Ból kręgosłupa szyjnego może być przyczyną różnych dolegliwości. Zbytnie napięcie w mięśniach może wywoływać nie tylko ból w kręgosłupie, ale także strukturach sąsiednich (ból karku, kręgów szyjnych, bóle głowy od kręgosłupa i migreny szyjne). W tym przypadku ulgę mogą przynieść odpowiednie ćwiczenia na odcinek szyjny kręgosłupa. Promieniujący i silny ból kręgosłupa szyjnego wymaga konsultacji medycznej.
Sposoby na ból głowy, szyi i karku od kręgosłupa szyjnego
Bóle od kręgosłupa – jakie mogą być przyczyny?
Ból kręgosłupa szyjnego może być przyczyną szeregu różnych dolegliwości i powodować m.in. bóle głowy. Ból pojawia się w przypadku nadmiernego napięcia mięśni w odcinku szyjnym kręgosłupa oraz towarzyszy chorobom kręgosłupa.
Należy tu wspomnieć o dyskopatii szyjnej, której objawami jest często ból ramion oraz szyi od kręgosłupa. Do przeciążeń kręgosłupa (powodujących migreny szyjne) prowadzi natomiast lordoza szyjna.
Zdjęcia RTG kręgosłupa wykazują często zmiany zwyrodnieniowe kręgów szyjnych oraz skrzywienia kręgosłupa. Przyczynę bólu odkręgosłupowego stanowią także przeciążenia mechanizmu mięśniowo-więzadłowego oraz powięzi.
Aby uniknąć bólu od kręgosłupa w innych partiach ciała, należy zadbać o mięśnie oraz ich kondycję. Trzeba pamiętać, że skumulowane w nich zbyt duże napięcie może wywoływać nie tylko ból pleców i kręgosłupa, ale także struktur sąsiednich (ból karku, kręgów szyjnych czy bóle głowy od kręgosłupa i migreny szyjne).
Ból odcinka szyjnego – zwyrodnienie szyi
Jedną z najczęstszych przyczyn bólu kręgosłupa szyjnego jest choroba zwyrodnieniowa odcinka szyjnego kręgosłupa. Dotyczyła ona kiedyś osób starszych, ale obecnie coraz więcej młodszych osób (około 40. roku życia) cierpi na to schorzenie. Zwyrodnienie dotyczy dużych stawów jak staw biodrowy czy kolanowy, ale także stawów kręgosłupa.
Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa najczęściej obejmuje odcinek szyjny i lędźwiowy. Czynniki, które sprzyjają rozwojowi jej rozwojowi, to: siedzący tryb życia, wady postawy oraz nadwaga.
Zwyrodnienie kręgosłupa szyjnego może mieć charakter pierwotny, gdzie brak jest przyczyny, która je wywołała oraz wtórny – w przebiegu choroby zapalnej, po urazie lub związany z wadą kręgosłupa.
Objawy występujące u osób mających problemy ze zwyrodnieniem stawów w odcinku szyjnym to: ból kręgosłupa szyjnego, sztywność, ograniczenie ruchomości oraz zniekształcenia i poszerzenie obrysów zajętego stawu.
Jeżeli chodzi o zwyrodnienie stawów kręgosłupa szyjnego, objawy neurologiczne to: zawroty głowy, szumy uszne i drętwienie kończyn górnych. Mogą pojawić się także nudności czy wymioty.
Ból odcinka szyjnego kręgosłupa – dyskopatia
Kolejnym schorzeniem, w którym może pojawić się ból odcinka szyjnego kręgosłupa jest dyskopatia. Jest to choroba krążka międzykręgowego, który często określany jest mianem dysku. Krążek zbudowany jest z jądra miażdżystego stanowiącego część centralną oraz pierścienia włóknistego, który go otacza. Tak jest w warunkach prawidłowych. Procesy zwyrodnieniowe, nadmierne obciążenie czy uraz mogą spowodować uwypuklenie lub przerwanie ciągłości pierścienia włóknistego. Może to spowodować ból kręgosłupa szyjnego promieniujący do barku czy kończyn górnych. Dodatkowo mogą występować: zaburzenia czucia, drętwienie, pieczenie.
Jedną z przyczyn bólu w odcinku szyjnym kręgosłupa jest uraz. Częstym urazem odcinka szyjnego jest uraz typu whiplash, tzw. smagnięcie biczem. Do urazu takiego dochodzi podczas wypadków komunikacyjnych w mechanizmie zgięciowo-wyprostnym w czasie gwałtownego, bezwładnego ruchu odcinka szyjnego. Uszkodzone zostają więzadła kręgosłupa, powodując m.in. ból szyi.
Ból w kręgosłupie szyjnym – co to znaczy?
Ból kręgosłupa szyjnego spowodowany może być przeciążeniem, np. z powodu długotrwałej pracy przy komputerze w nieprawidłowej pozycji. Spowoduje to podwyższenie napięcia mięśni w odcinku szyjnym kręgosłupa. Nadmiernie napięte mięśnie w tej okolicy to: mięśnie podpotyliczne, mięsień prostownik grzbietu, mięśnie pochyłe, mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy.
Przyczyna dolegliwości bólowych w okolicy szyi i karku jest kręcz szyi. Jest to choroba, gdzie obserwowane jest charakterystyczne ustawienie szyi. Głowa pochylona jest w bok i skręcona w stronę przeciwną. Schorzenie dotyczy mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego.
Ból szyi spowodowany jest ograniczeniem ruchomości w kręgosłupie szyjnym oraz ramionach. Problem ten dotyczy przede wszystkim niemowląt i spowodowane jest urazem okołoporodowym. Może również dotyczyć osób dorosłych.
Ból kręgosłupa szyjnego – co na ból kręgosłupa?
Kręgosłup szyjny, a szczególnie jego kręgi, są zupełnie inaczej zbudowane niż np. kręgi odcinka piersiowego czy lędźwiowego. Delikatna budowa tego odcinka kręgosłupa wymaga też odpowiedniego podejścia i traktowania.
Z bólami szyi i karku można próbować sobie radzić w warunkach domowych, stosując się do odpowiednich zaleceń. Przy silnych bólach kręgosłupa szyjnego (pojawiających się nagle, bez wyraźnej przyczyny) odradza się robienie okładów z ciepła i stosowanie plastrów rozgrzewających. Natomiast w ostrych stanach bólowych należy wykonywać okłady z zimna (np. okłady z woreczków żelowych, ewentualnie plastrów chłodzących).
Kiedy ból szyi i ból karku ma charakter przewlekły, można zastosować ciepłe okłady (aczkolwiek ostrożnie). Należy obserwować, czy następnego dnia nie dojdzie do zaostrzenia dolegliwości (wówczas natychmiast trzeba zastosować zimne okłady).
Przy bólach kręgosłupa w odcinku szyjnym zaleca się spanie na dosyć twardym łóżku (ciało nie powinno „zapadać się” w materac).
Pomocna przy bólach głowy od kręgosłupa jest również profilowana, ortopedyczna poduszka, która pomaga utrzymać kręgosłup w fizjologicznym ustawieniu. Na takiej poduszce trzeba nauczyć się spać. Należy wprowadzać ją stopniowo, aż do momentu, kiedy możliwe jest przespanie na niej całej nocy. Zbyt wysokie poduszki lub zbyt duża ich ilość ułożona pod głową zaburza ustawienie kręgosłupa szyjnego.
Sposoby na bóle kręgosłupa szyjnego
Kiedy boli kręgosłup, trzeba unikać przeciągów. Kręgosłup szyjny jest bardzo wrażliwy na nagłe i szybkie zmiany temperatury, szczególnie kiedy jest nadwyrężony.
Także dobrze zdiagnozowane wady wzroku i odpowiednia korekcja okularowa zapobiegnie nadmiernemu przeciążeniu szyi i jej nieprawidłowemu ustawieniu. Należy także zwrócić uwagę na utrzymywanie odpowiedniej postawy i zmianę niewłaściwych nawyków ruchowych (np. siedzenia w zbyt zapadających się fotelach i kanapach).
To też może Cię zainteresować: Ból pleców po prawej stronie
Istotna jest także ergonomia pracy. Wielogodzinna praca biurowa przy komputerze wymaga odpowiedniej wysokości stołu do pracy, prawidłowego ustawienia monitora i właściwego siedziska. W przypadku pracy o charakterze siedzącym należy robić częste przerwy (co godzinę należy wstać, wyprostować plecy i wykonać parę ruchów głową w celu rozluźnienia).
Na bóle kręgosłupa dobrze działa kąpiel rozluźniająca (woda nie powinna być zbyt gorąca) oraz delikatny automasaż mięśni szyi, karku oraz górnej części ramion. Najlepszą profilaktyką są jednak odpowiednie ćwiczenia na kręgosłup szyjny.
Ćwiczenia na kręgosłup szyjny a szyjnopochodny ból głowy
Dla odcinka szyjnego ważne jest utrzymanie odpowiedniej ruchomości oraz możliwości wykonywania ruchów w normalnych, fizjologicznych zakresach. Jeśli przy ruchach szyi zauważymy ograniczenie ruchomości w jedną stronę (czasami w obie) bądź w trakcie ruchu pojawi się ból w końcowym jego zakresie, wówczas jest to sygnał jej przeciążenia.
Jest to odpowiedni moment na wdrożenie do codziennej praktyki ćwiczeń na kręgosłup szyjny. Do bezpiecznych i możliwych do wykonania w domu ćwiczeń na kręgosłup zalicza się:
- zgięcia i wyprosty szyi;
- zgięcia boczne szyi (dotknięcie barku uchem);
- prowadzenie ruchu głowy po skosie od maksymalnego zgięcia głowy połączonego ze skrętem w prawo i skierowaniem wzroku do podłogi po prawej stronie, do maksymalnego wyprostu, skrętu głowy w lewo i kierowania wzroku na sufit po stronie lewej (ćwiczenie wykonujemy na obie strony);
- skręty szyi w prawo lub w lewo (wykonywane tak, aby zerknąć na prawą bądź lewą część pleców).
Istnieją także ćwiczenia na szyję. Przy prosto ustawionej głowie układamy palec wskazujący (prawy bądź lewy) na brodzie i wykonujemy ruch szyją jak przy wysuwaniu i zasuwaniu szuflady. Wszystkie ćwiczenia wykonujemy w umiarkowanym tempie. Każde ćwiczenie powinno być powtórzone 10–15 razy, a czas ich wykonywania wynosić do 15 minut.
Zobacz też: Ból palców u nóg – jakie mogą być przyczyny?
W trakcie ćwiczeń należy zwracać uwagę na to, czy pojawia się ból (niewielkie odczucia bólowe są czymś normalnym i nie należy się tym martwić). Wszystkie bóle, które narastają w trakcie ćwiczeń powinny być jednak skonsultowane z fizjoterapeutą. Ćwiczeń nie wykonuje się także w przypadku silnego bólu – sytuacja taka wymaga także konsultacji z lekarzem lub fizjoterapeutą.
Migrena szyjna – kiedy do lekarza?
Istnieją pewne symptomy ze strony kręgosłupa szyjnego, których nie można lekceważyć. Należy wymienić tu ostre zablokowanie ruchu (czasami nagłe) przy wykonywaniu ruchów szyją czy ostry stan zapalny połączony z dużym bólem uniemożliwiającym wykonywanie ruchów głową i szyją. Niepokojący objaw stanowią także spazmy mięśni szyi z ograniczeniem ruchomości.
Jaki charakter bólu kręgosłupa szyjnego powinien zaniepokoić? Z lekarzem lub fizjoterapeutą należy skontaktować się, gdy mamy do czynienia z:
- ostrym, silnym bólem kręgosłupa promieniującym do szyi (ewentualnie do kończyn),
- zablokowaniem szyi, szczególnie w bocznym zgięciu (tzw. „shift” boczny),
- silnym, narastającym bólem szyi i głowy bez wyraźnej przyczyny,
- bólem od kręgosłupa promieniującym do szczęki, oczodołu, potylicy,
- zawrotami głowy, także tymi pojawiającymi się w trakcie ćwiczeń na kręgosłup szyjny.
Wyżej wymienione objawy należy jak najszybciej skonsultować z lekarzem bądź fizjoterapeutą, którzy pomogą je zróżnicować i wdrożą odpowiednie postępowanie. Nie wolno wykonywać żadnych działań we własnym zakresie – ze względu na możliwość pogłębienia dolegliwości i pogorszenia stanu zdrowia.
współpraca: fizjoterapeutka Agnieszka Góźdź
Krzysztof Fabian
Fizjoterapeuta
Absolwent Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu. Doktor nauk o kulturze fizycznej w zakresie Fizjoterapii. Pracownik Wojewódzkiego Szpitala Rehabilitacyjnego dla Dzieci w Jastrzębiu-Zdroju. Absolwent licznych kursów podyplomowych, m.in. medycyny ortopedycznej wg Cyriaxa, metody PNF. Specjalizuje się w zakresie fizjoterapii w ortopedii i traumatologii narządu ruchu, diagnostyce i terapii wad postawy, ze szczególnym uwzględnieniem skolioz. Szczególnie zainteresowany diagnostyką narządu ruchu człowieka, diagnozą różnicową oraz biomechaniką kliniczną. Jest autorem publikacji i wystąpień naukowych.
Komentarze i opinie (1)
opublikowany 05.12.2018