Wskazania do mastektomii

Brak zdjęcia

3 października 2013

Mastektomia jest to zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu całej piersi lub jej części. Wykonywany jest najczęściej w celu terapii niektórych postaci raka sutka. U niektórych osób wykonywana jest również mastektomia profilaktyczna, kiedy nie ma rozpoznanej choroby nowotworowej, ale dana osoba jest obciążona dużą liczbą czynników ryzyka.

Kiedy wykonuje się mastektomię?

Mastektomię najczęściej wykonujemy u kobiet lub rzadziej mężczyzn z rozpoznaną chorobą nowotworową w obrębie gruczołu piersiowego w celu jej usunięcia i uniemożliwienia lub ograniczenia możliwości dawania odległych przerzutów. Nie wykonuje się jej w przypadku choroby rozsianej z przerzutami do narządów wewnętrznych, chyba że ich rozwój został zahamowany przez terapię onkologiczną, najczęściej chemioterapię. U niektórych osób wykonywana jest również mastektomia profilaktyczna, która nie jest zabiegiem refundowanym. Wykonuje się ją w przypadku, kiedy nie ma rozpoznanej choroby nowotworowej, ale dana osoba jest obciążona dużą liczbą czynników ryzyka predysponujących do jej rozwoju. Są to na przykład rozpoznane nowotwory sutka u członków rodziny, dodatnie wyniki badań genetycznych na obecność genów BRCA1, BRCA2, przebyta już w przeszłości choroba nowotworowa, liczne choroby piersi o innym charakterze. Należy jednak pamiętać, że usunięte piersi, poddane sztucznej rekonstrukcji, również stanowią podłoże i czynnik ryzyka rozwoju w nich raka.

Mastektomia oszczędzająca i totalna

Mastektomię możemy podzielić na totalną, subtotalną i oszczędzającą. Zakres zabiegu zależy od wielu czynników, z których najistotniejszym nie jest jedynie wielkość zmiany. Jest to punkt odcięcia przy potwierdzeniu zmian łagodnych, które są często otorbione (nowotwór nie przekracza torebki) i wycięcie ich jest równoznaczne z wyleczeniem. W przypadku zmian nieotorbionych bądź złośliwych wymagane jest wycięcie z tak zwanym marginesem zdrowych tkanek, który sięga do kilku centymetrów. Taki zabieg jest stosowany w celu uniknięcia możliwości pominięcia objętej procesem nowotworowym okolicznej tkanki, która może nie być widoczna gołym okiem. Margines zdrowych tkanek, w zależności od obrazu choroby, sięga od jednego do kilku centymetrów. Ze względu na specyfikę niektórych typów nowotworów konieczne jest wycięcie całego gruczołu piersiowego (mastektomia totalna), jednak współczesna chirurgia wyraźnie dąży do jak największego ograniczania wielkości wycinanych zmian.

Jak przebiega mastektomia?

Nie w każdym przypadku istnieje pewność co do rodzaju i charakteru zmiany nowotworowej (zmiana złośliwa, łagodna). Dzieje się tak w przypadku, kiedy istnieją przeciwwskazania do wykonania biopsji (nakłucia) zmiany lub pomimo obecnych objawów choroby nie udaję się odnaleźć komórek rakowych w pobranej tkance. Częściej wątpliwości dotyczą tego, czy proces nowotworowy obejmuje już tkanki otaczające bądź okoliczne węzły chłonne, czy też nie. W takim przypadku podczas operacji następuje pobranie wycinków z podejrzewanych o zajęcie okolic i ich niezwłoczna analiza przez patomorfologa (tak zwana intra). Rozpoznanie dokonane w trakcie „intry” jest kluczowe dla decyzji o rozległości zabiegu. Obecnie dąży się do jak najmniej rozległego usunięcia zmiany z samej piersi oraz usunięcia jak najmniejszej liczby okolicznych węzłów chłonnych. Dzieje się tak jednak tylko w przypadku potwierdzenia braku nowotworowego charakteru wycinanych tkanek. Jeśli jakaś grupa węzłów chłonnych jest objęta procesem nowotworowym, powoduje to automatyczne poszerzenie zabiegu o wycięcie grupy bardziej odległej. Wycięcie węzłów chłonnych wiąże się zawsze z przerwaniem ciągłości naczyń limfatycznych, a więc upośledzeniem odpływu chłonki z zaopatrywanej wcześniej okolicy. Sytuacja ta w przypadku mastektomii prowadzi do obrzęku kończyny górnej i szyi. Im więcej węzłów chłonnych zostanie wyciętych, tym bardziej nasilony jest obrzęk.

