Poporodowe zapalenie tarczycy

Okres ciąży i porodu wiąże się z licznymi zmianami w organizmie kobiety, między innymi o charakterze hormonalnym. Niekiedy może to prowadzić do zaburzeń, wśród których istotne miejsce zajmują nieprawidłowości w funkcjonowaniu tarczycy, które mają tendencję do ujawniania się do roku od ukończenia ciąży. Szacuje się, że na poporodowe zapalenie tarczycy zapada 1 na 20 kobiet.

Czym jest poporodowe zapalenie tarczycy?

Poporodowe zapalenie tarczycy to choroba tarczycy o podłożu autoimmunologicznym, co oznacza, że przyczyną jest nadmierne pobudzenie układu odpornościowego, który atakuje własne tkanki – w tym wypadku tarczycy. Z tego powodu kobiety cierpiące na inne choroby autoimmunologiczne (np. cukrzycę typu 1, toczeń rumieniowaty układowy itp.) są obciążone nawet 3-4 razy większym ryzykiem zapadnięcia na zapalenie tarczycy po porodzie.

Istotą choroby są zaburzenia funkcji tarczycy (z wyłączeniem choroby Gravesa-Basedowa) do 12. miesięcy od porodu. Choć dokładna częstość występowania tej choroby nie jest znana, szacuje się, że występuje ona u około 1 na 20 kobiet. Choć u większości pacjentek objawy ustępują całkowicie do 12. miesięcy, u około 20–40% z nich pozostają trwałe objawy niedoczynności tarczycy, które wymagają leczenia do końca życia.

Klasyczny przebieg poporodowego zapalenia tarczycy opisywany jest w postaci 4 następujących po sobie faz, do których należą:

  1. Faza nadczynności.
  2. Przejściowy powrót do normy.
  3. Faza niedoczynności.
  4. Powrót do normy.

Powyższy scenariusz występuje jednak jedynie u około 22% chorych – mniej więcej połowa pacjentek zgłasza izolowane objawy niedoczynności, a reszta – izolowaną nadczynność.

Objawy poporodowego zapalenia tarczycy po porodzie

Zaburzenia funkcji tarczycy mogą przebiegać albo w postaci nadczynności (hipertyreozy – gdy występuje nadprodukcja hormonów), albo niedoczynności (hipotyreozy – gdy stężenie T3 i T4 spada). Każdy z tych stanów ma swoje charakterystyczne objawy i znaczenie dla naszego zdrowia.

Do objawów niedoczynności tarczycy należą:

Z kolei nadczynność tarczycy może objawiać się poprzez:

  • zmęczenie, nadmierną pobudliwość, nerwowość,
  • drżenie rąk i kołatania serca,
  • zmniejszoną tolerancję wysokich temperatur,
  • nadmierne pocenie się,
  • spadek masy ciała (mimo wzrostu apetytu),
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • wilgotną i ciepłą skórę,
  • bezsenność.

Poporodowe zapalenie tarczycy – badania

Rozpoznanie zapalenia tarczycy po porodzie opiera się na określeniu stężeń odpowiednich hormonów tarczycy oraz ocenie obecności przeciwciał skierowanych przeciwko strukturom tarczycy.

Pierwszym zlecanym testem jest na ogół ocena stężenia hormonu tyreotropowego (TSH). Substancja ta stymuluje tarczycę do prawidłowego funkcjonowania i bardzo czule reaguje na wzrost lub spadek metabolizmu gruczołu – jej stężenie rośnie w niedoczynności, a spada w nadczynności. Dlatego ocena TSH jest badaniem przesiewowym w każdym podejrzeniu zaburzeń funkcji tarczycy.

Kolejnym krokiem jest ocena stężeń docelowych hormonów – a dokładniej, stężeń ich aktywnych, niezwiązanych z białkami frakcji (wolne frakcje wolnej trójjodotyroniny – fT3 i wolnej tyroksyny – fT4). W przypadku objawowych nieprawidłowości funkcji tarczycy, powinny być obecne zmiany w stężeniach hormonów, a ich nasilenie wskazuje na ciężkość choroby.

Badaniem, które pozwala udokumentować autoimmunologiczny charakter objawów jest ocena tzw. przeciwciał przeciwtarczycowych (przeciwko tyreoperoksydazie oraz tyreoglobulinie). Jeśli przeciwciała są „dodatnie”, przy obecności zaburzeń stężeń hormonów i w okresie do 12. miesięcy od porodu – możliwe jest postawienie rozpoznania poporodowego zapalenia tarczycy.

Leczenie poporodowego zapalenia tarczycy

W większości przypadków objawy zapalenia tarczycy po porodzie są tak słabo nasilone, że umykają uwadze zarówno pacjentki, jak i lekarza – dlatego zazwyczaj nie jest konieczne prowadzenie agresywnego leczenia. Niemniej, w przypadku bardziej wyraźnych zaburzeń, możliwe jest prowadzenie terapii lekami aż do ustąpienia choroby – chyba, że przejdzie ona w przewlekłą niedoczynność, która wymaga leczenia przez całe życie.

Objawy nadczynności tarczycy można kontrolować przy użyciu leków z grupy beta-blokerów, które wytłumiają najbardziej uciążliwe efekty działania hormonów, a ponadto hamują konwersję słabszego T4 do silniej działającego T3.

W przypadku niedoczynności, stosuje się doustną terapię syntetycznymi hormonami tarczycy – lewotyroksyną – a dawkę dostosowuje się indywidualnie do zapotrzebowania pacjentki. Taka terapia jest potrzebna zwłaszcza w przypadku:

  • nasilonych objawów,
  • planowanej kolejnej ciąży,
  • karmienia piersią.

Leki w obu postaciach zapalania tarczycy po porodzie usiłuje się odstawić zazwyczaj po kilku miesiącach, aby ocenić, czy powróciła prawidłowa funkcja gruczołu – chyba, że kobieta zaszła w ciążę lub kontynuuje karmienie piersią.

Jak zapobiegać zapaleniu tarczycy?

Zaobserwowano, że stwierdzenie dodatnich przeciwciał przeciwko tyreoperoksydazie (anty-TPO) w I trymestrze ciąży jest związane ze znacznie zwiększonym ryzykiem zapalenia tarczycy w okresie poporodowym. Z tego względu, niektórzy autorzy zalecają ocenę anty-TPO, TSH i ewentualnie fT4 w 3. miesiącu ciąży i (jeśli przeciwciała będą dodatnie) powtórzenie badań w 6. i 9. miesiącu po porodzie. Nie jest to jednak szeroko przyjęta praktyka kliniczna.

W roku 2007 pojawiło się badanie, w którym stwierdzono, że suplementacja selenu u kobiet z dodatnimi przeciwciałami anty-TPO zmniejsza częstość występowania i ciężkość zapalenia tarczycy, a także redukuje ryzyko przejścia choroby w postać przewlekłą. Ponadto, w innych badaniach stwierdzano pozytywny wpływ tego pierwiastka na autoimmunologiczne choroby tarczycy. Niestety, w chwili obecnej ilość danych na temat skuteczności i celowości stosowania selenu jest niewystarczająca, aby zalecić podobną terapię w zapobieganiu poporodowemu zapaleniu tarczycy – pozostaje ona nadal w sferze badań klinicznych.

Opublikowano: ; aktualizacja: 03.09.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Wole tarczycowe

Wole tarczycowe jest to objaw chorobowy, polegający na widocznym lub wyczuwalnym powiększeniu objętości tarczycy. Niemal ...

Wole tarczycowe u noworodka

Wole noworodkowe oznacza powiększenie tarczycy u dziecka, przy czym może to prowadzić do objawów nadczynności ...

Ostre zapalenie tarczycy

Ostre zapalenia tarczycy to grupa chorób, których wspólną cechą jest nagłe wystąpienie nacieku zapalnego w ...

Badanie TSH (tyreotropina, hormon tyreotropowy) – normy, interpretacja wyniku

Badanie TSH (hormon tyreotropowy, tyreotropina, syntetyzowana przez część gruczołową przysadki) przeprowadzane jest przy podejrzeniu nadczynności ...

Nadczynność a niedoczynność tarczycy

Potocznie nadczynność i niedoczynność tarczycy traktuje się jako jednostki chorobowe gruczołu tarczowego, podczas gdy tak ...

Choroby tarczycy u dzieci

Choroby tarczycy są u dzieci diagnozowane znacznie rzadziej niż u dorosłych. Hormony tarczycy zajmują istotne ...

Leczenie jodem w chorobach tarczycy

Leczenie jodem promieniotwórczym stosuje się w chorobach tarczycy. Promieniowanie w sposób kontrolowany uszkadza komórki tarczycy, ...

Przeciwciała przeciwko receptorom TSH (anty-TSHR)

Przeciwciała anty-TSHR są swoistymi przeciwciałami wykrywanymi w chorobie Gravesa-Basedowa. Choroba ta jest najczęstszą przyczyną nadczynności ...

Guzki tarczycy – przyczyny, objawy, leczenie guzków na tarczycy

Guzki tarczycy są to małe zmiany zlokalizowane w gruczole tarczowym. Są wyczuwalne przez lekarza w ...

Tyroksyna – norma i wyniki – co oznacza nadmiar i niedobór?

Badanie tyroksyny (tetrajodotyroniny), jednego z najważniejszych hormonów tarczycy, służy do monitorowania schorzeń – nadczynności (nadmiar ...

Choroby tarczycy a ciąża

Choroby tarczycy są przyczyną wielu powikłań w przebiegu ciąży i dodatkowo mogą utrudniać zajście w ...

Hormony a nadciśnienie

Nadciśnienie tętnicze jest chorobą powszechną – szacuje się, że cierpi na nie ok. 32% dorosłych ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon