Cholesterol LDL

Brak zdjęcia

14 października 2013

Frakcja liporoteiny LDL zawiera najwięcej cholesterolu w swojej cząsteczce i transportuje go do komórek. Jego nadmierna ilość skutkuje przeładowaniem komórek cholesterolem i zaleganiem cząsteczek LDL we krwi. Podwyższony poziom cholesterolu LDL oznacza większe ryzyko wystąpienia miażdżycy i chorób układu krążenia.

Jak powstaje cholesterol LDL?

Cholesterol jest to związek chemiczny należący do lipidów (tłuszczów). Jego występowanie w organizmie jest powszechne i niezbędne. Jest składnikiem błony komórkowej każdej komórki, stabilizując ją. Wchodzi w skład hormonów, m.in. testosteronu. Tworzy żółć, dzięki której możemy trawić tłuszcze pokarmowe. Około 1/3 cholesterolu jest dostarczana codziennie do naszego organizmu z pokarmem, natomiast 2/3 krążą w naszym organizmie poprzez wydalanie z żółcią do jelita oraz wchłanianie z jelita do wątroby.

Tłuszcze wchłaniane w jelicie można podzielić na dwie grupy:

  • wolne kwasy tłuszczowe – bezpośrednio wchłaniane do krwi,
  • chylomikrony, zawierające cholesterol i trójglicerydy pokarmowe.

Chylomikrony, będące pierwszymi z lipoprotein wchodzących w skład cholesterolu całkowitego, powinny być obecne tylko w czasie poposiłkowym we krwi. W każdym innym przypadku obecność chylomikronów ma związek z chorobą. Lipoproteina VLDL jest syntezowana w wątrobie. Transportuje trójglicerydy produkowane w wątrobie i cholesterol wątrobowy do tkanek. W badaniach ilość VLDL jest zwykle równoznaczna z poziomem trójglicerydów. Pozostałości po trawieniu chylomikronów i VLDL są usuwane przez wątrobę albo są zamieniane także przez wątrobę w cząsteczkę LDL.

Cholesterol LDL – zły cholesterol

Frakcja LDL zawiera najwięcej cholesterolu w swojej cząsteczce i transportuje go do komórek. Jego nadmierna ilość skutkuje przeładowaniem komórek cholesterolem i zaleganiem cząsteczek LDL we krwi. Im dłużej LDL przebywa we krwi, tym dłużej narażony jest na czynniki uszkadzające np. wolne rodniki tlenowe, zawarte w dymie tytoniowym. Modyfikacja cząsteczki LDL prowadzi do tego, że nasze komórki nie rozpoznają jej i nie przyjmują cholesterolu, za to z łatwością odkładają go w blaszce miażdżycowej. Podwyższony poziom cholesterolu LDL oznacza większe ryzyko wystąpienia miażdżycy i chorób układu krążenia.

Hipercholesterolemia – nadmiar cholesterolu LDL

Normy laboratoryjne cholesterolu LDL określają, że wartość poniżej 100 mg/dl jest optymalna. Stężenie zbliżone do optymalnego to 115 mg/dl. Powyżej tej wartości wzrasta ryzyko choroby niedokrwiennej serca. Im wyższa wartość cholesterolu LDL, tym ryzyko większe. Przyczyny hipercholesterolemii możemy podzielić na pierwotne i wtórne.

Pierwotne przyczyny – uwarunkowane genetycznie i związane z dietą

Są to:

  • hipercholesterolemia rodzinna – jest związana z mutacją receptora dla LDL na komórkach. Receptor jest to część komórki łącząca z lipoproteiną warunkująca napływ cholesterolu do komórki. Mutacja czyni ten receptor nieaktywnym,
  • rodzinny defekt apoB100 – jak w chorobie wyżej, defekt związany jest z odbiorem cholesterolu z cząsteczki LDL przez komórki. Powoduje to bardzo duży wzrost cholesterolu LDL i przedwczesną miażdżycę,
  • hipercholesterolemia wielogenowa – jest najczęstszą postacią choroby, uwarunkowaną genetycznie, ale głównym czynnikiem, który przyczynia się do podwyższonego poziomu cholesterolu LDL, jest zła dieta, a także brak aktywności fizycznej. Uwarunkowanie genetyczne tylko ułatwia w tym wypadku rozwój choroby, nie ją powoduje.

Wtórne przyczyny – związane z innymi chorobami lub leczeniem lekami

Są to np.:

  • niedoczynność tarczycy,
  • zespół nerczycowy,
  • choroby wątroby z zaburzeniem odpływu żółci,
  • leki: antykoncepcja hormonalna, kortykosterydy, leki moczopędne, niektóre leki nasercowe.

Leczenie hipercholesterolemii

Zmiana diety i redukcja masy ciała (w przypadku nadwagi lub otyłości) oraz modyfikacja stylu życia

Obejmuje:

  • ograniczenie spożywania tłuszczów zwierzęcych,
  • spożywanie większej ilości błonnika – błonnik hamuje wchłanianie cholesterolu w jelicie, przez co zmusza wątrobę, której cholesterol jest niezbędny do produkcji żółci, aby pozyskała go z krwi krążącej. Obniża to poziom całkowitego cholesterolu,
  • spożywanie tłuszczów nienasyconych,
  • rezygnację z czerwonego mięsa, zwłaszcza na rzecz ryb,
  • ograniczenie spożywania cukrów,
  • zwiększenie aktywności fizycznej,
  • rezygnację z używek, zwłaszcza z palenia tytoniu.

Zmiana stylu życia powinna być podstawą leczenia. Dopiero przy istotnym podwyższeniu poziomu cholesterolu lub zagrożeniu powikłaniami miażdżycy lekarz wprowadza leczenie farmakologiczne, takie jak np. statyny.

Cholesterol LDL a miażdżyca

Podwyższone stężenie cholesterolu LDL występuje zwykle z podwyższonym stężeniem cholesterolu całkowitego. Dodatkowo mogą wystąpić inne nieprawidłowości, np. podwyższony poziom trójglicerydów, obniżony poziom cząsteczki HDL. Ogólnie takie zaburzenia noszą nazwę dyslipidemii. Zaburzenia w gospodarce lipidowej na początku nie dają żadnych objawów, dlatego pacjenci często ignorują nieprawidłowe wyniki. Nie zmieniają swojego stylu życia dostatecznie. Natomiast podwyższony poziom cholesterolu LDL powoduje miażdżycę tętnic. Miażdżyca jest:

  • najczęstszą przyczyną zawału serca,
  • najczęstszą przyczyną niedokrwienia mózgu – udaru mózgu,
  • najczęstszą przyczyną niedokrwienia jelit,
  • powoduje niedokrwienie nerek i wzmaga nadciśnienie,
  • osłabia ścianę naczyń i może prowadzić do powstania tętniaka,
  • prowadzi do niedrożności naczyń w kończynach dolnych i postępujących trudności w chodzeniu.

Często pierwszymi objawami, z jakimi pacjenci zgłaszają się do szpitala, są objawy powikłań miażdżycy: bóle w klatce piersiowej, nietolerancja wysiłku, problemy w chodzeniu, bóle w kończynach dolnych, nadciśnienie, a nawet dokonany już udar mózgu czy zawał serca.

Leczenie podwyższonego stężenia cholesterolu LDL jest szczególnie ważne u osób z otyłością, cukrzycą typu 2, insulinoopornością czy zespołem metabolicznym. U takich pacjentów często występuje zaburzenie zwane dyslipidemią aterogenną albo triadą lipidową. Wyniki lipidogramu świadczące o tym zaburzeniu to:

  • podwyższony poziom LDL,
  • obniżony poziom HDL,
  • podwyższony poziom trójglicerydów.

Cholesterol LDL występuje tutaj w nieprawidłowej formie małych, gęstych LDL-i, które są bardziej miażdżycogenne i wraz z niekorzystnymi czynnikami choroby podstawowej powodują szybszy rozwój miażdżycy.

Ryzyko chorób sercowo-naczyniowych a cholesterol LDL

Optymalna wartość cholesterolu LDL to 115 mg/dl. Dla osób z dużym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych wartość ta wynosi poniżej 100 mg/dl. Duże ryzyko dotyczy pacjentów, którzy:

  • mają bardzo wysoką wartość ciśnienia tętniczego lub cholesterolu LDL,
  • cierpią na cukrzycę, ale nie mają powikłań cukrzycy,
  • cierpią na umiarkowaną przewlekłą chorobę nerek,
  • 10-letnie ryzyko zgonu na chorobę sercowo-naczyniową, obliczone wg SCORE, wynosi więcej niż 5%, ale mniej niż 10%.

Pacjenci z bardzo dużym ryzykiem powinni dążyć do utrzymania cholesterolu LDL na poziomie poniżej 70 mg/dl. Są to pacjenci z:

  • rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową, np. po zawale, z chorobą wieńcową, po bajpasach, po udarze mózgu,
  • cukrzycą i powikłaniami cukrzycy,
  • przewlekłą niewydolnością nerek dużego stopnia,
  • 10-letnie ryzyko zgonu na chorobę sercowo-naczyniową, obliczone wg SCORE, wynosi powyżej 10%.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Test na cholesterol

Domowy test na cholesterol pozwala określi czy poziom cholesterolu jest prawidłowy. Zaletą takiego testu jest ...

Hiperlipidemia

Hiperlipidemia to zaburzenie gospodarki lipidowej organizmu. Charakteryzuje się ona nadmiarem: cholesterolu LDL – hipercholesterolemia, trójglicerydów ...

Sterole i stanole roślinne

Sterole to podstawowy element budulcowy błon komórkowych organizmów zwierzęcych i roślinnych. Są to związki organiczne, ...

Hipercholesterolemia

Hipercholesterolemia charakteryzuje się zwiększonym stężeniem cholesterolu LDL. Stężenie trójglicerydów w tym wypadku jest prawidłowe. Leczenie ...

HDL – cholesterol – jak działa i jakim chorobom zapobiega dobry cholesterol?

Cholesterol HDL, zwany przez pacjentów „dobrym cholesterolem”, jest produkowany w wątrobie i działa przeciwmiażdżycowo. Usuwa ...

Jak obniżyć poziom złego cholesterolu?

Zmniejszenie stężenia cholesterolu jest niezbędne by zmniejszyć ryzyko wstąpienia miażdżycy, chorób serca, ryzyka wystąpienia udaru. ...

Cholesterol a alkohol

Czy alkohol obniża cholesterol? W licznych badaniach stwierdzono, że bardzo niewielkie ilości przyjmowanego alkoholu mogą ...

Cholesterol całkowity – normy, podwyższony, niski wynik w badaniu krwi

Cholesterol całkowity to wszystkie frakcje cholesterolu (LDL, HDL, trójglicerydy), oznaczane podczas lipidogramu, czyli profilu lipidowego ...

Wysoki poziom cholesterolu – przyczyny, skutki, leki i dieta na za wysoki cholesterol

Wysoki poziom cholesterolu we krwi określa się mianem hipercholesterolemii (rodzinnej, pierwotnej lub wtórnej). Przyczyny to ...

Cholesterol i hiperlipidemie

W organizmie stale zachodzą procesy wchłaniania, syntezy, rozpadu, wydzielania i ponownego wchłaniania lipidów. Jeżeli pozostają ...

Normy cholesterolu

Wiele ważnych funkcji w organizmie pełni związek tłuszczowy jakim jest cholesterol. Normy cholesterolu zależą od ...

Niski poziom testosteronu u kobiet i mężczyzn

Testosteron jest podstawowym hormonem androgennym. Powstaje w ciągu przemian chemicznych z prekursora, jakim jest cholesterol. ...

Komentarze (0)