Stosowane dawniej zabiegi łączące mastektomię totalną z wycięciem mięśnia piersiowego bądź wycięciem obu mięśni piersiowych i węzłów chłonnych wewnątrz klatki piersiowej nie zyskały potwierdzenia większej skuteczności w porównaniu do zabiegów oszczędzających. Należą obecnie do metod historycznych i nie należy się ich obawiać.

Automastektomia

Jest obecnie rzadko spotykanym zjawiskiem pojawiającym się w zaniedbanej i długo nieleczonej chorobie nowotworowej sutka. Jest ona konsekwencją rozległego naciekania i niszczenia tkanek otaczających zmianę nowotworową, co po pewnym czasie prowadzi do całkowitego zaniku gruczołu piersiowego (autoamputacja). Naciekająca zmiana często prowadzi do powstania na powierzchni skóry owrzodzenia, które może ulec zakażeniu. Rozwijający się przez to proces zapalny i martwica dodatkowo wspomaga destrukcję narządu. Automastektomia praktycznie w 100% przypadków związana jest z obecnością odległych przerzutów nowotworowych i jest jednym z objawów choroby w jej terminalnym stadium.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Nowotwór sutka – rodzaje, objawy, przyczyny, badania i leczenie

Nowotwory sutka dzielą się na łagodne i złośliwe. Najczęściej diagnozowany jest rak przewodowy sutka. Pierwszym ...

Badanie piersi

Badanie gruczołów piersiowych jest podstawowym i kluczowym elementem w diagnostyce wszystkich rodzajów chorób sutka u ...

Rak piersi

Rak piersi (a dokładniej: rak gruczołu sutkowego) jest pierwszym nowotworem u kobiet pod względem częstości ...

Powiększanie biustu

Operacja powiększania piersi staje się coraz popularniejsza. Najczęściej piersi powiększają młode kobiety, które nie są ...

Rak sutka a badania genetyczne

Mutacje poszczególnych onkogenów wiążą się z rozwojem nowotworów w ściśle określonych typach komórek, w tym ...

Rekonstrukcja piersi

Rekonstrukcja piersi po mastektomii, czyli operacje odtwórcze sutka są zabiegami wykonywanymi w celu poprawy jakości ...

Samobadanie piersi

Samobadanie piersi jest podstawowym, łatwo dostępnym sposobem wykrywania wszelkiego rodzaju zmian w piersiach. Regularna samokontrola ...

Dieta dla osób leczonych onkologicznie

Wśród wielu czynników, które inicjują powstawania nowotworów żywienie odgrywa bardzo ważną rolę. Prawidłowe odżywianie może ...

Mutacja genów BRCA a rak sutka

Co to są geny BRCA? Jak sprawdzić, za pośrednictwem jakich badań genetycznych określić czy jest ...

Rak piersi – objawy i diagnostyka

Wczesna postać raka piersi nie daje objawów. W późniejszych stadiach wyczuwalny jest guz w piersi. ...

Życie i seks po usunięciu piersi (mastektomii)

Życie po usunięciu piersi, zabiegu bardzo okaleczającym i obciążającym każdą kobietę bardzo się zmienia. Leczeniu ...

Dieta kobiet po mastektomii

Według danych dostępnych w literaturze, prawidłowo skomponowana dieta mogłaby zapobiec rozwojowi 30–50% przypadków raka piersi. ...

Komentarze (0)