Subkliniczna nadczynność tarczycy (utajona, podkliniczna) – przyczyny, objawy, leczenie

Subkliniczna, inaczej utajona lub podkliniczna nadczynność tarczycy, to stan w którym pacjent nie odczuwa typowych dla nadczynności gruczołu tarczowego objawów, ale wyniki niektórych badań potwierdzają problemy z tarczycą. Przyczyną utajonej hipertyreozy jest choroba Gravesa, guzek tarczycy, wole nadczynne. W badaniach charakterystyczne jest niskie TSH. Stosuje się leki przeciwtarczycowe. Leczenie jest szczególnie ważne u osób ze stwierdzonymi chorobami serca.

Co to jest subkliniczna nadczynność tarczycy i jakie są jej przyczyny?

Hormony tarczycy – trójjodotyronina (w skrócie T3) i tyroksyna (w skrócie T4) są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu i kontrolują czynność większości tkanek. Odpowiadają za ich prawidłowy rozwój (zwłaszcza jeśli chodzi o komórki nerwowe i kości), dojrzewanie płciowe, metabolizm białek, tłuszczów i cukrów, wpływają na stężenie cholesterolu we krwi i produkcję ciepła – ogólnie można powiedzieć, że regulują tempo metabolizmu. Efekty działania hormonów tarczycy stają się przede wszystkim widoczne w sytuacjach ich niedoboru lub nadmiaru (niedoczynność lub nadczynność tarczycy).

Czynność tarczycy regulowana jest przez przysadkę mózgową, która uwalnia tyreotropinę (w skrócie TSH), która pobudza tarczycę do produkcji i uwalniania T3 i T4. Gdy trójjodotyronia, czyli T3 i tyroksyna – hormon T4 obecne są w nadmiarze (w nadczynności tarczycy), hamują wydzielanie TSH – w nadczynności tarczycy więc poziom TSH jest niski. TSH jest pierwszym markerem jaki oznacza się w badaniach laboratoryjnych celem wykluczenia chorób tarczycy.

Subkliniczna nadczynność tarczycy to stan, w którym występuje zmniejszone stężenie TSH, ale stężenie hormonów tarczycy (T3 i T4)we krwi jest wciąż w normie lub zbliża się do górnej granicy normy. Inne określenia subklinicznej nadczynności tarczycy to nadczynność utajona, podkliniczna, małoobjawowa – jak sama nazwa wskazuje jest to łagodna choroba tarczycy, a objawy są dyskretnie nasilone lub mogą w ogóle nie występować (w odróżnieniu od jawnej nadczynności).

Choroby tarczycy powodujące nadczynność utajoną

Jest to grupa nadczynności endogennych (nadczynność będą wynikiem działania czynników wewnętrznych). Do subklinicznej nadczynności tarczycy prowadzą:

  • choroba Gravesa-Basedowa,
  • wole guzkowe nadczynne,
  • guzek autonomiczny tarczycy,
  • nadmierna dawka substytucyjna hormonów tarczycy u pacjentów z niedoczynnością tarczycy.

Pierwsze trzy schorzenia prowadzą w ostateczności do jawnej nadczynności tarczycy.

Częstość występowania subklinicznej nadczynności tarczycy wzrasta z wiekiem. Często nie udaje się ustalić przyczyny zaburzenia.

Subkliniczna nadczynność tarczycy – jakie są objawy?

Nadczynność subkliniczna nie daje tych samych objawów, które pojawiają się w nadczynności jawnej. Jawna nadczynność tarczycy powoduje takie zaburzenia jak: nadmierne pobudzenie, skóra jest wilgotna, ciepła z niewielką ilości podskórnej tkanki tłuszczowej, czasami wytrzeszcz oczu (orbitopatia tarczycowa), wzmożona potliwość, osłabienie i wypadanie włosów, zaburzenia rytmu serca, a w skrajnych przypadkach niewydolność serca z obrzękami, wzrost ciśnienia tętniczego, słaba tolerancja wysiłku, biegunki, zaburzenia snu (do bezsenności włącznie), drżenia ciała, głównie w obrębie dłoni. Objawy tarczycy (nadczynności) są więc bardzo uciążliwe dla chorego.

Utajona nadczynność tarczycy nie daje w ogóle żadnych objawów lub jej postać umiarkowana powoduje zaburzenia dyskretne, czasem jak pierwsze objawy nadczynności tarczycy, takie jak uczucie kołatania serca lub różnego rodzaju arytmie (widoczne w EKG). Długotrwale trwająca może prowadzić do niekorzystnych zmian w tętnicach szyjnych, do osłabienia struktury kości i wzrostu ryzyka złamań i przebudowy mięśnia sercowego (powiększenie lewej komory serca).

Podkliniczna nadczynność tarczycy może się samoistnie wycofać, rzadko przejść w jawną nadczynność, a czasem nawet w niedoczynność tarczycy (w chorobie Hashimoto).

Niskie TSH – jakie mogą być przyczyny?

Niskie stężenie tyreotropiny nie zawsze od razu świadczy o subklinicznej nadczynności. Taki stan może występować także pod koniec pierwszego trymestru ciąży, podczas stosowania leków takich jak amiodaron, glikokortykosterydy, dopamina, analogi somatostatyny oraz w niedoczynności przysadki mózgowej. Glikokortykosterydy to leki o szerokim zastosowaniu – stosuje się je w chorobach alergicznych, dermatologicznych, chorobach płuc, białaczkach, w niedoczynności kory nadnerczy, w chorobach autoimmunologicznych.

W pierwszym trymestrze ciąży stężenie TSH może być nawet nieoznaczalne, co jest spowodowane przez hormon ciążowy – gonadotropinę kosmówkową i jej działanie na tarczycę. Hormon ten ma podobną budowę do TSH. Jeśli inne parametry tarczycowe są w normie – to znaczy hormony tarczycy i przeciwciała tarczycowe to jest to stan, który wymaga jedynie obserwacji i powtórzenia badania na początku drugiego trymestru ciąży, kiedy wpływ hormonu ciążowego na tarczycę nie jest już tak znamienny.

Subkliniczna nadczynność tarczycy – leczenie

Podstawą rozpoznania są wyżej wymienione badania laboratoryjne. W przypadku trwałego zmniejszenia stężenia TSH we krwi można przeprowadzić badania dodatkowe – USG tarczycy, oznaczenie przeciwciał przeciwtarczycowych, co pozwala rozpoznać inne choroby tarczycy prowadzące w końcu do jej jawnej nadczynności.

Wczesne rozpoznanie subklinicznej nadczynności tarczycy zmniejsza ryzyko chorób sercowo-naczyniowych u ludzi po 65. roku życia. Ze względu na częstość współwystępowania arytmii serca oraz zaburzeń tarczycy, u każdej osoby z występującymi po raz pierwszy w życiu zaburzeniami rytmu serca powinno się oznaczyć poziom TSH.

Leczenie jest wskazane u osób z bardzo niskim stężeniem TSH powyżej 65. roku życia lub u osób młodszych, ale z poważnymi chorobami serca, osteoporozą lub z uciążliwymi objawami. Stosuje się leki przeciwtarczycowe jedynie po konsultacji z lekarzem. U pacjentów, u których nadczynność subkliniczna spowodowana jest zbyt wysoką dawką hormonu zażywanego jako leczenie niedoczynności, należy zmniejszyć jego dawkę.

Jeżeli chodzi o to jaka powinna być dieta, to stosuje się te same zalecenia jak w przypadku leczenia jawnej nadczynności tarczycy.

Bibliografia:

https://www.mp.pl/ginekologia/endokrynologia/114158,choroby-tarczycy-u-kobiet-w-ciazy-opinia-eksperta

Interna Szczeklika 2017. Medycyna Praktyczna, Kraków 2017. ISBN 978-83-7430-517-4.

https://podyplomie.pl/wiedza/wielka-interna/1286,nadczynnosc-tarczycy

Opublikowano: ; aktualizacja: 04.01.2018

Oceń:
4.7


Może cię

Przeciwciała przeciwko receptorom TSH (anty-TSHR)

Przeciwciała anty-TSHR są swoistymi przeciwciałami wykrywanymi w chorobie Gravesa-Basedowa. Choroba ta jest najczęstszą przyczyną nadczynności ...

Choroba Gravesa-Basedowa – przyczyny, objawy, badania, leczenie, dieta

Choroba Gravesa-Basedowa to najczęstsza przyczyna nadczynności tarczycy. To choroba autoimmunologiczna, w przebiegu której dochodzi do ...

Nadczynność a niedoczynność tarczycy

Potocznie nadczynność i niedoczynność tarczycy traktuje się jako jednostki chorobowe gruczołu tarczowego, podczas gdy tak ...

Objawy nadczynności tarczycy – psychiczne, skórne, oczne krążeniowe i metaboliczne

Objawy nadczynności tarczycy manifestują się pod postacią zmian w układzie nerwowym i układzie krążenia. Widoczne ...

Badanie TSH (tyreotropina, hormon tyreotropowy) – normy, interpretacja wyniku

Badanie TSH (hormon tyreotropowy, tyreotropina, syntetyzowana przez część gruczołową przysadki) przeprowadzane jest przy podejrzeniu nadczynności ...

Nadczynność tarczycy a nadciśnienie i kołatanie serca

Jednym z najczęściej diagnozowanych i obserwowanych przez samych pacjentów objawów nadczynności tarczycy są dolegliwości ze ...

Tyroksyna – norma i wyniki – co oznacza nadmiar i niedobór?

Badanie tyroksyny (tetrajodotyroniny), jednego z najważniejszych hormonów tarczycy, służy do monitorowania schorzeń – nadczynności (nadmiar ...

Dieta w nadczynności tarczycy

Leczenie dietetyczne ma na celu dostarczenie odpowiedniej ilości energii pokrywającej zwiększone zapotrzebowanie energetyczne i przeciwdziałające ...

Nadczynność tarczycy a serce

Nadczynność tarczycy, a w konsekwencji przyspieszony metabolizm ma negatywny wpływ na wszystkie narządy, także na ...

Nadczynność tarczycy u dzieci

Wśród chorób gruczołu tarczowego prowadzących do nadczynności tarczycy u dzieci należy wymienić przede wszystkim chorobę ...

Przełom tarczycowy (hipermetaboliczny) – przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie

Przełom tarczycowy to stan zagrażający życiu. To najgroźniejsze powikłanie, jakie może rozwinąć się w wyniku ...

Przyczyny nadczynności tarczycy

Najczęstszą przyczyną nadczynności tarczycy jest choroba Gravesa-Basedowa. Inne przyczyny to wole guzkowe toksyczne, wole rozlane ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon