Guz chromochłonny nadnerczy

Guz chromochłonny nadnercza to zmiana o charakterze nowotworu, zazwyczaj łagodnego, który lokalizuje się w w rdzeniu nadnercza. Guz najczęściej zbudowany jest z komórek chromochłonnych i wówczas wydziela nadmierne ilości amin katecholowych (adrenaliny, noradrenaliny), co jest bezpośrednią przyczyną objawów. Guz chromochłonny jest przyczyną wtórnego nadciśnienia tętniczego.

Czym jest guz chromochłonny?

Guz chromochłonny (pheochromocytoma) jest to nowotwór nadnerczy, zbudowany z komórek chromochłonnych. Objawy charakterystyczne dla tego typu zmian są następstwem zwiększonej produkcji i uwalniania do krwi nadmiernej ilości katecholamin. Do amin katecholowych zalicza się: adrenalinę, noradrenalinę i dopaminę. Katecholaminy to związki chemiczne uwalniane przez nadnercza pod wpływem stresu lub strachu. Uwolnienie katecholamin powoduje aktywację układu współczulngo organizmu wraz ze wszystkimi konsekwencjami – przyspieszeniem pracy serca, wzrostem ciśnienia, nadmiernym poceniem, blednięciem powłok skórnych.

Guz chromochłonny nadnerczy dotyczy 0,1% chorych z nadciśnieniem tętniczym. Występuje najczęściej między 4 a 5 dekadą życia, ale zdarza się również w pozostałych grupach wiekowych. Pheochromocytoma rozwija się z komórek chromochłonnych, w 90% w obrębie jednego nadnercza, rzadziej w dwóch. Rzadko tego typu nowotwory mogą lokalizować się w innych miejscach, np. w okolicy nerek, wątroby, gruczołu krokowego i innych. W ok 10% jest to guz złośliwy. Guz chromochłonny może występować zarówno sporadycznie jak i rodzinnie, a także w chodzić w skład zespołów mnogich nowotworów układu endokrynnego (m.in. tzw. zespołów MEN2A i MEN2B).

Objawy guza chromochłonnego

Objawy guza chromochłonnego nadnerczy zależą od wzajemnego stosunku produkowanych patologicznie adrenaliny i noradrenaliny. Na różnorodność objawów wpływają także inne związki chemiczne, takie jak np. hormony – wazopresyna czy somatostatyna, które również mogą być produkowane przez guz, tyle że w mniejszych ilościach. Guz chromochłonny jest jedną z przyczyn wtórnego nadciśnienia tętniczego (szacuje się, że u kilku procent pacjentów z rozpoznanym guzem, objaw pod postacią zwyżek ciśnienia tętniczego nie występuje).

Najbardziej charakterystyczną cechą objawów pheochromocytoma jest ich napadowy charakter, zmienność nasilenia i nawrotowość. Typowe jest również występowanie objawów pod wpływem czynników wyzwalających, takich jak:

  • stres,
  • alkohol,
  • wysiłek fizyczny,
  • gorączka,
  • obfity posiłek,
  • uciśnięcie brzucha,
  • niektóre leki (między innymi fenylefryna, efedryna, glikokortykosteroidy, metoklopramid, amfetamina, leki przeciwdepresyjne).

Guz chromochłonny nadnercza może przebiegać bezobjawowo.

Objawy najczęściej zgłaszane przez pacjentów:

  • napadowe skoki ciśnienia tętniczego, często osiągające wysokie wartości i słabo reagujące na standardowe leczenie hipotensyjne,
  • bóle głowy,
  • kołatania serca(uczucie nierównego bicia serca),
  • nadmierne pocenie się i bladość skóry,
  • drżenie mięśniowe,
  • uczucie niepokoju,
  • nagłe spadki ciśnienia tętniczego występujące po pionizacji postawy (hipotensja ortostatyczna).

Objawy nietypowe, związane ze stymulacja układu współczulnego, dotyczą również innych układów, m.in. układu sercowo naczyniowego (ból, dyskomfort w klatce piersiowej) czy układu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha, zaparcia). Jeżeli guz chromochłonny wystąpi u kobiety w ciąży, może doprowadzić do poronienia. Pęknięcie guza i krwawienie do jamy brzusznej może wywołać objawy wstrząsu oraz tak zwanego „ostrego brzucha”. Bardzo groźnym powikłaniem pheochromocytoma, stanowiącym bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta są dramatyczne skoki ciśnienia tętniczego, do których dochodzi podczas operacji w znieczuleniu ogólnym.

Diagnostyka i badania

W przypadku współwystępowania nadciśnienia z opisanymi wyżej objawami charakterystycznymi guza, zwłaszcza gdy występują one napadowo, należy niezwłocznie zwrócić się do lekarza pierwszego kontaktu, który zleci niezbędne badania mające na celu znalezienie ich przyczyny:

  • badania laboratoryjne (wykrywające obecność metabolitów katecholamin w moczu i surowicy),
  • badania obrazowe (TK, MR, USG – wykrywające lokalizacje guza),
  • badania genetyczne (w przypadku rodzinnego występowania choroby),
  • badanie histopatologiczne (badanie potrzebne do potwierdzenia rozpoznania oraz określenia stopnia złośliwości guza).

Leczenie

Podstawową metoda leczenia guza chromochłonnego nadnerczy jest jego usunięcie operacyjne. Obecnie metodą z wyboru jest laparoskopia, ale wykonywane są również zabiegi metodą klasyczną (otwarcie jamy brzusznej). Operacje pheochromocytoma są trudne i wymagają szczególnego przygotowania pacjenta. Przed zabiegiem chorym podawane są leki zapobiegające śmiertelnym skokom ciśnienia. Podaje się alfa- i beta-blokery, których zadaniem jest wyrównanie ciśnienia tętniczego. Leki te oddziałują na mięśniówkę naczyń krwionośnych i mięsień serca przez co zmniejszają ciśnienie tętnicze. Ważne jest także wyrównanie gospodarki wodno-elektrolitowej.

Po operacji jeszcze przez kilka lat prowadzona jest u pacjenta ścisła kontrola ciśnienia tętniczego oraz badania sprawdzające obecność katecholamin w moczu i surowicy krwi. W 70% przypadków operacja powoduje ustąpienie objawów klinicznych i normalizację ciśnienia tętniczego. Brak poprawy po zabiegu związany jest zazwyczaj z czynnikami niekorzystnymi rokowniczo, takimi jak rodzinne występowanie guza czy lokalizacja pozanadnerczowa.

W przypadku rodzinnego występowania choroby istotna rolę odgrywają badania genetyczne członków rodziny oraz laboratoryjne testy przesiewowe wykrywające metabolity katecholamin w moczu lub krwi.

Opublikowano: ; aktualizacja: 10.04.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Hipoglikemia – przyczyny i objawy

Hipoglikemia to zmniejszone stężenie glukozy we krwi z towarzyszącymi objawami klinicznymi, wywołanymi jej niedoborem w ...

Osteoporoza a wahania hormonalne w okresie menopauzy

Osteoporoza to uogólniona i przewlekła choroba układu kostnego charakteryzująca się obniżeniem gęstości mineralnej kości (spadek ...

Chromogranina A – badanie CgA

Chromogranina A jest jednym z markerów nowotworowych. Zwiększenie jej poziomu we krwi może być wywołane ...

Wideo – Guz chromochłonny

Rdzeń nadnerczy wydziela aminy katecholowe, adrenaliny, noradrenalinę oraz dopaminy. Wydzielanie katecholamin z rdzenia nadnerczy jest ...

Wideo – Hiperaldosteronizm pierwotny i wtórny

Hiperaldosteronizmem określa się nadczynność warstwy kłębkowatej kory nadnerczy, przejawiającą się zwiększeniem wydzielania aldosteronu. Rozróżnia się ...

Zespół pustego siodła

W zespole pustego siodła w obrazie tomografii komputerowej obserwuje się zmniejszenie wymiarów przysadki lub nie ...

Stan przedcukrzycowy – przyczyny, leczenie, dieta

Stan przedcukrzycowy to stan podwyższonego poziomu cukru we krwi, rozpoznany w teście obciążenia glukozą. Wiąże ...

Naturalne hormony – jak działają fitohormony?

Wahania hormonalne wywołują szereg zmian w organizmie, wpływając zarówno na kondycję fizyczną, jak i psychiczną. ...

Nadczynność nadnerczy (kory i rdzenia nadnerczy)

Nadczynność nadnerczy to stan w którym hormony produkowane przez nadnercza wydzielane są w ilościach powodujących ...

Czy hormonalna terapia zastępcza (HTZ) może być przyczyną raka piersi i raka macicy?

Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) jest stosowana przez wiele kobiet w okresie przekwitania w celu zmniejszenia ...

Wideo – Guz rdzenia nadnerczy – barwiak

To nowotwór rdzenia nadnerczy wywodzący się z komórek chromochłonnych układu współczulnego, czyli z części układu ...

Otyłość brzuszna (wisceralna) – przyczyny, skutki, leczenie, dieta, operacja

Otyłość brzuszna w fachowej literaturze określana jest jako centralna, trzewna lub wisceralna, choć pacjenci częściej ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon