Zaburzenia i brak owulacji

Zaburzenia owulacji pojawiają się na skutek wahań hormonalnych. Rozregulowanie cyklu miesiączkowego może być następstwem nieprawidłowego wydzielania estrogenów w zespole policystycznych jajników. Przyczyną zaburzeń mogą być nowotwory wydzielające hormony płciowe. Brak owulacji może być wynikiem stresu, niewłaściwej diety i głodzenia się.

Co to jest owulacja?

Owulacja (potocznie zwana również jajeczkowaniem) jest procesem, polegającym na pęknięciu dojrzałego pęcherzyka jajnikowego i uwolnieniu z jajnika komórki jajowej (oocytu) do światła jajowodu. Oocyt przesuwa się wzdłuż jajowodu, gdzie przy napotkaniu plemnika dochodzi do zapłodnienia. Proces ten ma miejsce najczęściej w połowie cyklu miesięcznego (jeśli cykl trwa ok. 28 dni). Jeśli cykl jest nieregularny lub dłuższy do owulacji zawsze dochodzi 14 dni przed kolejnym terminem miesiączki. W trakcie owulacji dochodzi do spadku stężenia estrogenów i gwałtowny wzrost stężenia hormonu luteotropowego.

Do prawidłowego przebiegu jajeczkowania potrzebne jest spełnienie trzech warunków:

  • obecność dojrzałego pęcherzyka jajnikowego, reagującego na zmiany stężeń hormonów, który jest w stanie wydalić oocyt,
  • spadek stężenia krążących estrogenów,
  • wzrost stężenia hormonu luteinizującego.

Każdy czynnik, który będzie wywierał wpływ na którykolwiek z trzech powyższych będzie należał do czynników zaburzających owulację.

Czynniki te można podzielić na endogenne i egzogenne. Czynniki endogenne to takie, które powodują zachwianie równowagi od wewnątrz organizmu, natomiast czynniki egzogenne działają na niego od zewnątrz.

Do zaburzeń owulacji dochodzi wśród kobiet coraz częściej. Różne czynniki, zarówno te zewnętrzne jak i wewnętrzne mają znaczący wpływ na funkcjonowanie organizmu kobiety. Jajeczkowanie jest procesem niezbędnym do zapłodnienia i zajścia w ciążę, dlatego kobiety, które planują macierzyństwo powinny poznać swój organizm, wsłuchać się w rytm jego działania. W obliczeniu dni płodnych i niepłodnych oraz wyznaczeniu dnia owulacji pomóc może położna lub specjalista ginekolog. Niejednokrotnie zdarza się, że kobiety które przez długi czas bezskutecznie próbują zajść w ciążę, uzyskują ten efekt po prawidłowym wyliczeniu terminu owulacji. Jeśli sposób ten nie pomoże, pomocne jest badanie USG i dokładniejsza diagnostyka zaburzeń hormonalnych.

Czynniki zaburzające owulację

Spośród czynników endogennych problemem najczęściej zaburzającym prawidłowo przebiegającą owulację są zaburzenia hormonalne. Zaburzenia i brak owulacji może być wynikiem zarówno wadliwie funkcjonujących gonad w zakresie produkcji estrogenów jak i zaburzonej regulacji ich funkcji przez przysadkę mózgową. Zaburzona gospodarka hormonalna w zakresie produkcji estrogenów ma związek z tzw. zespołem policystycznych jajników (PCOS).

Przyczyna jego powstawania nie jest do końca poznana. Polega on na tworzeniu się w jajnikach torbieli, które wzrastają, ale nie ulegają pęknięciu z wydaleniem komórki jajowej. Choroba przebiega z otyłością, zaburzeniami w zakresie gospodarki węglowodanowej i podwyższonym stężeniem testosteronu powodującym hirsutyzm, czyli nadmierne owłosienie okolic ciała, które zazwyczaj u kobiet nie są owłosione (np. broda, szyja, ramiona). W przebiegu tego zespołu nie dochodzi do owulacji.

Kolejną przyczyną zaburzeń hormonalnych są nowotwory wydzielające hormony płciowe. Mogą to być nowotwory jajników produkujące estrogeny i gestageny (rzadziej) oraz gruczolaki przysadki produkujące w nadmiarze prolaktynę (częściej) i gonadotropiny. Można tu również zaliczyć choroby rozrostowe w obrębie nadnerczy przebiegające z nadmiernym wydzielaniem androgenów. Zaburzenia hormonalne w przebiegu wszystkich tych chorób prowadzą do rozregulowania cyklu miesięcznego i braku owulacji.

Poza guzami produkującymi hormony przyczyną zaburzeń owulacji mogą być również inne guzy, głównie jajników, które są endokrynologicznie nieme, tzn. nie wydzielają hormonów. Powodem zaburzeń jest tu zmiana anatomicznej budowy jajników i ich ukrwienia. Powoduje to pogorszenie funkcjonowania jajnika, co może przekładać się na utrudnione uwalnianie komórek jajowych z pęcherzyków jajnikowych, co ma miejsce w trakcie fizjologicznej owulacji.

Do innych chorób endokrynologicznych powodujących zaburzenia owulacji należą również: choroba Cushinga, niedoczynność oraz nadczynność tarczycy (rzadko).

Znaczącą grupą chorób, mających wpływ na owulację, stanowią choroby wątroby. W przeważającej większości przebiegają one z osłabieniem czynności tego narządu, a więc metabolizm i proces wiązania hormonów regulujących owulację są również zaburzone. Problem ten pojawia się jednak dopiero w późnej fazie chorób wątroby, w zaawansowanej niewydolności i zdecydowanie nie jest najpoważniejszym z jej objawów.

Stres i anoreksja a brak owulacji

W dzisiejszym świecie, kiedy kobiety są coraz częściej aktywne zawodowo, coraz częściej dochodzić może do zaburzeń owulacji na tle stresowym. Wpływ psychiki i stan ośrodkowego układu nerwowego mają ogromne znaczenie w regulacji procesami rozrodczymi. Silny lub przewlekły stres nie tylko powodują, że spada poziom libido, ale także mogą doprowadzić do rozregulowania cyklu miesiączkowego oraz zahamować owulację. Należy pamiętać, że w praktyce wiele procesów, a zwłaszcza tych dotyczących układu hormonalnego, nie przebiega „książkowo”. Silne przeżycia, emocje, zmiana klimatu, dalekie podróże, przyjmowanie leków są czynnikami, które mogą zaburzać proces jajeczkowania. Podobnie silny orgazm, również w tzw. okresie niepłodnym cyklu menstruacyjnego, może wywołać nagłą owulację i może dojść do zapłodnienia.

Anoreksja, czyli jadłowstręt psychiczny, jest bardzo dużym problemem wśród dorastającej młodzieży. W pogoni za osiągnięciem „sylwetki idealnej” promowanej w mediach, wiele dziewcząt zatraca się w ciągu diet i szybkich sposobów na odchudzanie. Powoduje to spore niedożywienie organizmu, który w sytuacji niedoboru substancji odżywczych przechodzi w tryb „wstrzymania”. Gospodarka hormonalna staje się oszczędna, dochodzi do zatrzymania wielu procesów związanych z prokreacją, w tym także do zaburzeń owulacji. W tym przypadku powikłanie to pojawia się stosunkowo często i we wczesnej fazie choroby. Do stanu fizjologicznego można powrócić po uzupełnieniu niedoborów odżywczych, jednak do pełnego powrotu do zdrowia potrzebne są miesiące, a nawet lata.

Leki a zaburzenia owulacji

Kolejną grupę czynników zaburzających owulację stanowią czynniki egzogenne (zewnątrzpochodne). Podobnie jak w przypadku poprzedniej grupy tu również najistotniejszą rolę odgrywają hormony płciowe, jednak te dostarczane z zewnątrz w postaci środków antykoncepcyjnych. Jest to oczywiście ich działanie pożądane i polega na zmianie cyklu miesięcznego (zamrożeniu) w wyniku działania stałej dawki hormonów. Dotyczy to jednak nie tylko środków antykoncepcyjnych, ale również innych leków opartych na hormonach płciowych oraz wpływających na gospodarkę innymi hormonami takimi jak dopamina i prolaktyna.

Poza lekami hormonalnymi ważną rolę w zaburzeniach owulacji odgrywają również cytostatyki stosowane w leczeniu nowotworów. Ważnym czynnikiem jest także promieniowanie jonizujące. Ma ono uszkadzający wpływ na gonady i w odpowiedniej dawce jest w stanie zaburzyć, a nawet zatrzymać wzrost i dojrzewanie pęcherzyków jajnikowych. Działa również rakotwórczo. Najczęstszymi sytuacjami ekspozycji gonad na działanie promieniowania jonizującego są badania radiologiczne takie jak zdjęcia RTG czy tomografia komputerowa (TK). Inną przyczyną jest narażenie zawodowe związane z rodzajem wykonywanej pracy, jednak stosowanie właściwej ochrony jest w stanie wyeliminować ten problem.

Opublikowano: ; aktualizacja: 17.04.2015

Oceń:
4.1


Może cię

Planowanie ciąży a zespół policystycznych jajników

Zespół policystycznych jajników stanowi duży problem ze względu na swój negatywny wpływ na płodność. Zaburzenia ...

Prawidłowy cykl miesiączkowy

Cykl miesiączkowy to przedział czasu zaczynający się w pierwszym dniu krwawienia miesiączkowego i kończący się ...

Jak obliczyć dni płodne?

Poprawne wyliczenie dni płodnych jest przydatne dla kobiet, które pragną zajść w ciążę, a także ...

Endometrioza i PCOS a niepłodność

Chorobom, takim jak endometrioza lub zespół policystycznych jajników często towarzyszy niepłodność. Odpowiednie postępowanie pozwala zwiększyć ...

Jajniki drobnopęcherzykowe – czym są pęcherzyki na jajnikach?

Janiki drobnopęcherzykowe mogą stanowić jeden z elementów rozpoznawczych zespołu policystycznych jajników, ale nie muszą go ...

Jak zajść w ciążę?

Gdy para podejmuje decyzję, że zaczyna starania o dziecko, nie powinna pozostawiać wszystkiego przypadkowi. Dobrze ...

Wideo – Faza owulacyjna (jajeczkowanie)

Faza owulacyjna, którą potocznie nazywamy jajeczkowaniem, pojawia się za zazwyczaj 14 dni przed kolejną miesiączką ...

Zespół policystycznych jajników a odchudzanie

Zespół policystycznych jajników – najczęstsze zaburzenie endokrynologiczne wieku rozrodczego – dotyczy nawet 15 proc. kobiet. ...

Zespół policystycznych jajników

Zespół policystycznych jajników znany jest także jako wielotorbielowatość jajników. Zespół policystycznych jajników uznawany jest za ...

Prolaktyna – badanie – co oznacza niska i wysoka prolaktyna?

Prolaktyna (hormon prl) to hormon wytwarzany w przysadce mózgowej. Poziom prolaktyny oznacza się w przy ...

Testosteron – badanie stężenia, poziom, normy, niski i za wysoki

Testosteron oznaczany jest w diagnostyce zaburzeń dojrzewania płciowego u chłopców, zaburzeń erekcji, zaburzeń libido. Zarówno ...

Wideo – Zespół policystycznych jajników - objawy

Zespół policystycznych jajników (PCOS) dotyczy 4-18% kobiet w wieku rozrodczym. Definicja zespołu opiera się na ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon