Cukrzyca a alkohol i używki

Brak zdjęcia

10 lutego 2014

Powszechnie panuje przeświadczenie, że osobom chorującym na cukrzycę, w tym na cukrzycę typu 2, wielu rzeczy robić „nie wolno“ – co zazwyczaj nie do końca jest prawdą. Warto zatem przyjrzeć się, jak wygląda relacja między chorobą a najbardziej popularnymi używkami: słodyczami, alkoholem oraz paleniem tytoniu.

Cukrzyca a alkohol

Spożywanie alkoholu w znacznych ilościach jest niezalecane – zarówno wśród osób zdrowych, jak i chorujących na cukrzycę. Dopuszcza się spożywanie (w przeliczeniu) do 30 g alkoholu etylowego dziennie przez mężczyzn i do 20 g przez kobiety. Dlatego całkowita abstynencja nie jest warunkiem zachowania zdrowia – jak w przypadku wielu używek, kluczem pozostaje umiar oraz rozsądek.

Alkohol wywołuje szereg efektów metabolicznych w organizmie, część z nich jest szczególnie ważna dla osób z cukrzycą. Przede wszystkim, prowadzi on do zahamowania produkcji glukozy w wątrobie, a jednocześnie nasila uwalnianie wcześniej zgromadzonych zapasów glukozy. Dlatego wpływ alkoholu na poziom cukru we krwi jest ściśle uzależniony od tego, czy spożyto wcześniej posiłek, czy też nie.

Jeżeli w wątrobie nie są zgromadzone żadne zapasy (tzn. chory nic nie jadł od dłuższego czasu), etanol zahamuje produkcję glukozy i nastąpi gwałtowny spadek poziomu cukru we krwi. Z kolei jeżeli pacjent jest najedzony (np. podczas przyjęcia, po obfitym posiłku, itd.), alkohol może paradoksalnie doprowadzić do wzrostu poziomu cukru, jednak po pewnym czasie i tak dojdzie do ponownego spadku, gdy glukoza zgromadzona w organizmie ulegnie wyczerpaniu.

Z powyższych mechanizmów wynika, że podstawowa zasada bezpieczeństwa przy piciu alkoholu polega na jednoczesnym spożywaniu przekąsek zawierających węglowodany (jak chociażby chipsy ziemniaczane, często spotykane na wszelkiego rodzaju imprezach). Ponadto warto wtedy zadbać o ściślejszą samokontrolę, czyli częstsze pomiary poziomu cukru we krwi, aby móc na bieżąco reagować na bardzo szybkie zmiany.

W każdej sytuacji odradza się takie spożywanie alkoholu, które prowadzi do upicia, gdyż dla osoby chorującej na cukrzycę zdolność podejmowania decyzji (np. dotyczących dawek insuliny) jest podstawą bezpieczeństwa. Osoba pod silnym wpływem alkoholu nie jest w stanie samodzielnie przeciwdziałać nadmiernym wahaniom poziomu cukru we krwi, co może nawet skończyć się śmiercią, w skrajnych przypadkach (ciężkie niedocukrzenie w stanie odurzenia jest nie tak rzadko spotykaną przyczyną zgonu, zwłaszcza u młodych osób chorujących na cukrzycę).

Jeżeli już dojdzie do sytuacji, w której chory spożył nadmierną ilość alkoholu – ważne jest, aby pod żadnym pozorem nie zostawiać go samego, w miarę możliwości kontrolować okresowo poziom cukru we krwi (np. co godzinę) i reagować na jego zmiany (jeżeli poziom wiedzy na to pozwala). Jeżeli jednak sytuacja wymyka się spod kontroli (np. chory jest nieprzytomny, a cukier stale spada do wartości poniżej 90-100 mg/dl lub gwałtownie wzrasta powyżej 300-400 mg/dl), należy wezwać pogotowie ratunkowe – można w ten sposób uratować choremu życie.

Cukrzyca a palenie tytoniu

Papierosy są jedną z używek, które mają jednoznacznie negatywny wpływ na zdrowie w każdej ilości i pod jakąkolwiek postacią, co zostało potwierdzone licznymi badaniami naukowymi. Ponadto, nałóg palenia u osób chorujących na cukrzycę jest rzeczywiście o wiele bardziej szkodliwy, niż w przypadku palaczy o prawidłowym metabolizmie glukozy.

Palenie ma trzy główne skutki w organizmie:

  • zwiększa w dramatyczny sposób ryzyko zachorowania na nowotwory (głównie raka płuc),
  • uszkadza naczynia krwionośne (prowadząc do rozwoju miażdżycy, chorób serca i pokrewnych zaburzeń),
  • niszczy płuca, będąc przyczyną rozwoju tzw. przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP).

Oczywiście negatywnych efektów palenia jest o wiele więcej, jednak trzy wymienione mają największy wpływ na skrócenie życia wśród wieloletnich palaczy.

Osoby chorujące na cukrzycę są już poważnie zagrożone chorobami naczyń, gdyż większość późnych powikłań podwyższonego poziomu cukru we krwi wiąże się w taki lub inny sposób z uszkodzeniem układu krwionośnego. Jeżeli dodatkowo pacjent zacznie palić papierosy, ryzyko ulega zwielokrotnieniu – zwłaszcza w zakresie miażdżycy tętnic.

Przeprowadzone zostały badania wpływu tytoniu na śmiertelność wśród pacjentów z cukrzycą typu 2 – otrzymane wyniki wykazały, że palacze obciążeni byli średnio o 30-120 % większym ryzykiem zgonu niż osoby niepalące. To oznacza mniej więcej, że jeżeli w grupie niepalących cukrzyków w pewnym okresie czasu umrze 10 osób, to wśród palaczy liczba ta wyniesie od 13 do ponad 20 chorych.

Ponadto, nikotyna sama w sobie ma także negatywny wpływ na regulację poziomu cukru we krwi, gdyż nasila zjawisko insulinooporności – czyli u palaczy trzustka jest bardziej obciążona, gdyż musi produkować zwiększone ilości insuliny. Średnio przyjmuje się, że osoby palące mają dwa razy większe ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2 niż reszta społeczeństwa, właśnie z powodu opisanego mechanizmu.

Wszystkie argumenty przemawiają za tym, że dla cukrzyków szczególnie ważne jest unikanie palenia tytoniu oraz rzucanie nałogu przez już palących.

Cukrzyca a słodycze

W społeczeństwie silnie zakorzenione jest przekonanie, że dla osób z cukrzycą słodycze wszelkiego rodzaju stanowią truciznę, co oczywiście nie jest prawdą.

Aktualne wytyczne Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, czyli obowiązujące zasady leczenia cukrzycy, mówią, że każdy cukrzyk powinien ograniczać ilość cukrów prostych (czyli słodyczy) w codziennej diecie – ale nikt nie twierdzi, że są one całkowicie zakazane. Jest to sytuacja bardzo podobna do reguł prawidłowego żywienia zalecanych osobom zdrowym. Nikt nie powinien objadać się słodyczami na co dzień. W przypadku pacjentów z cukrzycą dochodzą do tego kolejne czynniki, które jednak można skutecznie kontrolować.

Podstawowym problemem słodyczy jest to, że bardzo gwałtownie podnoszą one poziom cukru we krwi i utrudniają zachowanie kontroli cukrzycy. Ponadto w większych ilościach są posiłkiem wysokokalorycznym, czyli mogą prowadzić do wzrostu masy ciała, co jest zjawiskiem zdecydowanie niepożądanym. Z tych powodów mogą one być raczej spożywane „od święta“, a nie codziennie.

Kluczem do zachowania odpowiedniej kontroli poziomu cukru przy spożywaniu słodyczy jest prawidłowe przeliczenie dawek insuliny, aby zrównoważyć zwiększoną ilość węglowodanów. Jest to umiejętność, którą powinien posiadać każdy właściwie przeszkolony pacjent z cukrzycą, dlatego kwestia doboru dawki nie stanowi zazwyczaj problemu.

Nieco bardziej skomplikowana jest ocena szybkości, z jaką spożyty posiłek podniesie poziom glukozy we krwi – gdyż nawet wśród słodyczy jest to rzecz zróżnicowana. Generalnie, wszystkie produkty zawierające głównie cukier (np. landrynki) wchłaniają się błyskawicznie, a te zawierające znaczne ilości tłuszczu lub wypieki (czekolady, ciastka, wafelki, itd.) raczej zaczynają działać z opóźnieniem i ich efekt utrzymuje się przez dłuższy czas. Ma to znaczenie w zaplanowaniu podania dodatkowej dawki insuliny. W tej sprawie warto skonsultować się ze swoim lekarzem, który zaleci odpowiednie postępowanie w zależności od stosowanej insuliny i modelu terapii.

Wskaźnikiem, który pomoże w ocenie danego produktu jest tzw. indeks glikemiczny (IG). Jest to parametr, który pokazuje, jak szybko dany posiłek podniesie poziom cukru we krwi – przy założeniu, że punktem odniesienia jest wzrost glikemii po spożyciu 50 gramów czystej glukozy. Dlatego im wyższy IG, tym gwałtowniej wzrośnie cukier po posiłku, a im niższy – tym wpływ jedzenia będzie łagodniejszy i bardziej rozłożony w czasie. Tabele indeksu glikemicznego, podobnie jak tabele kalorii, są dostępne w internecie lub różnego rodzaju publikacjach i ich znalezienie nie stanowi żadnego problemu.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Cukrzyca typu 1

Cukrzyca typu 1 (łac. diabetes mellitus typi 1), inaczej zwana cukrzycą insulinozależną, to choroba metaboliczna ...

Hiperglikemia – objawy, przyczyny, leczenie, postępowanie

Hiperglikemia to zwiększone stężenie glukozy we krwi. Stan ten nie jest jednostką chorobową, lecz objawem ...

Cukrzyca a wysiłek fizyczny

Aktywność fizyczna przemyślana i prawidłowo dopasowana do aktualnego stanu wyrównania choroby ma działanie profilaktyczne oraz ...

Dziecko i jego dieta

Problem nadwagi i otyłości dotyczy coraz to młodszych osób. Dzieci i młodzież cierpią z powodu ...

Retinopatia cukrzycowa

Czynnikami ryzyka rozwoju retinopatii cukrzycowej, oprócz czasu trwania i skuteczności kontroli cukrzycy, są także wiek ...

Cukrzyca typu LADA – co to za typ, kto choruje, objawy, leczenie

Cukrzyca typu LADA to postać utajonej cukrzycy, czyli choroby metabolicznej cechującej się hiperglikemią (zwiększonym poziomem ...

Choroby matki a ciąża

Wiele chorób, na które cierpi bądź cierpiała przyszła mama może negatywnie wpływać na sam przebieg ...

Cukrzyca a seks

Mężczyźni chorujący na cukrzycę mogą cierpieć na zaburzenia erekcji, czyli problemy z osiągnięciem lub utrzymaniem ...

Dlaczego cukier jest szkodliwy?

Najczęściej słowo „cukier” kojarzymy jednoznacznie z cukrem spożywczym, czyli sacharozą, wytwarzaną z buraków cukrowych lub ...

Badanie tylnego odcinka oka

Badanie tylnego odcinka oka (dna oka) umożliwia nam ocenę siatkówki, tarczy nerwu wzrokowego, plamki oraz ...

Cukrzyca MODY – przyczyny, diagnostyka, leczenie cukrzycy typu MODY

Cukrzyca typu MODY jest rzadko spotykanym rodzajem cukrzycy o podłożu genetycznym (cukrzyca monogenowa). Jej przebieg ...

Cukrzyca typu 2

Cukrzyca typu 2 (łac. diabetes mellitus typi 2) inaczej zwana jest cukrzycą insulinoniezależną. Jest to ...

Komentarze i opinie (1)


Mój zięć ma cukrzyce i pije, pali i nic mu nie jest
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon