Rzadkie miesiączki

Rzadko występujące miesiączki są zaburzeniem miesiączkowania będącym następstwem wahań hormonalnych, które powstają na różnym podłożu. Często są to zaburzenia odżywiania, nadmierne odchudzanie. Bywa, że miesiączki rzadko się pojawiają w zespole policystycznych jajników. Przyczyną rzadkich miesiączek jest hiperprolaktynemia, nadczynność tarczycy i niedoczynność tarczycy.

Kiedy miesiączki można określić jako rzadko występujące?

Rzadko występujące miesiączki, czyli mówiąc językiem medycznym – oligomenorrhea, definiuje się jako miesiączki występujące rzadziej niż co 35 dni (licząc od pierwszego dnia krwawienia obu cykli). Miesiączki, które pojawiają się rzadziej niż 3 miesiące, to z kolei amenorrhea – czyli bardzo rzadkie cykle, względnie – całkowity zanik miesiączkowania.

Przyczyn tego stanu jest bardzo wiele. Dominują wszelkie rodzaju zaburzenia hormonalne, ale także wady anatomiczne, nowotwory, niewykształcone jajniki, zaburzenia genetyczne i różnicowanie płci. W każdym jednak przypadku, kiedy cyklu z pewnością nie można nazwać regularnym, należy zgłosić się na wizytę kontrolną do ginekologa, by ten mógł postawić rozpoznanie i rozpocząć leczenie.

Istnieje podział zaburzeń miesiączkowania, opracowany przez WHO, który dzieli je na siedem odrębnych kategorii, w zależności od ich pierwotnej przyczyny:

  1. niewydolność podwzgórzowo-przysadkowa,
  2. dysfunkcja osi podwgórze-przysadka,
  3. pierwotna niewydolność jajników,
  4. wady i uszkodzenia macicy,
  5. guzy okolicy przysadkowej wydzielające prolaktynę,
  6. dysfunkcja osi podwzgórze-przysadka połączona z hiperprolaktynemią,
  7. guzy pourazowe, pozapalne i inne uszkodzenia okolicy podwgórzowo-przysadkowej.

Odchudzanie a rzadkie miesiączki

Najczęstszą przyczyną zaburzeń miesiączkowania o charakterze rzadkich miesiączek są dysfunkcje osi podwzgórze-przysadka, które mogą być spowodowane odchudzaniem (oraz wszelkimi innymi zaburzeniami odżywiania – anoreksja, bulimia), silnym, długotrwałym stresem, uprawianiem wyczynowo sportu. Duża utrata masy ciała i bardzo niski poziom tkanki tłuszczowej może doprowadzić nawet do całkowitego zaniku miesiączki.

Dzieje się tak, ponieważ organizm, do którego dostarcza się zbyt małej ilość kalorii, zaczyna „oszczędzać” energię. Oczywiście najpierw wyłączone zostają mniej ważne funkcje, z punktu widzenia przetrwania. Jest to mechanizm adaptacyjny organizmu – nie traci energii na funkcje rozrodcze. Minimalna ilość tkanki tłuszczowej do utrzymania prawidłowego cyklu miesiączkowego to 17%.

Zespół policystycznych jajników i rzadkie miesiączki

Zespół policystycznych jajników, czyli PCOS to kolejna, pod względem częstości występowania, przyczyna rzadkich miesiączek. Szacuje się, że cierpi na niego nawet 5-10% kobiet. Różnice wynikają głównie z różnych klasyfikacji, które uwzględniają inne kryteria rozpoznawania tego zaburzenia. Niemniej jednak, zespół policystycznych to przede wszystkich rzadkie miesiączki lub ich brak, nadmierna androgenizacja i charakterystyczny obraz jajników w USG.

Androgenizacja polega na występowaniu cech męskich u kobiety, takich jak pojawienie się męskiego owłosienia na ciele, trądzik, łysienie typu męskiego. Jest to jednak bardzo heterogenna grupa zaburzeń i nie wszystkie objawy są prezentowane przez jedną chorą. Oprócz defektów kosmetycznych i zaburzeń miesiączkowania, PCOS mogą towarzyszyć problemy metaboliczne i nieprawidłowa gospodarka lipidowa, a nawet cukrzyca.

Hiperprolaktynemia

Równie często jak z wyżej wymienionymi zaburzeniami, mamy do czynienia z hiperprolaktynemią. Nawet 40% kobiet z zaburzeniami miesiączkowania o charakterze oligomenorrhea czyli rzadko występujących miesiączek ma podwyższony poziom prolaktyny, a u 30% z nich pojawia się związany z nią mlekotok. Prawidłowy poziom prolaktyny w organizmie kobiety nie powinien przekraczać 20 ng/ml. Wyjątkiem jest oczywiście ciąża, gdzie norma przesuwa się do 200-300ng/ml.

Do patologicznych stanów, które mogą wywołać hiperprolaktynemię, należą guzy przysadki. Mikrogruczolaki definiuje się jako guzy do 1 cm, makrogruczolaki to wszystkie zmiany o większej średnicy. W przypadku ich obecności poziom prolaktyny osiąga ekstremalnie wysokie poziomy, rzędu kilkuset lub nawet kilku tysięcy.

Pierwszym objawem gruczolaka są przeważnie bóle głowy i ograniczenie pola widzenia. Guz przez swój rozprężający wzrost uciska bowiem na tzw. skrzyżowanie wzrokowe i upośledza normalne widzenie. Hiperprolaktynemię mogą wywołać nawet stosowane leki. Udowodnione działanie podwyższające poziom prolaktyny wykazują neuroleptyki, leki przeciwdepresyjne, przeciwwymiotne, estrogeny oraz przeciwbólowe leki opioidowe.

Tarczyca a miesiączka i rzadkie miesiączki

Zaburzenia w funkcjonowaniu gruczołu tarczowego i nieprawidłowe poziomy hormonu TSH i tyroksyny również mogą powodować zaburzenia miesiączkowania. W przypadku niedoczynności tarczycy, gdzie stężenia hormonów tarczycy są niskie, podwzgórze i przysadka stymulowane są do wydzielania większej ilości swoich hormonów (odpowiednio TRH i TSH), by kompensacyjnie zwiększyć poziom tyroksyny.

Niestety TRH, czyli hormon podwzgórza, pobudza też przysadkę do wydzielania prolaktyny. Tym samym towarzysząca niedoczynności tarczycy hiperprolaktynemia prowadzi do występowania rzadkich miesiączek. W przypadku nadczynności tarczycy może dojść do wielu zaburzeń miesiączkowania – rzadkich miesiączek, ale też miesiączek bardzo obfitych, czasem do ich zaniku.

Podwyższony metabolizm, który wynika z wysokich poziomów tyroksyny powoduje, że osoby chore w krótkim czasie tracą na wadze, mimo dobrego apetytu. Mechanizm zaburzeń miesiączkowania podobny jest więc jak do dysfunkcji podwzgórza, opisanej powyżej. Organizm „oszczędza” energię, więc wyłącza mniej ważne w tej sytuacji funkcje.

Badania jakie trzeba wykonać przy rzadkich miesiączkach

Typ zaburzeń miesiączkowania o charakterze rzadkich miesiączek uznaje się za normę przez dwa pierwsze lata po menarche – pierwszej miesiączce. Pierwsze cykle są przeważnie dłuższe i bezowulacyjne. Wydłużeniu ulega zwykle pierwsza faza cyklu – folikularna, jeśli oczywiście cykl cechuje się jakąkolwiek fazowością. Faza druga, lutropowa, jest z reguła stała.

Kiedy zaburzenia te utrzymują się u dziewcząt po 18. roku życia, należy szukać ich przyczyny i poczynić próby postawienia diagnozy. Zaczyna się przeważnie od zebrania wywiadu, oceny BMI, rozwoju drugorzędowych cech płciowych, hirsutyzmu (stopnia owłosienia ciała).

Warto zapytać o sposób odżywiania, tryb życia, czy miesiączki zawsze były nieregularne, czy coś mogło to spowodować. Niemniej ważna jest ocena parametrów hormonalnych. Istotne jest określenie poziomu prolaktyny i TSH, co znacznie zawęzi możliwe przyczyny zaburzeń. W dalszej kolejności oznacza się poziom FSH – jest to hormon przysadkowy, który odpowiada za poziom estrogenów i dojrzewanie pęcherzyków w jajniku.

Niski poziom FSH może oznaczać zaburzenia osi podwzgórze-przysadka, za wysoki – dysfunkcję jajników, z ich przedwczesnym wygasaniem włącznie. Warto oznaczyć też testosteron, który jest istotnym elementem w diagnozowaniu PCOS. Badania obrazowe jajników i macicy pozwalają wykryć też inne patologie, jak np. wady macicy.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.8


Może cię

Wideo – Kiedy powinna nastąpić pierwsza miesiączka?

Każdą kobietę należy traktować indywidualnie, ponieważ proces dojrzewania jest uzależniony od wielu czynników. Dawniej dziewczynki ...

Pierwsza miesiączka

Pierwsza miesiączka (menarche) to ważny moment w dojrzewaniu płciowym dziewczynek. Wiek, kiedy pojawia się pierwsza ...

Wideo – Skąpe lub obfite miesiączki

Zarówno zbyt skąpe, jak i zbyt obfite miesiączki powinny zaniepokoić kobietę. O zbyt skąpych krwawieniach ...

Spóźniająca się miesiączka

Spóźniająca się miesiączka w przekonaniu wielu kobiet niemal zawsze oznacza ciążę. Przyczyną opóźnienia miesiączki może ...

Miesiączkowanie po porodzie

Wydzielanie hormonów odpowiedzialnych za jajeczkowanie u kobiety jest w trakcie ciąży hamowane przez estrogeny i ...

Zaburzenia miesiączkowania

Zaburzenia miesiączkowania mogą być między innymi następstwem niewydolności jajników, niewłaściwego wydzielania prolaktyny, niewydolność podwzgórza. Miesiączki ...

Nieregularne miesiączki – przyczyny nieregularnego okresu

Nieregularne miesiączki są objawem zaburzeń funkcji układu rozrodczego kobiety. Przyczyną tego stanu może być stres, ...

Zaburzenia cyklu miesiączkowego

Zaburzenia cyklu miesiączkowego dotyczą około 20% kobiet. Składają się na nie trzy podstawowe typy nieprawidłowości: ...

Zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS) – objawy, przyczyny, badania, leczenie

Zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS) to grupa objawów, jakie występują u kobiet w drugiej części cyklu. ...

Wideo – Bolesne miesiączki

Miesiączka stanowi prawdziwy problem dla niemalże 40% kobiet, ponieważ u nich wiąże się ona nie ...

Wideo – Przyczyny braku okresu

Pod określeniem brak okresu (miesiączki), należy rozumieć brak miesiączki u kobiet w wieku rozrodczym. Fizjologiczne ...

Estradiol – normy u kobiet i mężczyzn, interpretacja wysokiego i niskiego poziomu w badaniach

Estradiol (hormon E2) to – obok estriolu oraz estronu – żeński hormon płciowy, których główną ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon