Melatoninopauza – przyczyny, objawy, leczenie niedoboru melatoniny w menopauzie

Brak zdjęcia

27 lipca 2018

Melatoninopauza to stan pogłębiającego się niedoboru melatoniny, czyli hormonu regulującego okołodobowy rytm snu i czuwania, charakterystyczny dla osób po 40. roku życia. Objawy melatoninopauzy to przede wszystkim problemy ze snem w postaci trudności z zasypianiem i utrzymaniem ciągłości snu, skutkujące postępującymi zaburzeniami funkcji poznawczych i motorycznych. Dolegliwości w melatoninopauzie u kobiet nierzadko towarzyszą wypadowym objawom przekwitania. W leczeniu zastosowanie znajduje melatonina w tabletkach.

Melatonina a bezsenność w okresie menopauzy

Trudności z zaśnięciem i bezsenność stanowią poważny problem kobiet w okresie przekwitania. O kłopotach ze snem w okresie okołomenopauzalnym najczęściej mówi się w kontekście zaburzeń hormonalnych (estrogenu i progesteronu), które odpowiadają także za inne, charakterystyczne objawy menopauzy, takie jak uderzenia gorąca, suchość pochwy czy obniżenie libido. Tymczasem, jak wykazują badania, ważną przyczyną zaburzeń tego typu jest także niski poziom melatoniny [1].

Melatonina to neurohormon produkowany przez szyszynkę – niewielki gruczoł znajdujący się w mózgu. Działanie melatoniny polega na koordynacji zegara biologicznego regulującego dobowy rytm snu i czuwania człowieka. Nie bez przyczyny nazywana jest hormonem snu – jej synteza następuje w godzinach nocnych, kiedy dostępność do światła jest ograniczona. Najwyższe stężenie osiąga pomiędzy północą a godziną 3:00 nad ranem.

Melatonina w organizmie człowieka w największej ilości wytwarzana jest pomiędzy 1. a 3. rokiem życia i jej poziom sukcesywnie spada wraz ze starzeniem. Około 40. roku życia stężenie hormonu zaczyna być na tyle niskie, że wywołuje niekorzystne objawy. Stan ten określany jest przez endokrynologów mianem melatoninopauzy. Szacuje się, że kłopoty ze snem spowodowane niedoborem melatoniny występują nawet u 30 proc. populacji.

Szczególnie dotkliwe jest to dla kobiet w okresie przekwitania, u których objawy niedoboru melatoniny nakładają się na oznaki menopauzy wywołane wygasaniem czynności jajników.

Jakie są objawy melatoninopauzy?

W melatoninopauzie objawy spadku melatoniny u kobiet często współwystępują z dolegliwościami związanymi z wahaniem poziomu estrogenów i progesteronu. Nagłe uderzenia ciepła, uczucie lęku i niepokoju czy przyspieszone bicie serca wywołane niedoborem hormonów płciowych dodatkowo utrudniają efektywny wypoczynek nocny.

Charakterystyczne dla melatoninopauzy trudności z zasypianiem, częste wybudzenia nocą i wczesnym rankiem w znacznym stopniu obniżają komfort życia i wpływają na zaburzenia szeregu funkcji poznawczych i motorycznych.

U kobiet z melatoninopauzą pogłębiają się problemy z pamięcią i koncentracją, dochodzi do nasilenia niepokoju i znacznego pogorszenia samopoczucia skutkującego nawet epizodami depresyjnymi. Senność i uczucie ciągłego zmęczenia w ciągu dnia skutkują osłabieniem koordynacji wzrokowo-ruchowej, co wiąże się z brakiem wydajności w pracy oraz większym ryzykiem urazowości. Wpływa także na obniżenie samooceny skutkujące brakiem chęci do podejmowania aktywności i uczestniczenia w życiu towarzyskim.

Nasilające się zaburzenia snu u osób po 4. dekadzie życia i wynikające z nich dysfunkcje należy odróżnić od skutków postępujących wraz z wiekiem zmian neurodegeneracyjnych.

Melatoninopauza – nie tylko problemy ze snem

Funkcje hormonu szyszynkowego nie ograniczają się jedynie do regulacji rytmu dobowego. Warunkuje on wiele procesów fizjologicznych zachodzących w organizmie, dlatego skutki braku melatoniny w menopauzie znacznie wykraczają poza problemy ze snem.

W przebiegu melatoninopauzy w kobiet można zatem zaobserwować także:

  • pogorszenie funkcji układu immunologicznego i spadek odporności,
  • zmniejszenie gęstości kości, większe ryzyko zmian osteoporotycznych,
  • nadmierne pobudzenie nerwowe,
  • większe ryzyko powstawania i nasilania zapalnych zmian reumatycznych.

Konsekwencją melatoninopauzy jest także zmniejszenie potencjału antyoksydacyjnego krwi (melatonina działa jak silny przeciwutleniacz), a więc większa aktywność wolnych rodników, które przyczyniają się do rozwoju licznych schorzeń, m.in. chorób serca. Naruszając strukturę włókien kolagenowych, przyspieszają one także powstawanie zmarszczek i zmniejszają elastyczność skóry. Cera staje się sucha i wykazuje większą skłonność do podrażnień.

Badania sugerują, że niedobór melatoniny po menopauzie może zwiększać prawdopodobieństwo rozwoju raka piersi oraz raka endometrium [2]. Melatonina wykazuje bowiem właściwości onkostatyczne (hamuje rozwój komórek nowotworowych).

Melatonina w tabletkach – lek na melatoninopauzę

Ze względu na pozytywny wpływ melatoniny na resynchronizację rytmu dobowego u osób dojrzałych, melatoninę można uznać za dobrą alternatywę dla leków nasennych, zwłaszcza że jej stosowanie wiąże się z niskim ryzykiem wystąpienia niepożądanych skutków ubocznych.

Zaletą zażywania tabletek z melatoniną jest brak porannego otępienia charakterystycznego dla standardowych leków na bezsenność. Związek jest szybko metabolizowany przez organizm i nie uzależnia. Bezpieczeństwo potwierdza szeroki zakres dawek, w jakich może być aplikowana, sięgający od 0,3 do nawet 80 mg [3].

Chociaż melatonina nie wpływa bezpośrednio na złagodzenie wypadowych objawów menopauzy, udowodniono, że stosowana już w okresie perimenopauzy, wpływa na polepszenie samopoczucia oraz stabilizuje funkcje psychiczne [4].

Wyniki badań nad wpływem melatoniny na objawy menopauzy, opublikowane na łamach „Iranian Journal of Public Health”, potwierdzają pozytywne oddziaływanie tego hormonu na ogólną poprawę nastroju, złagodzenie objawów depresyjnych i redukcję masy ciała, a także usprawnienie funkcji seksualnych [5].

Melatonina może pełnić rolę uzupełniającą w trakcie kuracji hormonalnej w menopauzie. Bez przeszkód można łączyć ją także z fitoestrogenami zawartymi w soi czy czerwonej koniczynie, powszechnie wykorzystywanymi w naturalnej terapii dolegliwości klimakteryjnych. Skuteczność stosowania hormonu szyszynkowego w menopauzalnych zaburzeniach sennych zwiększa prawidłowa higiena snu, a także urozmaicona, zdrowa dieta i codzienna dawka aktywności fizycznej.

1. Jehan S. i wsp., Sleep disorders in postmenopausal women. J. Sleep Disord. Ther., 2015, 4 (5): pii: 1000212.

2. Viswanathan A. N., Schernhammer E. S., Circulating melatonin and the risk of breast and endometrial cancer in women. Cancer Lett., 2009, 281, 1: 1–7.

3. Bohdanowicz-Pawlak A., Milewicz A., Endokrynologia okresu przekwitania i starzenia. Przewodnik Lekarza, 2002, 5: 88–92.

4. Lassila H. i wsp., Alternative options to manage menopausal symptoms with a focus on melatonin and osteoporosis. Clin. Pharmacol. Biopharm., 2014, 3, 1.

5. Parandavar R. i wsp., The effect of melatonin on climacteric symptoms in menopausal women. A double-blind, randomized controlled, clinical trial. Iran. J. Public Health, 2014, 43, 10: 1405–1416.

Opublikowano: ; aktualizacja: 01.08.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Zespół pustego siodła

W zespole pustego siodła w obrazie tomografii komputerowej obserwuje się zmniejszenie wymiarów przysadki lub nie ...

Femitonina – skład, działanie, dawkowanie, opinie, cena

Kobieta w okresie menopauzy na co dzień zmaga się z wieloma uciążliwymi objawami, takimi jak: ...

Melatonina – działanie, niedobór, badanie, leki, tabletki, dawkowanie, przeciwwskazania

Melatonina to hormon snu wytwarzany przez ludzki organizm. Jej działanie jest ściśle związane z regulacją ...

Niedoczynność kory nadnerczy – przyczyny, objawy, leczenie

Niedoczynność kory nadnerczy może być wtórna lub pierwotna. Ta ostatnia znana jest jako choroba Addisona. ...

Zespół policystycznych jajników a niedoczynność tarczycy

Badania naukowców wskazują, iż wśród kobiet chorujących na zespół policystycznych jajników (PCOS), częściej spotyka się ...

Usunięcie nadnercza

Usunięcie nadnercza (adrenalektomia) jest to operacja nadnercza, którą wykonuje się laparoskopowo. Wskazaniami do usunięcia nadnercza ...

Niedoczynność nadnerczy

Niedoczynność nadnerczy to stan, w którym ilość hormonów produkowanych przez nadnercza niezbędna do zapewnia prawidłowego ...

Obrzęki a nadmiar wody w organizmie

Jeżeli obrzęki pojawiają się rzadko, szybko ustępują samoistnie i nie towarzyszą im inne objawy, zwykle ...

Przewlekłe limfocytarne zapalenie tarczycy Hashimoto – przyczyny, objawy, leczenie, badania

Zapalenie tarczycy Hashimoto, czyli inaczej przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy jest chorobą uwarunkowaną genetycznie o podłożu ...

Zaburzenia hormonów płciowych

Zaburzenia wydzielania hormonów płciowych pojawiają się wówczas, gdy dochodzi do nieprawidłowej pracy gonad – jajników ...

Nocne poty – jakie mogą być przyczyny pocenia się w nocy?

Nocne poty, czyli nadmierne pocenie się w nocy, jest nieswoistym objawem. Może być ono zjawiskiem ...

Guzki tarczycy – przyczyny, objawy, leczenie guzków na tarczycy

Guzki tarczycy są to małe zmiany zlokalizowane w gruczole tarczowym. Są wyczuwalne przez lekarza w ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon