Zapalenie pochwy

Zapaleniem pochwy nazywamy infekcję błony śluzowej pochwy, która często szerzy się również na srom wywołując zapalenie sromu. Przyczyną stanu zapalnego mogą być bakterie, grzyby lub pierwotniaki. Czynniki ryzyka zapalenia to: wahania hormonalne, cukrzyca, antybiotykoterapia czy antykoncepcja. Objawy zapalenia pochwy i sromu to pieczenie, swędzenie okolic intymnych, upławy. Leczenie zapalenia pochwy zależne jest od przyczyny.

Naturalne środowisko pochwy

Pochwa wyścielona jest błoną śluzową, która nie zawiera sama w sobie gruczołów, ale mimo to obfituje w wydzielinę. Fizjologicznie zawiera ona złuszczone komórki nabłonka śluzówki pochwy i wydzielinę pochodzącą z szyjki macicy. Prawidłowo, pH w pochwie jest silnie kwaśne- poniżej 4,5. Jest to spowodowane tym, iż komórki wyściełające pochwę, bogate w glikogen, tuż po złuszczeniu są przekształcane pod wpływem bakterii, głównie Lactobacillus, w kwas mlekowy. W małych ilościach także w kwas octowy.

Właśnie prawidłowy skład flory bakteryjnej pochwy (całych dolnych dróg rodnych – sromu, pochwy, szyjki macicy), warunkuje odporność na różne patogeny. Znanych jest wiele czynników wpływających na prawidłowy zasób bakterii w pochwie np.: równowaga hormonalna, gospodarka węglowodanowa organizmu. Należy dodać, że według najnowszych doniesień, dolne drogi rodne w warunkach fizjologii, kolonizują również w małej ilości drożdżaki i bakterie beztlenowe. Ich nadmierny rozrost powoduje dolegliwości – objawy zapalenia pochwy.

Czynniki sprzyjające zapaleniom pochwy

Czynniki, które sprzyjają zapaleniu pochwy i sromu obejmują szereg różnych schorzeń i stanów

  • Zaburzenia gospodarki hormonalnej. Dotyczy to głownie poziomu hormonów płciowych – estrogenów i progestagenów. Największe znaczenie ma tu zaburzenie stosunku hormonów pierwszej fazy cyklu miesięcznego (estrogenów). Także zaburzenia funkcji tarczycy (niedoczynność, nadczynność tarczycy) mogą wpływać na wahania stężeń hormonów płciowych i tym samym zakłócać prawidłowe warunki flory płciowej.
  • Zaburzenia gospodarki węglowodanowej – cukrzyca nierozpoznana lub niekontrolowana. Dochodzi do wzrostu stężenia glukozy w wydzielinie pochwowej i moczu, co sprzyja wzrostowi patogenów, szczególnie drożdżaków w obrębie dolnych dróg rodnych.
  • Antybiotykoterapia – szczególnie długotrwała i o szerokim wpływie na wiele gatunków bakterii.
  • Antykoncepcja hormonalna stosowana doustnie.
  • Ciąża – dochodzi do fizjologicznego wzrostu wydalania glukozy do moczu i wydzieliny dolnych dróg rodnych, co promuje rozwój patogenów, szczególnie drożdżaków.

Rodzaje zapaleń pochwy

Zapalenie grzybicze pochwy

Jest to jedna z najczęstszych infekcji dolnych dróg rodnych. Zazwyczaj towarzyszy jej zapalenie sromu. Dochodzi do szerzenia się infekcji wskutek działanie upławów na prawidłową śluzówkę sromu. Najczęściej ma postać białych, kłaczkowatych nalotów na błonie śluzowej ścian pochwy, sromu. Upławy te nie są obfite, raczej zlokalizują się na ścianach dróg rodnych. Pacjentki zgłaszają przede wszystkim silny świąd, a także pieczenie pochwy, czasami ból.

Charakterystyczne jest podrażnienie i zaczerwienienie sromu. Grzybicze zapalenia pochwy są częstym schorzeniem pacjentów z cukrzycą. Typowe są nawroty drożdżyc pochwy u tych pacjentek. Może to wskazywać na brak prawidłowej kontroli glikemii, a nawet konieczność wprowadzenia bardziej intensywnego leczenia cukrzycy.

Zapalenie bakteryjne pochwy

Jest to zapalenie typowe dla kobiet z zaburzeniami hormonalnymi. W wyniku wahań stężeń estrogenów i progestagenów, dochodzi do rozrostu w zwiększonej ilości bakterii typu Gardnerella vaginalis na miejscu prawidłowej flory dolnych dróg rodnych. Najczęstsze objawy to homogenne, białe upławy, dość obfite, o nieprzyjemnym zapachu, tzw. rybim zapachu. Typowy jest tu brak zmian zapalnych okolicy sromu.

Zapalenie pierwotniakowe pochwy

Do pierwotniakowego zapalenia pochwy dochodzi zazwyczaj w wyniku kontaktów seksualnych. Istnieją śladowe doniesienia o infekcjach w wyniku kąpieli w basenach publicznych. Najczęstszym drobnoustrojem powodującym rozwój choroby jest rzęsistek pochwowy. Typowo występują pieniste, żółtozielone upławy, o mdłym zapachu. Ściany pochwy są zaczerwienione z licznymi punkcikowymi uszkodzeniami. Często wargi sromowe i ściany pochwy są na tyle obrzęknięte, że uniemożliwiają badanie ginekologiczne. Ważne w tym przypadku jest leczenie obydwu partnerów.

Zapalenie pasożytnicze pochwy

Najwięcej zakażeń powodują owsiki, które przedostają się do sromu, a następnie pochwy, z odbytnicy. Zmiany są typowe dla zapaleń pochwy – zaczerwienienie, świąd, pieczenie. Niekiedy widoczne są pojedyncze pasożyty, zarówno w okolicach odbytu, jak i sromu.

Zapalenie atroficzne pochwy

Jest to dolegliwość kobiet w wieku menopauzalnym. Pod wpływem zmniejszających się stężeń hormonów płciowych w organizmie kobiety dochodzi do ścieńczenia śluzówki pochwy. Stopniowo staje się ona coraz bledsza, bardziej wrażliwa na uszkodzenia, co może objawiać się miejscowymi zaczerwienieniami. Spowodowane to jest spadkiem ukrwienia tkanek okolicy narządów płciowych poprzez zmniejszające się stężenie hormonów płciowych w tej okolicy.

Estrogeny zapewniają rozpulchnienie błony śluzowej, jej rozrost i prawidłową ilość wydzieliny w obrębie pochwy. Zapalenie pochwy w czasie menopauzy najczęściej zgłaszane przez pacjentki to uczucie suchości, pieczenia i ciągłego dyskomfortu podczas zwykłej aktywności. Także bolesne współżycie płciowe może być przyczyną zgłoszenia się pacjentki do lekarza. Ponadto pacjentki mogą również skarżyć się na nietrzymanie moczu. Warto dodać, iż atroficzne zapalenie pochwy może dotyczyć również kobiet w wieku rozrodczym, które przeszły operację usunięcia przydatków w wyniku zmian nowotworowych, a także tych pacjentek które mają przedwczesne wygasanie czynności jajników, czyli tzw. przedwczesną menopauzę.

Ciało obce

Ciała obce w drogach rodnych, np. pozostawiony długotrwale tampon, krążek dopochwowy może prowadzić do powstania zapalnego.

Leczenie zapalenia pochwy

W przypadku zapaleń grzybiczych (drożdżyc), najczęściej stosuje się preparaty przeciwgrzybiczne miejscowo w postaci maści bądź kremu, dodatkowo globulki dopochwowe. Jeżeli to leczenie okazuje się nieskuteczne bądź jest bardzo nasilone, wskazane może okazać się stosowanie leków przeciwgrzybicznych doustnie. Jeśli chodzi o zapalenia bakteryjne, w celu wyeliminowania patologicznej flory, stosuje się najczęściej metronidazol. Ponadto należy zwrócić uwagę na gospodarkę hormonalną pacjentki i leczyć ewentualne zaburzenia. Przypadki pierwotniakowego i pasożytniczego zapalenia dobrze leczą się antybiotykami.

Z kolei zapalenia atroficzne są wskazaniem do stosowania miejscowej hormonalnej terapii zastępczej lub po weryfikacji korzyści i ryzyka, hormonalnej terapii zastępczej doustnie. Warunkiem zastosowania każdej z wyżej wymienionych metod, jest wykluczenie procesu nowotworowego u wszystkich pacjentek. W przypadku terapii miejscowej stosuje się kremy, maści zawierające estrogeny, które mają naśladować działanie własnych hormonów, których poziom znacznie zmniejszył się po menopauzie.

Ponadto warto pamiętać o codziennym stosowaniu preparatów do higieny intymnej zawierających bakterie kwasu mlekowego. Probiotyki ginekologiczne wspomagają naturalną florę dolnych dróg rodnych. W przypadku rozwiniętego zapalenia pochwy można stosować nasiadówki. Zalecana jest szczególna dbałość o higienę strefy płciowej.

Zapalenie pochwy to jednostka chorobowa, którą łatwo rozpoznać i leczyć. Infekcja w obrębie dolnych dróg rodnych może wskazywać na różnorodne spektrum zaburzeń organizmu kobiety. Najczęściej nie nawraca. Jednak w przypadku powtarzających się zapaleń pochwy, należy wdrożyć diagnostykę, celem wyeliminowania najczęstszych czynników sprzyjających rozwojowi infekcji pochwy.

Opublikowano: ; aktualizacja: 14.09.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Grzybica pochwy – leczenie – jak leczyć grzybicę pochwy?

Grzybica pochwy to wynik zaburzenia równowagi flory bakteryjnej. Przyczyną jest zazwyczaj zakażenie grzybami z rodzaju ...

Probiotyki doustne i dopochwowe

Probiotyki to żywe organizmy, najczęściej szczepy bakterii, które ograniczają namnażanie szkodliwych mikroorganizmów. Powszechnie stosowane są ...

Waginoza bakteryjna – przyczyny, objawy i leczenie bakteryjnej waginozy

Waginoza bakteryjna to stan związany ze zmniejszeniem ilości dobroczynnych bakterii w pochwie (Lactobacillus). Przyczyny choroby ...

Nawracająca grzybica pochwy – jak leczyć jej objawy?

Częste infekcje intymne w wielu przypadkach przybierają postać drożdżycy. Nawracająca grzybica pochwy może świadczyć o ...

Test na infekcje intymne

Test na infekcje intymne to sposób, przy pomocy którego można sprawdzić, czy swędzenie, pieczenie okolic ...

Probiotyki ginekologiczne

Probiotyki ginekologiczne to leki i środki farmaceutyczne, które zawierają wybrane kultury bakterii. „Dobre” bakterie mają ...

Infekcje intymne a probiotyki

Infekcje intymne to najczęstsza przyczyna zgłaszania się pacjentek do ginekologa. Wśród metod zapobiegania zakażeniom pochwy ...

Czy można samodzielnie rozpoznać rodzaj infekcji intymnej?

Problem infekcji intymnych dotyczy wielu kobiet, zwłaszcza tych w okresie rozrodczym. Grzybicze, bakteryjne lub mieszane ...

Biała wydzielina z pochwy – co oznacza jasna, mleczna wydzielina z pochwy?

Prawidłowa wydzielina z pochwy jest obfita, bezzapachowa, o przejrzystym kolorze. Jej struktura jest jednolita, bez ...

Jak rozpoznać co jest przyczyną infekcji intymnych? Jak leczyć infekcje i im zapobiegać?

Infekcje intymne to stosunkowo częsta przyczyna zgłaszania się kobiet do lekarza ginekologa. Wywoływane są poprzez ...

Jak zapobiegać infekcjom intymnym?

Infekcje intymne to główny powód zgłaszania się pacjentek do ginekologa. Infekcje spowodowane są najczęściej bakteriami ...

pH pochwy

Prawidłowe pH pochwy ma odczyn kwaśny i nieznacznie zmienia się w trakcie miesiączki. Środowisko pochwy ...

Komentarze (0)