Przerzuty do kości – objawy, rokowania, czy można je wyleczyć?

Przerzuty nowotworowe do kości określane są jako wtórny rak kości. Przerzuty mogą obejmować kości długie, a także kręgosłup i miednicę. Zwykle świadczą o zaawansowanym stadium choroby i nie dają dobrego rokowania. Nowotwór kości rozwija się najczęściej w następstwie raka prostaty, pęcherza moczowego, płuc, piersi. Leczenie przerzutów do kości jest trudne. Dostępne leki – bisfosfoniany – hamują namnażanie się komórek nowotworowych.

Rak kości – pierwotne guzy kości i przerzuty do kości

Terminem rak kości określa się guzy pierwotne (która nie mają związku z toczącym się innym i często odległym procesem nowotworowym w organizmie). To rzadka grupa chorób, w skład której wchodzą takie guzy jak kostniak, szkliwiak czy chrzęstniak i chrzęstniakokostniak.

Jednym z częstszych w tej grupie jest mięsak Ewinganowotwór złośliwy, który dotyka najczęściej chłopców między 4. a 15. rokiem życia. Jego objawy to: ból promieniujący do kończyn, obrzęki, złamania kości, stan zapalny, a zasadniczym leczeniem jest operacja i uzupełniająca chemioterapia. Rokowanie jest średnie lub złe (choroba z przerzutami).

Z kolei wtórny rak kości to proces nowotworowy, który wywołany jest przerzutami z innych ognisk nowotworzenia. W trakcie długotrwałej choroby nowotworowej, w wielu przypadkach późno wykrytej, a także w przypadku bardzo agresywnych form raka, może dojść do przerzutu raka do kości.

Przerzuty nowotworowe do kości – który rak je powoduje?

Znacznie częstszymi zmianami złośliwymi występującymi w kościach są przerzuty pochodzące z innych nowotworów. Według danych statystycznych, przerzuty do kości spotyka się głównie w przebiegu:

Nie zamyka to listy – praktycznie każdy rak lub mięsak może dawać przerzuty do kości.

Przerzuty raka do kości – gdzie się pojawiają?

Jak dochodzi do powstawiania tego rodzaju przerzutów? Komórki nowotworowe z guza pierwotnego dostają się do naczyń krwionośnych. Wbrew pozorom kości to bardzo aktywne i „żywe” narządy z silnym ukrwieniem – dlatego docierają do nich fragmenty tkanek raka, które tworzą własne ogniska przerzutowe w kościach.

Przerzuty kostne najczęściej dotyczą tak zwanego szkieletu osiowego, przenoszą się do kręgosłupa, żeber, łopatek, barków i miednicy. Sporadycznie pojawiają się w kościach długich (udowej lub ramiennej), bardzo rzadko w dalszych kościach kończyny dolnej i górnej.

Wtórny rak kości

Bardzo istotne jest zróżnicowanie wtórnych nowotworów kości na trzy podtypy:

  • osteoblastyczny, gdzie dominuje kościotworzenie (budowa nowej tkanki kostnej w nieprawidłowej ilości),
  • osteoklastyczne, gdzie dominuje niszczenie kości,
  • mieszany, gdzie zachodzą intensywne procesy tworzenia i niszczenia kości.

Wymienione trzy podtypy posiadają specyficzne cechy, widoczne na zdjęciach radiologicznych. Jest to szczególnie ważne, gdy nie znamy pierwotnego źródła nowotworu. Gdy lekarz widzi, że dana zmiana kostna odpowiada przerzutowi osteoblastycznemu, może ukierunkować diagnostykę na nowotwory, w których takie przerzuty się zwykle pojawiają (np. rak prostaty).

Przerzuty do kości – objawy

Przerzuty do kości są zwykle bezobjawowe (przypadkowo wykrywane w badaniach). Gdy pojawiają się jakiekolwiek symptomy, najczęstszym z nich jest ból w zajętej okolicy. Ten rodzaj bólu jest zwykle silny i nie reaguje dobrze na stosowane leczenie przeciwbólowe. Do innych objawów związanych z przerzutami do kości należy:

  • hiperkalcemia nowotworowa (groźne dla życia podwyższenie stężenia wapnia we krwi),
  • złamania patologiczne,
  • ucisk przerzutu na rdzeń kręgowy (co wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej).

Przerzuty do kości – badania, diagnostyka

Podejrzenie przerzutów do kości diagnozuje się z wykorzystaniem tradycyjnego badania rentgenowskiego, celowanego na obszar, w którym występują objawy. Lekarz może również zlecić wykonanie pozytonowej elektronografii transmisyjnej (PET), która określi, czy w kośćcu pacjenta znajdują się inne podejrzane zmiany. W niektórych przypadkach potrzebne jest przeprowadzenie badania tomograficznego (TK) lub rezonansu magnetycznego (MRI).

Czy przerzuty do kości można wyleczyć?

Leczenie przerzutów do kości jest zwykle objawowe. Obecnie w powszechnym użyciu jest grupa nowoczesnych leków wpływających na metabolizm kości. Należą do nich popularne bisfosfoniany, hamujące mnożenie się komórek nowotworowych i zapobiegające tworzeniu się nowych naczyń w obrębie guza. Leki na przerzuty do kości podaje się pacjentom, gdy przerzutom do kości towarzyszy ból lub inne niekorzystne objawy (złamanie, hiperkalcemia). Są one skuteczne w przerzutach osteoklastycznych.

Innym efektywnym postępowaniem jest radioterapia. U 2/3 napromienianych chorych występuje znacząca poprawa, a efekt przeciwbólowy utrzymuje się dość długo. Gdy przerzuty do kręgosłupa uciskają na rdzeń kręgowy, wywołując objawy (np. porażenie części ciała, osłabienie mięśni), to natychmiast należy podjąć interwencję neurochirurgiczną i uzupełnić ją później radioterapią. Taki stan może zagrażać życiu pacjenta.

Przerzuty do kości – rokowania, ile życia pozostaje pacjentom?

Na to pytanie, niezwykle ważne z punktu widzenia pacjenta, trudno jest odpowiedzieć jednoznacznie. Wszystko zależy od rodzaju nowotworu pierwotnego (skąd są przerzuty) oraz stopnia zaawansowania raka. Podstawą do rokowań jest wynik badania histopatologicznego i ocena wykonana przez lekarza onkologa.

Z reguły rokowania są średnie lub złe. Istotna w procesie leczenia jest także częstość nawrotów, która wynosi nawet do 50 proc.

Opublikowano: ; aktualizacja: 25.10.2018

Oceń:
4.8


Może cię

Kostniakomięsak (osteosarcoma)

Kostniakomięsak – inaczej osteosarcoma to najczęstszy nowotwór złośliwy kości u dzieci. Zwykle lokalizuje się w ...

Terapia powięziowa – co to jest, na czym polega, jakie są opinie i cena masażu?

Terapia mięśniowo-powięziowa jest nowoczesną metodą fizjoterapii stosowaną w leczeniu bólu mięśni i stawów. Opiera się ...

Wideo – Reumatoidalne zapalenie stawów – zmiany w stawach i mięśniach

W okresie pełnego rozwoju RZS zniekształcenia stawów i zaniki mięśniowe są bardzo znaczne. W obrębie ...

Rak kości – objawy, przyczyny, badania, leczenie, przerzuty, rokowanie

Rak kości najczęściej rozwija się wtedy, gdy do struktur kostnych przedostaną się przerzuty nowotworu wywodzącego ...

Badanie radiologiczne w ortopedii i traumatologii

Badanie radiologiczne odgrywa zasadnicza rolę w ortopedii i traumatologii. Kości doskonale uwidaczniają się na zdjęciu ...

Wideo – Haluksy (paluchy koślawe)

Haluks vagus, czyli paluch koślawy, jest deformacją stawu śródstopno-paliczkowego i charakteryzuje się odchyleniem dużego palca ...

Scyntygrafia kości i stawów

Scyntygrafia kości i stawów umożliwia, dzięki niewielkim dawkom izotopów promieniotwórczych, uzyskanie obrazu kości i stawów ...

Choroba Scheuermanna – przyczyny, objawy, badania, leczenie, operacja, rehabilitacja, ćwiczenia

Zespół Scheuermanna to nieuleczalna choroba kręgosłupa u dzieci (manifestuje się między 12. a 17. rokiem ...

Mięsak Ewinga – przyczyny, objawy, leczenie, wyleczalność mięsaka kości

Mięsak Ewinga występuje głównie u dzieci i nastolatków. Przyczyny choroby nie są do końca poznane, ...

Chrzęstniak – objawy, rozpoznanie, leczenie

Chrzęstniak zaliczany jest do grupy łagodnych nowotworów kości. Spotykany jest on przede wszystkim u młodych ...

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (skrót – ZZSK) jest schorzeniem zapalnym o nieznanej przyczynie, obejmującym przede ...

Chrzęstniakomięsak – objawy, leczenie, rokowania nowotworu złośliwego

Chrzęstniakomięsak to jeden z występujących u ludzi złośliwych nowotworów kości. Choć wyróżnia się pewne jednostki ...

Komentarze (0)