Cukrzyca typu 3 – przyczyny, objawy, badania, leczenie, powikłania cukrzycy wtórnej

Cukrzyca typu 3 to stosunkowo nowo odkryty rodzaj cukrzycy, określany jako cukrzyca wtórna. Oznacza to, że jej przyczyną są inne choroby prowadzące do uszkodzenia trzustki produkującej insulinę. Należy do nich m.in. przewlekłe zapalenie trzustki, hemochromatozy czy choroba Cushinga. Do objawów zaliczamy m.in.: osłabienie, spadek siły mięśniowej, częste oddawanie moczu, świąd skóry. Jakie badania pomogą rozpoznać i jak leczyć 3 typ cukrzycy?

Rodzaje cukrzycy – ile jest typów choroby?

Cukrzyca nie stanowi jednolitej choroby, jeśli chodzi o przyczyny, ale wspólnym mianownikiem schorzenia jest tzw. hiperglikemia, czyli wysoki poziom cukru we krwi (właściwy termin fachowy to stężenie glukozy, czyli glikemia). Przyczyną hiperglikemii jest obniżenie wydzielania insuliny przez trzustkę bądź wrodzona lub nabyta oporność receptora obwodowego na insulinę.

W chorobie dochodzi zatem do zaburzenia metabolizmu – najpierw węglowodanów, następnie tłuszczów i białek wskutek bezwzględnego lub względnego niedoboru insuliny.

Mimo wyraźnych uwarunkowań genetycznych, trudno jest dokładnie przewidzieć zagrożenie tą chorobą poszczególnych osób predysponowanych do jej wystąpienia. Dużą rolę przypisuje się czynnikom środowiskowym, wśród których podstawowym jest nieodpowiednia, prowadząca do otyłości dieta.

Biorąc pod uwagę patofizjologię choroby można wyróżnić cztery rodzaje cukrzycy:

  • cukrzyca typu 1 – wrodzony brak genu insuliny – objawy występują u dzieci,
  • cukrzyca typu 2 – cukrzyca związana z insulinoopornością u osób otyłych,
  • cukrzyca typu 3 – cukrzyca wtórna,
  • cukrzyca typu 4 – cukrzyca w ciąży (cukrzyca ciążowa) związana z diabetogennym działaniem hormonów podtrzymujących ciążę.

Co to jest cukrzyca typu 3?

Typ 3 cukrzycy spowodowany jest przez inne choroby, w przebiegu których, niejako przy okazji, dochodzi do uszkodzenia trzustki produkującej insulinę.

Przykładem jest choroba Cushinga, w której nadmiernie uwalniany jest hormon nadnerczy – glikokortykoid, który stymuluje wątrobę do syntezy glukozy i uwalniania jej z zapasów glikogenu. Prowadzi to do wysokiego poziomu cukru we krwi.

Przewlekłe zapalenie trzustki także może przyczynić się do rozwoju cukrzycy wtórnej. Powoduje zniszczenie wysp trzustkowych B, które syntezują insulinę i w konsekwencji prowadzi do niedoboru insuliny, a to do hiperglikemii.

W odniesieniu do cukrzycy typu 3 niektórzy stosują termin cukrzyca 1,5 bądź cukrzyca 3c, ale dla zachowania ciągłości w nomenklaturze w większości podręczników diabetologii funkcjonuje cukrzyca wtórna, czyli typ 3 (III).

Jakie choroby są przyczyną cukrzycy wtórnej?

Przyczyną cukrzycy typu 3 może być hemochromatoza. To zjawisko chorobowe, w przebiegu którego organizm nadmiernie magazynuje żelazo, np. w komórkach wątroby, serca i trzustki. Złogi żelaza odkładają się wewnątrzkomórkowo w trzustce, prowadząc do jej dysfunkcji zewnątrzwydzielniczej i wewnątrzwydzielniczej. Uszkodzenie wysp Langerhansa prowadzi do niedoboru insuliny.

Inne choroby wtórnie prowadzące do cukrzycy typu 3 to:

  • choroba Cushinga,
  • akromegalia (nadprodukcja hormonu wzrostu, który wzmaga produkcję cukru),
  • zaburzenia odpływu żółci do jelita,
  • niektóre łagodne i złośliwe nowotwory trzustki,
  • przewlekłe zapalenie trzustki,
  • choroby autoimmunologiczne z uszkodzeniem trzustki.

Do najczęstszych przyczyn przewlekłego zapalenia trzustki należy długotrwałe nadużywanie alkoholu, przewlekła niewydolność nerek, nadczynność przytarczyc, palenie tytoniu.

Jak rozpoznać czy to cukrzyca typu 3 – badania i objawy

Do kryteriów rozpoznania cukrzycy typu 3 należy badanie glukozy we krwi. Rozpoznanie stawiamy po oznaczeniu glikemii na czczo lub po wykonaniu doustnego testu obciążenia glukozą (OGTT) i następuje to w czterech sytuacjach:

  • przygodna glikemia, czyli niezależna od posiłku, powyżej 200 mg/dl z typowymi objawami cukrzycy,
  • glikemia na czczo powyżej 126 mg/dl w dwóch osobnych oznaczeniach,
  • w drugiej godzinie testu z obciążeniem glukoza powyżej 200 mg/dl,
  • przygodna glikemia powyżej 200 mg/dl bez typowych objawów hiperglikemii, takich jak wzmożone pragnienie, swędzenie skóry i wzmożona diureza oraz dodatkowo, przy kolejnym niezależnym pomiarze na czczo, glikemia powyżej 126 mg/dl.

Cukrzyca typu 3 – leczenie wtórnej cukrzycy

W cukrzycy typu 3 ważne jest określenie choroby powodującej uszkodzenie trzustki. W hemochromatozie leczenie polega na stosowaniu upustów krwi i leków wiążących żelazo (deferoksamina).

W przewlekłym zapaleniu trzustki, gdzie doszło już do jej całkowitego zniszczenia, należy zastosować insulinę w postaci krótko i długo działającej. W schorzeniach układu dokrewnego, gdzie występuje wysoki poziom cukru we krwi, można oprócz insuliny zastosować leki poprawiające wrażliwość tkanek na insulinę.

Przykładem może być metformina. Istnieje kilka rodzajów insuliny – krótko działająca, szybko działająca, o pośrednim i długotrwałym czasie działania. Schematy insulinoterapii określa się po rozpoznaniu zapotrzebowania na insulinę u konkretnego chorego.

Jakie są powikłania cukrzycy typu 3?

Następstwa cukrzycy ogólnie można podzielić na wczesne i późne. Do powikłań wczesnych zaliczamy: pogorszenie siły mięśniowej, odwodnienie, aż do powikłań mózgowych – śpiączka cukrzycowa.

Powikłania późne występują nawet w leczonej cukrzycy i związane są z samą chorobą, ale i stosowanym leczeniem. Utrzymujący się stan poziomu cukru we krwi powyżej normy powoduje uszkadzanie ściany naczyń krwionośnych i z czasem chorobę niedokrwienną serca, udary mózgu, zaburzenia rytmu serca.

Uszkodzenia naczyń i nerwów mogą spowodować upośledzenie wzroku (retinopatia cukrzycowa), słuchu, pogorszenie zdolności czucia bólu.

Uszkodzenia naczyń w kończynach prowadzi do przyspieszonej miażdżycy i niedokrwienia kończyn. Neuropatia obwodowa pogarsza zdolności do samodzielnego poruszania się. Już w czasie rozpoznania choroby należy sprawdzić, czy nie doszło już do powikłań, ponieważ rozpoznanie cukrzycy jest późne, średnio kilka lat od początku procesów chorobowych.

Bibliografia:

  • Maśliński S., Ryżewski J. (red.), Patofizjologia. Podręcznik dla studentów medycyny. Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2014.
  • Shaw M. M. (red.), Powikłania cukrzycy. Wydawnictwo Via Medica, Gdańsk 1998.
  • Moczulski D. (red.), Wielka Interna – Diabetologia. Medical Tribune Polska, Warszawa 2001.
  • Finucane P., Sinclair A. J. (red.), Cukrzyca u osób w podeszłym wieku, Wydanie I. Via Medica, Gdańsk 1997.
  • Interna Szczeklika. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2015.
Opublikowano: ; aktualizacja: 03.12.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Zespół nadnerczowo-płciowy – co to jest, przyczyny, objawy, leczenie

Zespół nadnerczowo-płciowy, określany również jako wrodzony przerost nadnerczy (WPN), należy do spektrum zaburzeń endokrynologicznych, polegających ...

Objawy wypadowe menopauzy

Menopauza, klimakterium, przekwitanie to stosowane wymiennie określenia na okres w życiu kobiety, w którym wygasa ...

Zespół Cushinga

Zespół Cushinga to stan, któremu towarzyszy hiperkortyzolemia, czyli zwiększony poziom kortyzolu we krwi. Kortyzol należy ...

Kwasica metaboliczna – przyczyny, objawy, badanie, leczenie kwasicy metabolicznej

Kwasica metaboliczna to zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie i spadek pH krwi. Wyróżniamy m.in. kwasicę ...

Glukoza w dobowej zbiórce moczu

W warunkach prawidłowych, glukoza nie powinna znajdować się w moczu, choć dopuszcza się minimalne stężenie ...

Wideo – Niedoczynność przytarczyc

Niedoczynność przytarczyc jest stanem, w którym występuje obniżenie stężenia parathormonu, co skutkuje obniżonym stężeniem wapnia ...

Objawy cukrzycy

Cukrzyca nie może dawać objawów – jednak one pojawiają się w przypadkach, kiedy wzrost poziomu ...

Ból tarczycy – jakie są przyczyny bólu w okolicach tarczycy?

Ból tarczycy nie musi wskazywać na poważne problemy z tarczycą w postaci nowotworu. Najczęściej jest ...

Jak zlikwidować nieprzyjemny zapach z ust? Skuteczne sposoby na halitozę

Halitoza, określana inaczej jako przykry zapach z ust, to uciążliwy problem powodujący znaczny dyskomfort psychiczny. ...

Melatoninopauza – przyczyny, objawy, leczenie niedoboru melatoniny w menopauzie

Melatoninopauza to stan pogłębiającego się niedoboru melatoniny, czyli hormonu regulującego okołodobowy rytm snu i czuwania, ...

Usunięcie tarczycy (tyreoidektomia) – wskazania, skutki, powikłania

Operacja usunięcia tarczycy (tyreoidektomia) jest zabiegiem, który przeprowadza się u 20–25 tys. pacjentów każdego roku ...

Co to jest hiperandrogenizm? Jakie daje objawy i jak leczyć nadmiar androgenów u kobiet?

Hiperandrogenizm to inaczej nadmiar męskich hormonów. U kobiet zaburzenie to daje szereg bardzo nieprzyjemnych objawów. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon