Reumatoidalne zapalenie stawów – leczenie

Celem leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów jest zmniejszenie dolegliwości bólowych, ograniczenie procesu zapalnego, ochrona struktury i funkcji stawów oraz kontrola zmian narządowych. Żadna z metod nie prowadzi do wyleczenia, stąd też wszystkie należy uznać za paliatywne, mające na celu zwolnienie postępu choroby oraz opanowanie objawów.
 

Reumatoidalne zapalenie stawów – cel leczenia

Za najistotniejsze w postępowaniu terapeutycznym w reumatoidalnym zapaleniu stawów (skrót – RZS) uznaje się szybkie opanowanie stanu zapalnego, tzn:

  • osiągnięcie stanu remisji choroby,
  • osiągnięcie niewielkiej aktywności choroby u pacjentów, u których remisja jest nieosiągalna.

W terapii reumatoidalnego zapalenia stawów stosowane jest leczenie farmakologiczne, rehabilitacja oraz leczenie ortopedyczne (ortezy i zabiegi operacyjne). Niemałą rolę spełnia również odpowiednia edukacja chorego.

Reumatoidalne zapalenie stawów – leczenie farmakologiczne

Leki modyfikujące przebieg choroby

Fundamentalną rolę w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów odgrywają tzw. leki modyfikujące przebieg choroby (skrót – LMPCh). Ich wielokierunkowe działanie wiąże się z:

  • łagodzeniem objawów zapalnych,
  • zapobieganiem lub opóźnieniem destrukcji stawów.

Terapia z użyciem leków modyfikujących przebieg choroby powinna zostać rozpoczęta tuż po rozpoznaniu RZS. Celem leczenia jest jak najszybsze uzyskanie remisji klinicznej, a jeśli nie jest to możliwe dąży się do osiągnięcia jak najmniejszej aktywności choroby. Cel powinien zostać osiągnięty optymalnie w ciągu trzech miesięcy, najpóźniej natomiast w ciągu pół roku od rozpoczęcia leczenia. Do oceny stopnia aktywności reumatoidalnego zapalenia stawów służy kilka obiektywnych skal, takich jak:

  • DAS,
  • DAS28,
  • SDAI,
  • CDAI.

Wymienione skale są zagadnieniem specjalistycznym i nie będą szerzej omawiane, niemniej jednak na ich podstawie możemy wnioskować o obecności lub braku remisji oraz o zmianach nasilenia aktywności choroby w przebiegu leczenia.

Leki modyfikujące przebieg choroby możemy podzielić na dwie grupy:

  • leki niebiologiczne (czyli syntetyczne):
    • metotreksat,
    • leflunomid,
    • sulfasalazyna,
    • związki złota,
    • hydroksychlorochina lub chlorochina,
    • cyklosporyna,
    • azatiopryna;
  • leki biologiczne (blokujące działanie głównych cytokin prozapalnych odgrywających rolę w patogenezie RZS lub posiadające inny mechanizm działania niż działanie antycytokinowe):
    • adalimumab,
    • anakira,
    • certolizumab,
    • etanercept,
    • golimumab,
    • infliksymab,
    • tocylizumab,
    • abatacept,
    • rytuksymab.

Metotreksat, będący analogiem kwasu foliowego, powinien być lekiem pierwszego wyboru u pacjentów z aktywnym RZS. Preferowana jest raczej monoterapia niż leczenie skojarzone z innym lekiem modyfikującym przebieg choroby. W razie przeciwwskazań do jego stosowania lub niezadowalających efektów leczenia w ciągu 3 – 6 miesięcy można zastosować leflunomid, sulfasalazynę lub sole złota.

Jeżeli aktywność RZS nie została opanowana w ciągu 3 – 6 miesięcy można rozważyć leczenie skojarzone kilkoma LMPCh, a u osób z niekorzystnymi czynnikami rokowniczymi wskazane jest dodanie antycytokinowego leku biologicznego.

W przypadku braku powodzenia należy rozważyć zastosowanie innego leku z tej podgrupy lub abataceptu, rytuksymabu czy tocylizumabu. Natomiast w przypadku ciężkiego, opornego RZS czy też przeciwwskazań do stosowania leków biologicznych i wyżej wymienionych syntetycznych LMPCh, można rozważyć zastosowanie cyklosporyny A, azatiopryny lub w wyjątkowych sytuacjach cyklofosfamidu.



Glikokortykosteroidy
 

W początkowym okresie leczenia do syntetycznego LMPCh dodaje się zwykle glikokortykosteroid (skrót - GKS), najczęściej prednizon. Glikokortykosteroidy hamują powstawanie nadżerek kostnych, lecz z uwagi na istotne klinicznie działania niepożądane dąży się do ich odstawienia najszybciej jak to możliwe. W okresie ich przyjmowania należy stosować profilaktykę osteoporozy.



Odstawienie leków
 

Po osiągnięciu remisji trwającej przynajmniej kilka miesięcy w pierwszej kolejności odstawia się glikokortykosteroidy, a następnie stopniowo leki biologiczne, na końcu natomiast zmniejsza się dawkę syntetycznego LMPCh. Jeśli remisja trwa 12 miesięcy można rozważyć odstawienie syntetycznego leku modyfikującego przebieg choroby, niemniej jednak wiąże się to ze zwiększonym ryzykiem nawrotu choroby.

 

Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne

Niesteroidowe leki przeciwzapalne (skrót – NLPZ) są stosowane tylko i wyłącznie w celu doraźnego opanowania objawów zapalenia. W razie przeciwwskazań do ich stosowania lub ich nietolerancji można stosować zamiennie słabe opioidy (np. tramadol) i paracetamol. Stosuje się je np. w przypadku bólu barku spowodowanego RZS.

W dniu zażywania metotreksatu nie należy przyjmować niesteroidowych leków przeciwzapalnych, które hamują jego wydalanie, co wiąże się ze wzrostem ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.

Reumatoidalne zapalenie stawów – rehabilitacja

Rehabilitację należy stosować w każdym okresie choroby. Odgrywa ona istotną rolę nie tylko w poprawie sprawności ruchowej chorego, ale również w pokonywaniu mogących wystąpić u niego barier psychologicznych związanych z chorobą. Rehabilitacja pacjentów cierpiących na reumatoidalne zapalenie stawów obejmuje:

  • zabiegi fizykoterapeutyczne – do których należy zaliczyć laseroterapię, elektroterapię, krioterapię, termoterapię i balneoterapię wywierające efekt przeciwbólowy, przeciwzapalny oraz rozluźniający mięśnie;
  • zabiegi kinezyterapeutyczne – które mają na celu poprawę sprawności fizycznej, zwiększenie siły mięśniowej, zapobieganie zniekształceniom i przykurczom oraz uniknięcie inwalidztwa. Należy dążyć do możliwie szybkiego uruchamiania chorego, aby nie doprowadzić do obkurczenia się torebek stawowych i zaników mięśniowych;
  • wsparcie psychologiczne – poprzez podtrzymywanie kontaktów ze środowiskiem, wykształcenie umiejętności radzenia sobie z chorobą i zapobieganie depresji.

Reumatoidalne zapalenie stawów – leczenie operacyjne i zabiegowe

Radiosynowiorteza

Jako alternatywę w przeciwbólowym postępowaniu objawowym należy traktować tzw. radiosynowiortezę (skrót – RSO). Radiosynowiorteza to zabieg polegający na podaniu pacjentowi do objętych procesem chorobowym stawów substancji zawierającej izotop promieniotwórczy, działający na zmienione zapalnie błony maziowe. Zabieg ten nie wywołuje ogólnoustrojowych działań niepożądanych, a efekt przeciwbólowy na poszczególne stawy utrzymuje się przed długi czas, przy czym jest on najsilniejszy po 3-6 miesiącach od wykonaniu zabiegu.

Artroplastyka i endoprotezoplastyka

Leczenie operacyjne odgrywa ważną rolę w terapii pacjentów z ciężkim uszkodzeniem stawów. Chociaż artroplastykę (czyli operacyjne uruchomienie stawu) i całkowitą endoprotezoplastykę stawu (czyli wszczepienie protezy stawowej) można przeprowadzić w wielu lokalizacjach, to najlepsze wyniki są uzyskiwane w stawach biodrowych, kolanowych i ramiennych. Właściwym celem zabiegu jest zmniejszenie bólu i stopnia niepełnosprawności.

Synowektomia

Synowektomia to operacja (otwarta lub artroskopowa) polegająca na usunięciu zmienionej błony maziowej w obrębie stawu lub ścięgna. Zabieg ten może przynosić dobre krótkotrwałe efekty u niektórych chorych z zapaleniem pojedynczego stawu, zwłaszcza kolanowego. Niemniej jednak nie wydaje się, aby synowektomia opóźniała postęp zmian destrukcyjnych lub miała wpływ na naturalny przebieg choroby.

Opublikowano: ; aktualizacja: 24.08.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny

Reumatoidalne zapalenie stawów (skrót – RZS) jest przewlekłą chorobą wielonarządową o nieznanej dotychczas przyczynie. RZS ...

Badanie radiologiczne w ortopedii i traumatologii

Badanie radiologiczne odgrywa zasadnicza rolę w ortopedii i traumatologii. Kości doskonale uwidaczniają się na zdjęciu ...

Wideo – Reumatoidalne zapalenie stawów

Reumatoidalne zapalenie stawów jest przewlekłą, zapalną, układową chorobą tkanki łącznej o nieznanej etiologii. Charakteryzuje się ...

Wideo – Reumatoidalne zapalenie stawów - rehabilitacja

Leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów trwa przez całe życie pacjenta i obejmuje współpracę wielu lekarzy specjalistów, ...

Dieta w artrozie

Artroza, czyli inaczej choroba zwyrodnieniowa stawów, została uznana przez WHO za chorobę cywilizacyjną. Głównym winowajcą ...

Wideo – Reumatoidalne zapalenie stawów – zmiany w stawach i mięśniach

W okresie pełnego rozwoju RZS zniekształcenia stawów i zaniki mięśniowe są bardzo znaczne. W obrębie ...

Scyntygrafia kości – wskazania, jak przebiega, skutki uboczne

Scyntygrafia kości i stawów umożliwia, dzięki niewielkim dawkom izotopów promieniotwórczych, uzyskanie obrazu kości i stawów ...

Komórki LE – badanie obecności

Komórki LE są granulocytami, rzadziej monocytami, które pochłonęły zmienione jądro komórkowe innej komórki. Badanie komórek ...

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (skrót – ZZSK) jest schorzeniem zapalnym o nieznanej przyczynie, obejmującym przede ...

Reaktywne zapalenie stawów

Termin „reaktywne zapalenie stawów” obejmuje ostre, jałowe i asymetryczne zapalenia stawów, będące powikłaniem toczącej się ...

Reumatoidalne zapalenie stawów – objawy

Objawy reumatoidalnego zapalenia stawów obejmują różne układy. We wczesnym stadium choroby występują m.in. bóle mięśni ...

Choroby reumatyczne – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie i rehabilitacja

Choroby reumatyczne obejmują szereg schorzeń układu mięśniowo-szkieletowego. Wyróżnia się kilkaset rodzajów chorzeń reumatycznych, najczęściej diagnozowane ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon