Jak zapobiegać osteoporozie?

Osteoporoza jest chorobą kości, która cechuje się małą masą i zmniejszoną jakością tkanki kostnej. To w konsekwencji prowadzi do zwiększonej podatności na złamania, występujące nawet po niewielkim urazie. Choroba zależna jest od zmian hormonalnych postępujących wraz z wiekiem. Jak zapobiegać osteoporozie? skuteczne sposoby obejmują łącznie terapię hormonalną ćwiczenia oraz dietę.

Jak rozpoznać osteoporozę?

Osteoporoza jest bardzo powszechną chorobą u osób starszych, szczególnie kobiet po menopauzie. Objawia się najczęściej złamaniami trzonów kręgów, kości długich i bólem kręgosłupa. Choroba ta bardzo często przez długi czas rozwija się bezobjawowo, dlatego pacjentów zagrożonych jej rozwojem należy poddać badaniom w celu ustalenia postępowania leczniczego.

Osteoporoza może być pierwotna – u kobiet po menopauzie i mężczyzn w podeszłym wieku, oraz wtórna, będąca wynikiem działania niektórych, leków, skutkiem stanów patologicznych i niewłaściwego stylu życia.

Gęstość mineralna kości jest oceniana podczas wykonywania badania densytometrycznego, będącego rodzajem badania rentgenowskiego. Umożliwia ono ocenę ryzyka złamań kości, podjęcie decyzji o rozpoczęciu leczenia osteoporozy i monitorowanie jego skuteczności. Zwykle badaniem objęty jest bliższy koniec kości udowej oraz odcinek lędźwiowy kręgosłupa. Wyniki przedstawia się w postaci wskaźników których punktem odniesienia jest gęstość kości zdrowych młodych osób – T-score, oraz rówieśników – Z-score.

Badanie densytometryczne powinno być przeprowadzone u kobiet po menopauzie, starszych mężczyzn, osób, które uległy złamaniu niskoenergetycznemu oraz u pacjentów z czynnikami ryzyka (np. palenie tytoniu, leczenie sterydami, mała podaż wapnia, schorzenia endokrynologiczne). Również osoby należące do grupy średniego ryzyka wystąpienia osteoporozy powinny mieć wykonaną densytometrię. Ryzyko to ocenia się za pomocą kalkulatora FRAX, który mówi jakie jest prawdopodobieństwo wystąpienia w ciągu najbliższych 10 lat złamania osteoporotycznego. Kalkulator FRAX uwzględnia wiele czynników, m.in.: wiek, płeć, masę ciała, wzrost, przebyte złamania, palenie papierosów, przyjmowanie glikokortykosteroidów i ilość spożywanego alkoholu.

Osteoporoza – zapobieganie – wapń i witamina D

Osteoporoza oraz złamania kości, które mogą powstać w trakcie jej przebiegu nie są częścią normalnego procesu starzenia. Istnieje wiele rzeczy, które można zrobić przez całe życie, aby ochronić swoje kości i człowiek nigdy nie jest na to ani za młody, ani za stary. Zapobieganie osteoporozie rozpoczęte w dzieciństwie powinno być kontynuowane przez cały czas. Niezależnie od wieku można podjąć działania, mające na celu ochronę kości i nigdy nie jest na to za późno.

Wapń to niezbędny składnik zdrowych i gęstych kości, dlatego musi być on dostarczany organizmowi w odpowiednich ilościach. Dobowe zapotrzebowanie na wapń jest zróżnicowane w zależności od wieku i wynosi:

  • 800 mg u dzieci poniżej 10. roku życia,
  • 1000 mg u osób dorosłych i młodzieży,
  • 1500 mg u kobiet ciężarnych, karmiących piersią i po menopauzie, a także u osób starszych.

Jedzenie jest najlepszym źródłem wapnia. Mleko oraz jego przetwory, jak jogurty czy sery, zawierają najwięcej tego pierwiastka. Ilość tłuszczu nie jest nieistotna, gdyż zarówno produkty pełnotłuste jak i odtłuszczone zawierają tyle samo wapnia. Zalecana dzienna dawka wapnia dla osoby dorosłej – 1000 mg, zawarta jest np. w 3 jogurtach czy 3 szklankach mleka. Należy zwracać uwagę na właściwe zbilansowanie diety, gdyż wiele produktów zmniejsza wchłanianie wapnia. Zalicza się do nich: warzywa bogate w kwas szczawiowy, w tym szpinak, otręby pszenne przyjmowane w nadmiernych ilościach, a także herbatę (ze względu na zawarte w niej taniny). W przypadku, gdy dieta nie pokrywa całkowitego zapotrzebowania na wapń, powinno się stosować jego preparaty.

Witamina D odgrywa ważną rolę w ochronie kości, a organizm potrzebuje jej do absorpcji wapnia. Jej głównym źródłem jest synteza, która przebiega pod wpływem promieni słonecznych i odbywa się w skórze. Aby zapewnić organizmowi właściwą podaż tej witaminy wystarczy przebywać na słońcu 15 minut 2–3 razy w tygodniu w okresie od czerwca do września. W pozostałych miesiącach roku źródłem witaminy D powinny być pokarmy w nią bogate, m.in.: sardynki, makrela, śledź, jaja, mleko i margaryna, jak również suplementy diety.

Dieta a zapobieganie osteoporozie

Odpowiednia dieta zajmuje ważne miejsce w zapobieganiu osteoporozy. Wszystkie spożywane produkty mogą mieć wpływ na stan zdrowia kości, dlatego tak ważne jest, aby wybierać żywność bogatą w wapń, witaminę D oraz inne składniki odżywcze korzystnie wpływające na zdrowie kośćca. Dobrze zbilansowana dieta powinna zawierać dużą ilość mleka, ryb, owoców i warzyw. Jeśli ilość niezbędnych substancji zawarta w jedzeniu jest zbyt mała, należy je uzupełnić przyjmując suplementy diety.

Kolejnym, bardzo ważnym poza wapniem i witaminą D składnikiem pokarmowym, jest fosfor. Jego właściwa ilość w ustroju odpowiada za prawidłowe stężenie wapnia. Fosfor występuje głównie w rybach, chlebie, serach oraz jajach i powinien być przyjmowany codziennie w dawce 700–900 mg.

Aby utrzymać sprawność układu mięśniowo-szkieletowego, zaleca się spożywać białko w ilości 1–1,5 mg/kg masy ciała. Jego niedobór jest przyczyną zaburzenia wchłaniania wapnia u dzieci, a u starszych prowadzi do osłabienia siły mięśniowej, utraty masy kostnej oraz gorszego gojenia się złamań.

Do utraty masy kostnej przyczynia się również alkohol, dlatego należy ograniczyć jego spożycie. Ponadto kofeina zawarta w kawie, herbacie oraz napojach gazowanych, zmniejsza wchłanianie wapnia.

Profilaktyka osteoporozy u kobiet – jak nie dopuścić do rozwoju osteoporozy?

Estrogeny wykazują korzystny wpływ na kości. Osteoporoza pierwotna, występująca u kobiet w okresie menopauzy, spowodowana jest niedoborem tych hormonów płciowych. Hormonalna terapia zastępcza (HTZ), obejmująca suplementację estrogenów, zmniejsza ryzyko wystąpienia osteoporozy. Hormony mogą być podawane doustnie, dopochwowo, pozajelitowo, przezskórnie w postaci plastrów, lub w postaci implantu podskórnego.

Uzupełnianie niedoboru estrogenów wpływa korzystnie nie tylko na zwiększenie gęstości kości, ale również skutecznie znosi objawy okołomenopauzalne, poprawia wygląd skóry, a także zmniejsza ryzyko choroby Alzheimera oraz raka okrężnicy.

HTZ ma jednak działania niepożądane, do których zalicza się:

Dlatego przyjęto, że terapia hormonalna stosowana jest tylko u kobiet cierpiących jednocześnie z powodu uciążliwych objawów menopauzy i chorujących na osteoporozę.

Aktywność fizyczna i unikanie upadków

Aktywność fizyczna jest istotnym aspektem prewencji osteoporozy. Dzięki codziennym obciążeniom, budowa kości ulega przemianie tak, aby móc udźwignąć odpowiedni ciężar. W przypadku braku aktywności, kości ulegają osłabieniu, a to powoduje ich zwiększoną podatność na złamania. Uważa się, że wystarczająca jest aktywność fizyczna trwająca minimum 30 minut trzy razy w tygodniu.

Profilaktyka złamań osteoporotycznych ma na celu wyeliminowanie czynników ryzyka sprzyjających rozwojowi osteoporozy. Elementem prewencyjnym, mającym duże znaczenie u osób starszych, jest przeciwdziałanie upadkom oraz ocena ich ryzyka.

Działanie te obejmują:

  • właściwy dobór szkieł korekcyjnych u osób z wadą wzroku;
  • poprawę sprawności fizycznej – rehabilitacja, ćwiczenia poprawiające równowagę;
  • używanie kul i chodzików, jeżeli zachodzi taka potrzeba;
  • przystosowanie najbliższego otoczenia oraz modyfikację stylu życia. Zalicza się tutaj: likwidację progów, właściwe oświetlenie pomieszczeń, dobrze dobrane obuwie, antypoślizgowe płytki.
Opublikowano: ; aktualizacja: 28.08.2018

Oceń:
4.7


Może cię

Osteoporoza

Osteoporoza to przewlekła choroba metaboliczna tkanki kostnej. W jej przebiegu dochodzi do zmniejszenia gęstości mineralnej ...

Osteoporoza u dzieci (młodzieńcza) – przyczyny, objawy, leczenie

Osteoporoza na którą chorują dzieci nazywa się osteoporozą młodzieńczą. Może być spowodowana wtórnie przez schorzenia ...

Niedobór witaminy D

Witamina D pełni kluczową rolę w procesie mineralizacji kości i utrzymaniu prawidłowej gospodarki wapniowo-fosforanowej. Niedobór ...

Diagnostyka osteoporozy

Osteoporoza jest chorobą, w przypadku podejrzenia której diagnostyka przebiega w kilku etapach. Wykonuje się badania ...

Leki na osteoporozę – tabletki, zastrzyki i naturalne leczenie osteoporozy

Leczenie osteoporozy przebiega przy udziale naturalnych sposobów oraz farmakoterapii. Odpowiednie żywienie może wpłynąć na uciążliwe ...

Wapń – sposób na zdrowe kości

Przez całe życie układ kostny ulega przemianom fizycznym i chemicznym. Pełni funkcję ochronną dla narządów, ...

Osteoporoza u mężczyzn

Czy mężczyźni chorują na osteoporozę? Ta choroba kości nie jest przypadłością, która pojawia się tylko ...

Dieta w osteoporozie – co jeść, a jakie produkty są przeciwwskazane w jadłospisie?

W osteoporozie dieta optymalna powinna dostarczać składników wzmacniających kości. Zalecenia żywieniowe są podobne zarówno w ...

Wideo – Osteoporoza w okresie menopauzy

Osteoporozę, ze względu na jej bezobjawowy, długi rozwój, często nazywa się cichym złodziejem kości. Choroba ...

Złamanie szyjki kości udowej - przyczyny, objawy, leczenie i rehabilitacja

Złamanie szyjki kości udowej to uraz, który najczęściej występuje u osób w podeszłym wieku. Dochodzi ...

Złamania osteoporotyczne – najczęstsze złamania kości w osteoporozie

Osteoporoza jest chorobą, w której dochodzi do stopniowego zniszczenia i rozrzedzenia struktury kości. Kości stają ...

Co powoduje osteoporozę?

Zrzeszotnienie kości, zwane również osteoporozą, jest częstą chorobą układu kostnego, predysponującą do pojawiania się groźnych ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon