Zaburzenia statyki narządu rodnego

Narząd rodny kobiety jest utrzymywany w anatomicznie prawidłowej pozycji dzięki siłom pochodzącym z aparatu podporowego i wieszadłowego macicy. Stanowią go mięśnie przepony miednicy oraz przepony moczowo-płciowej, a także więzadła miednicy mniejszej z przymaciczami. W przypadku osłabienia tak precyzyjnie skonstruowanej budowy anatomicznej dochodzi do zaburzeń statyki.

Typy zaburzeń statyki narządu rodnego

Istnieją trzy podstawowe typy schorzenia: wypadanie macicy i pochwy, obniżenie przedniej i tylnej ściany pochwy. Dolegliwości ze strony nieprawidłowo położonych struktur żeńskich narządów płciowych występują u ogromnej ilości kobiet, a ich częstość rośnie u starszych pacjentek. Zaburzenia statyki narządu rodnego wiążą się dodatkowo z zaburzeniami oddawania moczu.

Przyczyny zaburzeń

Podstawowym czynnikiem wywołującym zaburzenia statyki jest dysfunkcja struktur mięśni dna miednicy i więzadeł w miednicy mniejszej stanowiących wspólnie aparat podporowy i wieszadłowy macicy. Istnieje szereg przyczyn będących przyczynami rozstrojenia tego układu. Czynnikami predysponującymi do zaburzeń statyki narządów płciowych są stany zwiększonego naporu na dno miednicy.

Zalicza się do nich:

  • przewlekłe zaparcia,
  • wodobrzusze,
  • przewlekły kaszel,
  • pracę fizyczną powiązaną z dźwiganiem ciężarów,
  • otyłość.

Ponadto, uszkodzenie więzadeł podczas porodu drogą pochwową stanowi częstą przyczynę niewydolności aparatu podporowego i wieszadłowego.

Istotną rolę odgrywa również odnerwienie mięśni dna miednicy, zachodzące podczas urazowego porodu. Innym czynnikiem mającym wpływ na patomechanizm powstania zaburzeń statyki są zmiany jakościowe w tkance łącznej. Pod wpływem niskiego poziomu estrogenów w organizmie u kobiet po menopauzie dochodzi do pogorszenia stanu włókien kolagenowych. Świadczy o tym fakt, że schorzenia te występują głównie u kobiet w wieku około- i pomenopauzalnym.

Objawy zaburzeń

Macica, która jest spychana ku dołowi powoduje sfałdowanie ścian pochwy, a następnie ich wynicowanie. Dalsze obniżanie się macicy powoduje całkowite wypadanie, aż do osiągnięcia punktu poniżej poziomu pierścienia błony dziewiczej i ukazania się jej w szparze sromowej. Samo obniżenie przedniej ściany pochwy powoduje wsuwanie się ścian pęcherza do powstałego zachyłka pęcherzowego (cystocele). Natomiast, gdy obniża się tylna ściana pochwy mamy do czynienia z przemieszczaniem się ściany odbytnicy do zachyłka odbytniczego (rectocele). W przypadku powstania przepukliny zagłębienia odbytniczo-macicznego, do zachyłka trzewnego wsuwają się jelita (enterocele).

Dolegliwości zgłaszane przez pacjentki są związane z zaburzeniem struktur anatomicznych miednicy mniejszej. Większość chorych z wypadaniem narządu rodnego, odczuwa parcie i ucisk w okolicy krocza. Zaburzenia tyczące się układu moczowego są zgłaszane przez wiele pacjentek. Niektóre z nich skarżą się na częste oddawanie moczu w małych ilościach (naglące parcie na mocz). Inne cierpią na wysiłkowe nietrzymanie moczu, które charakteryzuje się mimowolnymi incydentami popuszczania moczu podczas zwiększania ciśnienia śródbrzusznego, np. podczas skakania, kaszlu, śmiechu czy noszenia ciężarów.

Zagięcie cewki moczowej i szyi pęcherza potrafi wywołać zaleganie moczu i dogodne warunki do występowania zakażeń układu moczowego. Duże obniżenie tylnej ściany pochwy wpływa na proces oddawania stolca. Pacjentki z rectocele mogą cierpieć na zaparcia i trudności w załatwianiu potrzeb fizjologicznych. Ściana pochwy przylegająca do obniżającej się macicy jest przyczynkiem do występowania stanów zapalnych nabłonka pochwy, odleżyn i obecności upławów (czasami krwawień). Patologicznie rozciągnięte więzadła i otrzewna pociągane przez macicę są źródłem bólów zlokalizowanych w miednicy mniejszej, a szczególnie w krzyżu.

Diagnostyka i leczenie zaburzeń

Podstawą diagnostyki jest wywiad i badanie ginekologiczne. Już po tym etapie lekarz jest w stanie postawić trafną diagnozę. Badania manometryczne, ultrasonografia czy stymulacja prądem mięśni i nerwów są dodatkowymi badaniami, odpowiadającymi tylko na pytanie, skąd wziął się dany defekt.

Leczenie zachowawcze stosowane jest w małych zaburzeniach statyki pochwy i macicy. Stosowanie estrogenów wzmacnia aparat łącznotkankowy i może pomóc w objawach nietrzymania moczu. Wzmocnienia mięśni dna miednicy można dokonać za pomocą elektrostymulacji (prąd wywołuje skurcz danych mięśni i ich przerost) lub treningu w postaci ćwiczeń polegających na napinaniu mięśni tak, jak podczas oddawania moczu. Sposobem na wypadanie macicy może być zakładanie pierścieni dopochwowych (pesarów), które podtrzymują macicę przed wysuwaniem się ku dołowi. Nie są jednak zawsze skuteczne, poza tym istnieje ryzyko wywołania odleżyn. Zakłada się je raczej wtedy, gdy operacja jest przeciwwskazana ze względów zdrowotnych.

Najczęściej stosowanym leczeniem w zaburzeniach statyki narządu rodnego jest zabieg operacyjny. Operacje dzieli się na dwa typy: klasyczne i z użyciem siatek z materiałów niewchłanialnych. Plastyka przednia pochwy polega na zszyciu powięzi pochwowo-pęcherzowej i wycięciu nadmiaru sfałdowanej ściany pochwy. Wykonuje się ją w przypadku występowania obniżenia przedniej ściany pochwy – cystocele. Plastyka tylna pochwy polega na zszyciu ze sobą mięśni dźwigaczy odbytu i wycięciu nadmiaru ścian pochwy. Stosuje się ją w przypadku obniżenia tylnej ściany pochwy – rectoenterocele.

Metody klasyczne, wymienione powyżej, nie są jednak zawsze skuteczne i grożą występowaniem zwężenia pochwy. Rozwiązaniem tego problemu są metody z użyciem siatek polipropylenowych. Zakłada się je podczas operacji drogą pochwową, mocując siatkę do struktur więzadłowych w miednicy mniejszej. Efekty takich operacji są trwalsze, jednak powikłania, choć rzadkie, są poważniejsze niż w przypadku metod klasycznych. Najcięższym powikłaniem takich operacji jest erozja siatki z objawami zapalenia w tkankach głębokich miednicy mniejszej.

Leczenie chirurgiczne

W przypadku wypadania macicy (lub kikuta pochwy) i obniżenia ścian pochwy istnieje jeszcze kilka możliwości operacyjnych. Jedną z nich jest zawieszenie pochwy lub szyjki macicy do więzadła krzyżowo-kolcowego. Wykonuje się też operacje zawieszenia pochwy do więzadła Coopera, znajdującego się w przestrzeni załonowej. U pacjentek, które nie współżyją można wykonać pośrodkowe zamknięcie pochwy, która będzie stanowiła wspornik dla wysuwającej się macicy. Możliwością jest również wycięcie macicy i następcze wykonanie plastyki ścian pochwy.

Operacje opisane powyżej, jeśli okazują się skuteczne, są w stanie znacznie polepszyć warunki życia kobiety i stać się wybawieniem od nieprzyjemnych dolegliwości związanych z zaburzeniami statyki narządu płciowego kobiety. Są one stosunkowo bezpiecznymi procedurami, które nie niosą za sobą większego ryzyka powikłań (poza rzadkimi wyjątkami). Przebieg okresu pooperacyjnego i szybkość powrotu do codziennych zajęć zachęca coraz większe rzesze pacjentek do poddania się procedurom zabiegowym, szczególnie z użyciem nowoczesnych siatek zbudowanych z materiałów sztucznych.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.3


Może cię

Wysiłkowe nietrzymanie moczu

Nietrzymanie moczu to brak kontroli nad oddawaniem moczu, co powoduje problemy higieniczne i utrudnia kontakty ...

Badanie urodynamiczne (urodynamika) – kiedy wykonać, jak się przygotować i jak przebiega?

Urodynamika z pomiarem przepływu moczu jest specjalistycznym badaniem urologicznym pozwalającym na sprawdzenie wielu parametrów mikcji ...

Ćwiczenia na nietrzymanie moczu

Popuszczanie moczu w trakcie np. intensywnego kaszlu lub kichania to problem, którego nie należy bagatelizować. ...

Nietrzymanie moczu po porodzie

Nietrzymanie moczu po porodzie jest wstydliwym i, niestety, bardzo powszechnym problemem – dotyczy około 70% ...

Nietrzymanie moczu – przyczyny

Nietrzymanie moczu, inaczej zwane także inkontynencją, to bezwiedne wyciekanie moczu przez cewkę moczową. Jest to ...

Wypadanie macicy i pochwy – jakie są przyczyny i leczenie?

Zaburzenia statyki narządu rodnego określane potocznie jako wypadanie macicy i pochwy są wstydliwą i problematyczna ...

Leki na drogi moczowe

Leki na drogi moczowe to preparaty stosowane w leczeniu zakażeń dolnych dróg moczowych, ponieważ z ...

Wypadanie macicy i pochwy

Wypadanie macicy i pochwy określa się w medycznej terminologii jako zaburzenia statyki narządu rodnego. Dokuczliwa ...

Leczenie operacyjne nietrzymania moczu

Na wysiłkowe nietrzymanie moczu skarży się co trzecia młoda kobieta, a po okresie przekwitania nawet ...

Pęcherz nadreaktywny – diagnostyka i badania

Pęcherz nadreaktywny, to określenie choroby, w przebiegu której chory często oddaje mocz w ciągu dnia ...

Pęcherz nadreaktywny – przyczyny, objawy, leki i domowe sposoby

Pęcherz nadreaktywny (OAB – angl. overactive bladder) jest chorobą w której występują następujące objawy: parcie ...

Obniżenie macicy

Obniżenie macicy obok wypadania macicy i pochwy zalicza się do schorzeń określanych jako zaburzenia statyki ...

Komentarze (0)