Menopauza a choroby serca

Brak zdjęcia

30 października 2013

Choroby serca w czasie menopauzy mogą wynikać z zaburzeń hormonalnych lub niekorzystnych zmian w profilu lipidowym, które prowadzą do powstania miażdżycy. Głównym czynnikiem sprawczym zaburzeń krążenia i chorób serca jest miażdżyca.

Choroby serca w okresie menopauzy

Głównym czynnikiem sprawczym zaburzeń krążenia i chorób serca jest miażdżyca. U jej przyczyn leżą m.in. zmiany hormonalne zachodzące w organizmie kobiety w momencie wkraczania w klimakterium. Kobiety, podobnie jak mężczyźni, z biegiem lat stają się bardziej narażone na choroby układu krążenia. Mimo obiegowej opinii, że choroby serca spotykane są tylko u mężczyzn, niestety coraz częściej ten problem dotyka także kobiet. Choroby układu krążenia są dzisiaj na pierwszym miejscu pod względem częstości zachorowań na świecie i drugie po wypadkach komunikacyjnych wśród przyczyn śmierci.

Miażdżyca a cholesterol

Miażdżyca jest przewlekłą chorobą ścian naczyń krwionośnych, mającą etiologię zapalną z początkowym uszkodzeniem śródbłonka naczynia. Skutkiem degradacji śródbłonka jest jego zwiększona przepuszczalność i gromadzenie w ścianie naczynia oraz przyleganie do wewnętrznej ściany naczynia substancji doprowadzających do zaniku światła, a w konsekwencji do uniemożliwienia przepływu krwi przez to naczynie. Wśród substancji zatykających ściany naczyń przeważają lipidy – LDL i trójglicerydy. Złogi cholesterolu wytwarzają tzw. blaszki miażdżycowe, czyli podbudowę dla zakrzepów krwi. W miarę rozrastania się blaszka miażdżycowa zawęża stopniowo średnicę naczynia. W miejscu zwężenia znacznie wzrasta ciśnienie przepływającego strumienia krwi. Czasami na skutek tych mechanizmów może dojść do oderwania fragmentu blaszki i jej wędrówki wraz z krwią aż do aorty i naczyń wieńcowych serca, co staje się przyczyną zawału. Często również takie skrzepy dostają się do płuc, powodując zator. Oprócz naczyń wieńcowych, aorty i tętnic kończyn dolnych miażdżyca dotyka naczynia mózgowe.

Zmiany hormonalne w menopauzie a miażdżyca

Oczywiście miażdżyca, jak wiele innych chorób, ma swoje podłoże genetyczne. Jednakże w przypadku kobiet w okresie okołomenopauzalnym za jej wystąpienie odpowiada przede wszystkim niedobór żeńskich hormonów płciowych. Jedną z funkcji estrogenów jest ochrona przed zachwianiem równowagi pomiędzy poszczególnymi składnikami lipidowymi we krwi (LDL:HDL), a także przed zwiększonym wykrzepianiem (zakrzepica, zatory). Spadek żeńskich hormonów płciowych prowadzi do zaburzeń równowagi pomiędzy czynnikami rozszerzającymi i kurczącymi naczynia krwionośne, co przyczynia się do wzrostu oporu naczyniowego i zwiększenia ciśnienia, a w rezultacie staje się początkiem nadciśnienia tętniczego.

W rodzinach, w których występuje dziedziczna hipercholesterolemia, bardzo często spotykane są miażdżyca, a także choroba niedokrwienna serca, będąca jej bezpośrednim skutkiem. Podobnie w przypadku homocysteinemii, gdzie gromadzi się w nadmiarze aminokwas – homocysteina, ryzyko chorób serca jest czterokrotnie podwyższone. Podczas menopauzy dochodzi również do zaburzenia równowagi pomiędzy czynnikami prozakrzepowymi a substancjami rozkładającymi skrzepy. W związku z tym zwiększa się ilość zakrzepów, które w konsekwencji mogę prowadzić do zatkania światła naczynia. Estrogeny i progesteron produkowane w kobiecych jajnikach chronią organizm przed nadmiernym wpływem powyższych zjawisk.

Menopauza a przyczyny chorób serca

Menopauza a cukrzyca i choroby serca

Oprócz bezpośredniego wpływu miażdżycy i nadciśnienia tętniczego ogromne znaczenie w rozwoju chorób serca i naczyń krwionośnych mają inne przewlekłe schorzenia, pojawiające się właśnie po 50. roku życia. Dotyczy to zwłaszcza cukrzycy. Cukrzyca typu 2 to tzw. cukrzyca dorosłych. Jej przyczyną jest zwiększenie insulinooporności tkanek, co oznacza brak reakcji tkanek na obecną we krwi insulinę. Mimo stale podwyższonego poziomu tego hormonu i jego nadprodukcji w trzustce receptory tkankowe nie łączą się z cząsteczkami insuliny. Implikuje to zaburzenie metabolizmu glukozy i hiperglikemię. Na skutek tego dochodzi do uszkodzenia budowy i funkcji niektórych narządów (głównie naczyń, serca, siatkówki oka i nerek). Hormony kobiece chronią przed niszczącym wpływem cukrzycy. Niestety w przypadku ich niedoboru postęp zniszczeń w poszczególnych tkankach zachodzi znacznie szybciej. Udowodniono, że pacjentki po 50. roku życia chorujące na cukrzycę są kilkukrotnie bardziej narażone na schorzenia serca (z zawałem na czele).

Menopauza a przemiana materii i otyłość

Niedocenioną rolę w rozwoju choroby niedokrwiennej serca odgrywa nieodpowiedni tryb życia. Zarówno zła dieta, jak i brak ruchu zajmują czołowe miejsca na liście czynników ryzyka choroby wieńcowej. Obydwa elementy sprzyjają pojawieniu się otyłości, zwłaszcza tej brzusznej. Brak estrogenów i progesteronu, które przyspieszają przemianę materii i wspomagają utrzymanie kobiecej sylwetki (bez cech otyłości), w okresie przekwitania powoduje wzmożone przybieranie masy ciała. Zjawisko to potęgowane jest nieprawidłową dietą, siedzącym trybem życia, a także paleniem papierosów. Od kilkunastu lat wiadomo, że otyłość tuż obok hiperlipidemii i cukrzycy podwyższa diametralnie ryzyko chorób układu krążenia.

Badania układu krążenia a menopauza

Do najczęściej używanych metod diagnostyki należą przede wszystkim:

  • koronarografia,
  • arteriografia,
  • USG (zwłaszcza metoda Doppler),
  • echo serca,
  • EKG,
  • tomografia komputerowa,
  • holter ciśnieniowy.

A także badania laboratoryjne, w tym najistotniejsze – poziom kinazy kreatyninowej (CK). Ważniejsze od leczenia skutków choroby jest niedopuszczenie do jej rozwoju. W tym celu konieczne jest regularne wykonywanie konkretnych badań i pomiarów. Należy kontrolować:

  • poziom lipidów (lipidogram),
  • glikemię na czczo, poposiłkową i hemoglobinę glikowaną,
  • ciśnienie tętnicze,
  • masę ciała,
  • wskaźniki krzepliwości krwi,
  • poziom homocysteiny.

Choroba niedokrwienna serca manifestuje się u kobiet nieco inaczej niż u mężczyzn. Przede wszystkim dominują nudności, uczucie osłabienia i zagrożenia, co często jest wiązane z fizjologicznymi zmianami na tle hormonalnym. Dlatego wykrycie chorób serca u kobiet niestety następuje zbyt późno. Aby do tego nie dopuścić, konieczne jest regularne kontrolowanie stanu zdrowia, a także prowadzenie racjonalnego trybu życia, zmniejszającego ryzyko pojawienia się zaburzeń ze strony układu krążenia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.02.2018

Oceń:
4.3


Może cię

Menopauza a hormonalna terapia zastępcza

Hormonalna terapia zastępcza jest często stosowana u kobiet w okresie okołomenopauzalnym i pomenopauazalnym. Pozwala zredukować ...

Badania w chorobach serca

W przypadku diagnostyki chorób układu krążenia do postawienia pełnej diagnozy często konieczne okazuje się wykonanie ...

Niedomykalność zastawki aortalnej – przyczyny, objawy, stopnie, leczenie niedomykalności aortalnej

Niedomykalność zastawki aortalnej to rodzaj wady serca, prowadzącej do niedokrwienia narządów. Jej przyczyną są m.in. ...

Menopauza a seks

W okresie menopauzy dochodzi w organizmach kobiet do wielu zmian hormonalnych. Spadek poziomu estrogenów powoduje ...

Czynniki ryzyka zawału serca

Najczęstszą przyczyną zawału serca jest zaawansowana miażdżyca, dlatego pośrednio czynniki ryzyka rozwoju miażdżycy są jednocześnie ...

Duszność

Duszność jest subiektywnym odczuciem braku powietrza, utrudnionego oddychania. Może jej towarzyszyć wrażenie skrócenia oddechu lub ...

Arytmia serca

Arytmia serca, inaczej nazywana zaburzeniem rytmu serca, to zaburzenie pracy serca polegające na jej przyśpieszeniu, ...

Omdlenie – przyczyny, rodzaje, objawy przedomdleniowe, pierwsza pomoc, leczenie

Omdlenie to nagła, chwilowa utrata przytomności, której przyczyną jest spadek ciśnienia tętniczego krwi. Należy różnicować ...

Niedomykalność zastawki mitralnej – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie, powikłania, rokowanie

Niedomykalność zastawki mitralnej (dwudzielnej) to wada polegającą na cofaniu się krwi z lewej komory do ...

Jak zapobiegać chorobom układu krążenia?

Podejmując walkę o życie wolne od chorób układu sercowo-naczyniowego, warto poznać czynniki, które sami jesteśmy ...

Klimakterium

Zanim w organizmie nastąpi względny „spokój” hormonalny zaczynają pojawiać się objawy sygnalizujące stopniowe wygaszanie czynności ...

Przekwitanie – w jakim wieku, objawy, leczenie i czas trwania okresu przekwitania

To, kiedy występuje okres przekwitania, zależne jest osobniczo, przyjmuje się, że jest to czas na ...

Komentarze (0)