Fitoestrogeny a menopauza

Fitoestrogeny łagodzą objawy menopauzy. Powstaje coraz więcej prac naukowych dokumentujących ich korzystny wpływ na organizm kobiety w czasie menopauzy. Na podstawie wielu badań naukowcy doszli do wniosku, że fitoestrogeny mogą odgrywać podobną rolę jak estrogeny, co zdaje się nadzieją dla kobiet wchodzących w okres okołomenopauzalny.

Fitoestrogeny a dieta

Słowo "fitoestrogeny" powstało z połączenia dwóch wyrazów pochodzących z języka greckiego (phyton – roślina) i angielskiego (estrogenes). Już sama etymologia podpowiada nam, czym właściwie są owe substancje. Fitoestrogeny to naturalne związki hormonalne pochodzenia roślinnego, stanowiące istotny, stały składnik diety. Podzielono je dotychczas na kilka najważniejszych klas, m.in. izoflawony, lignany, stilbeny, kumestany, triterpenoidy, dihydroksychalkony i kumaryny. Coraz częściej pojawiają się w aptekach dostępne bez recepty preparaty, wzbogacone w roślinnopochodne estrogeny. Najlepsze jednak źródło fitoestrogenów stanowią naturalne pokarmy roślinne. Steroidy w nich zawarte są uaktywniane w przewodzie pokarmowym pod wpływem flory jelitowej. Do roślin szczególnie bogatych w te związki należą:

  • soja (i wszelkie produkty sojowe),
  • nasiona lnu,
  • orzechy ziemne,
  • szczypior,
  • nasiona sezamu,
  • nasiona słonecznika,
  • oliwa,
  • winogrona (czerwone wino),
  • truskawki,
  • zielona herbata,
  • koper włoski,
  • dynia.

Poszczególne produkty zaś różnią się pomiędzy sobą nie tylko ilością zawartych fitoestrogenów, ale także ich rodzajem. Różnice występują również w pokarmach tego samego pochodzenia (np. inną zawartość izoflawonów ma tofu otrzymywane z soi, a inną nieprzetworzone ziarna soi).

Jak działają fitoestrogeny?

Fitoestrogeny mają budowę steroidową, to znaczy zbliżoną do endogennych związków hormonalnych syntetyzowanych w jajnikach i nadnerczach. Hormonami produkowanymi w organizmie ludzkim są związki steroidowe żeńskie – estrogeny i męskie – androgeny. Są to składowe układu wydzielania wewnętrznego (inaczej dokrewnego lub hormonalnego), który spełnia ważną rolę w utrzymywaniu równowagi metabolicznej organizmu. Ich funkcja polega na łączeniu się z odpowiednimi receptorami obecnymi na różnych komórkach i za pomocą sygnału chemicznego oddziaływaniu na poszczególne tkanki czy całe układy.

Do najważniejszych zadań steroidów należą:

  • regulacja rozwoju i wpływ na układ rozrodczy,
  • zapewnianie odpowiedniej retencji wody i poziomu nawodnienia komórek,
  • metabolizm kwasu hialuronowego i kolagenu,
  • odbudowa nabłonka w skórze i mięśniach,
  • utrzymanie odpowiedniej struktury kości,
  • metabolizm lipidów,
  • stymulacja układu krzepnięcia.

Receptory steroidowe nie wiążą się jedynie z estrogenami lub androgenami, nie są więc specyficzne. Jak się okazało, mogą do nich przyłączyć się również związki egzogenne (spoza organizmu), jednakże tylko te o budowie bardzo zbliżonej do steroidowych hormonów ludzkich. Przykładem takich związków są właśnie fitoestrogeny, które po związaniu z receptorem estrogenowym wywołują w organizmie kobiety takie same reakcje jak naturalne estrogeny, ale o nieporównywalnie mniejszej sile.

Efekty działania fitoestrogenów zależą nie tylko od ich budowy czy pochodzenia. Ważny jest cały szereg procesów, którym te substancje zostaną poddane po związaniu się z receptorem, a natężenie tych procesów jest inne dla każdej z klas fitoestrogenów i receptorów, w zależności od miejsca ich rozmieszczenia (inna siła działania fitoestrogenów na receptor w mózgu, inna w przewodzie pokarmowym).

Wpływ fitoestrogenów na menopauzę

Do niedawna termin "fitoestrogeny" praktycznie nie istniał w świadomości społeczeństwa, a jedynie znany był wąskiemu gronu naukowców. Od kilku lat często słyszy się o roli fitoestrogenów w łagodzeniu objawów menopauzy. Powstaje coraz więcej prac naukowych dokumentujących ich zbawiennie działanie na organizm kobiecy. Warto zatem dowiedzieć się, czym są te tajemnicze związki, skąd pochodzą i wreszcie w jaki sposób wpływają na fizjologiczne, a także patologiczne procesy zachodzące w okresie przekwitania.

Na podstawie wielu badań naukowcy doszli do wniosku, że fitoestrogeny mogą odgrywać podobną rolę jak estrogeny, co zdaje się nadzieją dla kobiet wchodzących w okres okołomenopauzalny. Brak hormonów będący naturalną konsekwencją zaniku ich produkcji przez jajniki powoduje dolegliwości, przed których wystąpieniem do tej pory chroniło działanie estrogenów. Niedobór estrogenów w znacznym stopniu przyczynia się do:

  • rozwoju osteoporozy,
  • zakrzepicy,
  • udarów,
  • depresji,
  • zwiększenia masy ciała,
  • uderzeń gorąca,
  • wahań nastroju,
  • bezsenności,
  • chorób układu krążenia.

Suplementacja estrogenów fitoestrogenami, zgodnie z wynikami badań, ma łagodzić skutki menopauzy i zabezpieczać przed rozwojem poważnych chorób przewlekłych.

Korzystne działanie fitoestrogenów

W obliczu prognozy starzejącego się społeczeństwa, gdzie średnia wieku obywateli ma przekraczać 50. rok życia, kwestia zwalczania dolegliwości okołomenopauzalnych jest niezmiernie istotna. Stosowana na szeroką skalę hormonalna terapia zastępcza (HTZ) pomimo swoich niezliczonych zalet posiada wiele skutków ubocznych, które są na tyle ważne, że uniemożliwiają poszczególnym grupom kobiet ich przyjmowanie. Wobec bardzo ograniczonych możliwości suplementacji niedoboru hormonów w okresie okołomenopauzalnym u kobiet, u których istnieją przeciwwskazania do HTZ oraz tych, które nie reagują na tę terapię, potrzebne są badania nad nowymi, skutecznymi, a zarazem bezpiecznymi metodami łagodzenia skutków menopauzy.

Suplementacja fitoestrogenami, zgodnie z wynikami badań, ma łagodzić skutki menopauzy i zabezpieczać przed rozwojem poważnych chorób przewlekłych. Jako że fitoestrogeny spełniają taką samą funkcję fizjologiczną jak endogenne hormony płciowe, ale nie odnotowano podczas ich przyjmowania reakcji niepożądanych, stają się przedmiotem zainteresowania badaczy i nadzieją dla wielu kobiet. Oprócz ich wpływu na procesy zachodzące w trakcie i po klimakterium substancje te odgrywają nieocenioną rolę w utrzymaniu zdrowia organizmu w ciągu całego życia. Fitoestrogeny należące do polifenoli są antyoksydantami (spowalniają proces starzenia), regulują gospodarkę wapniową, lipidową, wspomagają układ immunologiczny i hamują rozwój nowotworów. Zatem dieta bogata w produkty sojowe (udokumentowana wysoka zawartość i dostępność polifenoli) nie tylko może łagodzić skutki menopauzy, ale przede wszystkim chroni organizm przed wieloma szkodliwymi procesami.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.3


Może cię

Jak łagodzić skutki menopauzy?

Łagodzenie skutków menopauzy pomaga ograniczyć jej niekorzystne objawy. Zachodzące zmiany hormonalne powodować mogą wzrost masy ...

Hormonalna terapia zastępcza

Hormonalna terapia zastępcza to metoda leczenia objawów towarzyszących zmianom w okresie menopauzy. Klimakterium – inaczej ...

Uderzenia gorąca – przyczyny, objawy, leczenie

Uderzenia gorąca należą do jednych z najczęstszych objawów związanych z menopauzą. Z uwagi na towarzyszące ...

Wideo – Uderzenia gorąca a menopauza

Uderzenie gorąca (tzw. hot flash), będące najbardziej dokuczliwym objawem menopauzy, to gwałtowne uczucie ciepła przepływającego ...

Wideo – Objawy menopauzy

Stan menopauzy może dawać wiele różnych objawów, które to nie u wszystkich kobiet są objawami ...

Wahania nastroju a menopauza

Objawy psychiczne, takie jak wahania nastroju, napięcie emocjonalne, lęk, bezsenność, drażliwość, ciągłe zmęczenie, stwierdzane są ...

Fitohormony

Okres menopauzy stanowi bardzo ważny moment w życiu każdej kobiety. Jest to naturalne następstwo przemian ...

Sposoby na menopauzę

Menopauza to czas trudnych zmian w życiu każdej kobiety. Za objawy przekwitania w dużej mierze ...

Wideo – Jak łagodzić objawy menopauzy?

Menopauza jest naturalnym okresem w życiu kobiety i należy wiedzieć, że jej negatywne skutki mogą ...

Objawy wypadowe menopauzy

Menopauza, klimakterium, przekwitanie to stosowane wymiennie określenia na okres w życiu kobiety, w którym wygasa ...

Spadek libido i mniejsza ochota na seks w okresie menopauzy

Okres przekwitania to trudny moment w życiu każdej kobiety. Dokuczliwe objawy menopauzy i liczne zmiany ...

Pierwsze objawy menopauzy – fizyczne i psychiczne

Uderzenia gorąca, to nie jedyny symptom, jaki daje menopauza. Wiek, w jakim się pojawia klimakterium ...

Komentarze (0)