Badania tarczycy

W przypadku podejrzenia chorób tarczycy wykonuje się badania stężenia hormonów, pozwalające ocenić stan czynnościowy gruczołu. Z kolei badania obrazowe pozwalają ocenić umiejscowienie tarczycy i jej strukturę.

Tarczyca – badania diagnostyczne

Diagnostyka gruczołu tarczowego może obejmować stan czynnościowy gruczołu – czy tarczyca produkuje odpowiednie ilości hormonów i czy reaguje na hormony produkowane przez przysadkę i pośrednio przez podwzgórze. Badania mogą być ukierunkowane także na położenie samego gruczołu i jego strukturę – gdzie dokładnie położona jest tarczyca lub czy w jej obrębie widoczne są np. guzki. Prawidłowa czynność gruczołu tarczowego nazywana jest eutyreozą, nadczynność – hipertyreozą, a niedoczynność – hipotyreozą.

Badanie hormonów w chorobach tarczycy

Lekarz badający czynność gruczołu tarczowego w pierwszej kolejności ocenia obraz kliniczny pacjenta. Posługując się możliwością przeprowadzenia badania podmiotowego (wywiad z pacjentem), a także przedmiotowego (oglądanie, dotykanie, opukiwanie, uciskanie) przygotowuje się do postawienia diagnozy.

W przypadku oceny czynnościowej gruczołu tarczowego nieodzownym elementem jest przeprowadzenie badań laboratoryjnych. Szczególnie ważne jest określenie stężenia hormonu o nazwie tyreotropina (oznaczany jest jako TSH). Określa się ponadto stężenia tzw. wolnych hormonów tarczycy – tyroksyny (skrót FT4) oraz trójjodotyroniny (skrót FT3).

U podłoża części schorzeń gruczołu tarczowego leżą procesy autoimmunologiczne (proces, w którym komórki organizmu wzajemnie się niszczą). Dla potwierdzenia występowania procesów autoimmunologicznych w gruczole tarczowym istotne znacznie ma określenie ilości przeciwciał przeciwtarczycowych.

Istnieją pewne stany, w których ocena stężenia hormonu TSH, nawet w zestawieniu z hormonami tarczycy, dawać może nieprawdziwe wnioski diagnostyczne. Wyniki badania stężenia hormonów nie zawsze będą odbiciem stanu pacjenta. Ostre, przewlekłe, ciężko objawiające się choroby mogą wpływać na upośledzenie oddziaływania hormonów tarczycy na komórki organizmu, przy czym ich stężenie określane w badaniach laboratoryjnych pozostanie w normie. Stężenie hormonów tarczycy określa się, badając surowicę.

Rodzaj badania

Norma wyrażana
w jednostkach konwencjonalnych

Tyreotropina (TSH) z wykorzystaniem metody ultraczułej MEIA

0,47-5,01 ulU/ml

Wolna trójjodotyronina (FT3), metoda MEIA

2,05-3,65 pg/ml

Wolna tyroksyna (FT4), metoda MEIA

0,71-1,85 ng/dl

Ocena wielkości tarczycy – wole tarczycowe

Powiększenie tarczycy nazywa się wolem. Tarczycę lekarz bada wzrokiem i dotykiem podczas normalnego położenia szyi i w pozycji pełnego wyprostu. Potwierdzenie obecności wola tarczycowego u pacjenta nie nastręcza lekarzowi trudności, choć potwierdzenie jego występowania może być mylone np. z występowaniem zwiększonej ilości tkanki tłuszczowej czy powiększonymi węzłami chłonnymi, guzami, torbielami. Takie wole nazywa się wolem rzekomym. Wole tarczycowe towarzyszy bardzo często np. chorobie Gravesa-Basedowa, która manifestuje się objawami nadczynności gruczołu tarczowego.

USG tarczycy

Jednym z najpopularniejszych, najlepiej dostępnych i całkowicie nieinwazyjnych dla pacjenta badań jest badanie ultrasonograficzne (USG). Badanie to pozwala ocenić gruczoł tarczowy – długość, szerokość i grubość płatów. Daje możliwość dokonania pomiaru objętości tarczycy. Przede wszystkim daje jednak możliwość oceny struktury miąższu tarczycy (może być jednorodna lub niejednorodna) oraz strukturę zmian ogniskowych (może być lita, torbielowata lub mieszana).

Badanie USG tarczycy sprawdza się przede wszystkim jako metoda obrazowania, pozwalająca na wykrycie obecności struktur patologicznych. Nie daje jednak jednoznacznej odpowiedzi na to, z jakim rodzajem zmian mamy do czynienia – zarówno zmiany nowotworowe, jak i nienowotworowe mogą dawać podobny obraz w trakcie badania. Nie ma możliwości określenia stanu czynnościowego tarczycy jedynie na podstawie badania USG. Badanie ultrasonograficzne jest także wykorzystywane w trakcie zabiegów wymagających nakłucia gruczołu, np. w trakcie opróżniania torbieli i ma na celu dokładne określenie położenia igły.

Badanie USG tarczycy służy do:

  • określenia wielkości wola,
  • ujawnienia struktury guzów,
  • określenia położenia igły, np. w czasie biopsji.

Scyntygrafia tarczycy

To badanie wykorzystuje się w diagnostyce zmian guzkowych gruczołu tarczowego. Ważną rolę pełni w diagnostyce i leczeniu raka tarczycy, zwłaszcza po całkowitym usunięciu gruczołu. Służy do wykrywania przerzutów. Scyntygrafia wykorzystuje zasadę jodochwytności, pozwalając na ocenę guzków.

RTG w chorobach tarczycy

Kolejnym badaniem wykorzystywanym w diagnozowaniu chorób gruczołu tarczowego jest badanie radiologiczne. Umożliwia stwierdzenie obecności tzw. wola zamostkowego, a także stopnia, w jakim tchawica mogła ulec przemieszczeniu wskutek ucisku na nią gruczołu tarczycowego. Z kolei tomografia komputerowa nie znajduje szerokiego zastosowania w diagnostyce chorób tarczycy, pomocna jest w ocenie śródpiersia i tzw. wola śródpiersiowego.

Biopsja tarczycy

W diagnozowaniu miąższu tarczycy stosuje się biopsję tarczycy, której pełna nazwa to biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (w skrócie BAC). Badanie wykonuje się przy użyciu igły o średnicy 0,7 mm. Badanie przeprowadza się w warunkach laboratoryjnych. Sam zabieg trwa krótko, a wyniki badań mogą być znane już po 24 godzinach od wykonania nakłucia. Ryzyko wystąpienia powikłań jest bardzo niewielkie, podobnie jak bolesność. Monitorowanie końca igły i jej położenie zazwyczaj przeprowadzane jest przy wykorzystaniu badania ultrasonograficznego.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Nadczynność tarczycy

Nadczynność gruczołu tarczowego można określić jako nadmierne oddziaływanie hormonów tarczycy na komórki ludzkiego organizmu. Nadczynność ...

Dieta przy nadczynności i niedoczynności przytarczyc

Przytarczyce to bardzo małe gruczoły położone za tarczycą. W przypadku chorób tych struktur stosuje się ...

Niedoczynność tarczycy – przyczyny, objawy, badania, leczenie niedoczynności gruczołu tarczowego

Przyczyną niedoczynności tarczycy jest niedobór tyroksyny. Niskie TSH zaburza prawidłowe wydzielanie hormonów tarczycy – tyroksyny ...

Przełom tarczycowy (hipermetaboliczny) – przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie

Przełom tarczycowy to stan zagrażający życiu. To najgroźniejsze powikłanie, jakie może rozwinąć się w wyniku ...

Objawy nadczynności tarczycy – psychiczne, skórne, oczne krążeniowe i metaboliczne

Objawy nadczynności tarczycy manifestują się pod postacią zmian w układzie nerwowym i układzie krążenia. Widoczne ...

Przyczyny nadczynności tarczycy

Najczęstszą przyczyną nadczynności tarczycy jest choroba Gravesa-Basedowa. Inne przyczyny to wole guzkowe toksyczne, wole rozlane ...

Tarczyca i hormony tarczycy

Hormony tarczycy warunkują wiele ważnych czynności ludzkiego organizmu we wszystkich okresach życia człowieka, choć szczególnie ...

Nadczynność a niedoczynność tarczycy

Potocznie nadczynność i niedoczynność tarczycy traktuje się jako jednostki chorobowe gruczołu tarczowego, podczas gdy tak ...

Choroba Gravesa-Basedowa – przyczyny, objawy, badania, leczenie, dieta

Choroba Gravesa-Basedowa to najczęstsza przyczyna nadczynności tarczycy. To choroba autoimmunologiczna, w przebiegu której dochodzi do ...

Tarczyca – kiedy operować?

Choroby tarczycy są istotnym zagadnieniem endokrynologicznym, a ich diagnostyka i leczenie wymagają współpracy lekarzy kilku ...

Tyreoglobulina – badanie stężenia

Oznaczenie stężenia tyreoglobuliny służy do monitorowania leczenia i wykrywania nawrotów raka tarczycy – brodawkowatego i ...

Zapalenie tarczycy

Zapalenia tarczycy to zespół schorzeń o różnej etiologii i różnym stopniu nasilenia objawów. Wśród przyczyn ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon