcze. Szczególnie uciążliwe są skurcze nóg, które ...

Komentarze (0)