Rak piersi a mastektomia

Rak piersi to najczęstszy nowotwór złośliwy u kobiet. Mimo wysokiej wykrywalności wciąż stanowi najczęstszą nowotworową przyczynę zgonów u kobiet. W Polsce rocznie na raka piersi zapada 11 tysięcy kobiet. Warto wiedzieć, że tylko co piąty guz piersi ma złośliwy charakter. Bardzo ważne jest wczesne rozpoznanie i natychmiastowe rozpoczęcie leczenia.

Czynniki ryzyka raka piersi

Najważniejszym czynnikiem ryzyka jest płeć żeńska. Tylko 0,5-1% chorych na raka sutka stanowią mężczyźni. Rak piersi występuje najczęściej u kobiet powyżej 55. roku życia. Ryzyko jego wystąpienia jest większe wśród kobiet obciążonych rodzinnie (choć większość chorych ma ujemny wywiad rodzinny w tym kierunku), a przebyty rak jednej piersi zwiększa ryzyko jego wystąpienia w drugiej. Istnieją mutacje genetyczne powiązane z rakiem piersi. Są to mutacje w obrębie genów: BRCA1, BRCA2, HER2 i P53. Defekt genu BRCA1 jest odpowiedzialny za dziedzicznego raka piersi i jajnika. U chorych z mutacją tego genu rak piersi wystąpi z 50-70% prawdopodobieństwem, a u 30% z nich wystąpi w obydwu piersiach. Udowodniono, że kobiety, które zaczęły miesiączkować przed 12. rokiem życia lub przestały po 55. roku życia, częściej zapadają na raka piersi. Również późny wiek pierwszego porodu, mała liczba dzieci i przyjmowanie hormonalnej terapii zastępczej zwiększają ryzyko zachorowania. Podkreśla się również, że takie czynniki jak tłusta dieta, palenie papierosów czy spożywanie alkoholu mogą zwiększać ryzyko wystąpienia raka piersi, natomiast karmienie piersią zmniejsza to ryzyko.

Rak piersi – badania przesiewowe

Bardzo ważne jest samobadanie piersi. Większość guzów piersi jest wykrywanych przez same kobiety. Bardzo ważne, by badać się w różnych dniach cyklu, ponieważ utkanie piersi się zmienia. Samobadanie składa się z oglądania i badania dotykowego. Nie należy ominąć żadnego fragmentu piersi, dlatego badanie powinno odbywać się wedle ustalonego schematu – ruchy koncentryczne, spiralne w kierunku brodawki, ruchy promieniste rozchodzące się od brodawki lub ruchy „góra-dół”. W samobadaniu należy zwrócić uwagę nie tylko na wyczuwalne guzki, ale również na zmianę kształtu piersi czy brodawki, wciągnięcie brodawki, zmiany skóry (wciągnięcia, wypryski, skórka pomarańczowa), wyciek z brodawki.

Powyżej 40. roku życia, co rok lub dwa lata, w zależności od ryzyka choroby, każda kobieta powinna mieć wykonaną mammografię. Badaniem uzupełniającym, szczególnie u kobiet z tzw. gęstym utkaniem piersi, jest USG. W USG można ocenić pierś oraz węzły chłonne pachowe. W przypadku wykrycia guza piersi wskazana jest biopsja cienkoigłowa.

Gdy istnieje podejrzenie nowotworu złośliwego, oznacza się we krwi markery nowotworowe.

Rak piersi zazwyczaj nie powoduje dolegliwości we wczesnym okresie i jest wykrywany najczęściej podczas samobadania jako guzek. W dalszych stadiach zaawansowania powoduje obrzęk piersi i jej powiększenie się, wciągnięcie brodawki, wyciek z brodawki, objaw skórki pomarańczowej, zaczerwienienie lub owrzodzenie skóry, powiększenie węzłów chłonnych, obrzęk ramienia czy bóle spowodowane przerzutami odległymi.

Leczenie raka piersi

W leczeniu raka piersi najlepsze wyniki daje skojarzenie chirurgii z radio-, chemio- czy hormonoterapią.

Do pierwotnego leczenia operacyjnego kwalifikują się chore w niskim stadium zaawansowania choroby i bez przerzutów odległych. Coraz częściej stosuje się przedoperacyjną chemioterapię, również w celu obniżenia stopnia zaawansowania nowotworu, tak by możliwa była operacja. Pozwala to również u niektórych chorych wcześniej kwalifikowanych do radykalnej mastektomii na zastosowanie leczenia oszczędzającego pierś. Rozwój radioterapii umożliwił wprowadzenie leczenia oszczędzającego pierś. Przełomem w leczeniu stała się hormonoterapia – u chorych z receptorami dla estrogenu i progesteronu – oraz terapia celowana lekami biologicznymi (przeciwciałami monoklonalnymi) u pacjentek posiadających receptory HER-2.

Radykalna mastektomia polega na odjęciu całej piersi wraz z węzłami chłonnymi dołu pachowego. Coraz częściej nowotwór wykrywa się na tyle wcześnie, że możliwe jest leczenie oszczędzające – wycięcie guza z marginesem czy części gruczołu piersiowego. Oczywiście spełnione muszą być odpowiednie warunki. Guz musi być mniejszy niż 4 cm, bez mikrozwapnień, węzły chłonne niepodejrzane. Ważny jest również wiek chorej i brak chorób współistniejących, co pozwala dobrze znieść napromienianie po operacji.

U niektórych chorych udaje się również uniknąć obszernego wycinania węzłów chłonnych pachowych, co prowadzi często do obrzęków chłonnych kończyny górnej. Pozwala na to przeprowadzanie podczas zabiegu biopsji węzła wartowniczego (węzeł ten pierwszy na linii spływu chłonki wybarwia się po podaniu znacznika, co pozwala na pobranie materiału do badania). Jeśli w węźle wartowniczym nie ma przerzutów, nie ma ich też w pozostałych węzłach i można odstąpić od ich usuwania.

Możliwe powikłania po operacji to zakażenie, zbiornik płynu w ranie, krwiak. Po leczeniu oszczędzającym pierś i zastosowaniu radioterapii może nastąpić włóknienie piersi i zapalenia tkanki łącznej piersi oraz obrzęk. Bardzo istotnym, często występującym powikłaniem jest obrzęk chłonny kończyny górnej. Dlatego bardzo ważna jest odpowiednia rehabilitacja po zabiegu.

Rokowanie wyleczenia raka piersi zależy przede wszystkim od stopnia zaawansowania, typu histologicznego nowotworu i ekspresji genu HER2/neu. Uznaje się, że obecność receptorów dla estrogenu i progesteronu to korzystny czynnik rokowniczy. Pozwala również na terapię hormonalną nowotworu lekiem o nazwie tamoksifen. Uznaje się, że młodszy wiek pacjentki (jak to się dzieje w przypadkach genetycznego raka piersi) jest złym czynnikiem rokowniczym.

Dzięki dostępności badań genetycznych coraz więcej kobiet uznaje się za obciążone zwiększonym ryzykiem wystąpienia raka piersi. Możliwe jest przeprowadzenie profilaktycznej mastektomii. Z badań wynika jednak, że o ile po przeprowadzeniu mastektomii kobieta nie zapadnie na raka piersi, to śmiertelność się nie zmniejsza w porównaniu z kobietami z wykrytymi mutacjami genów BRCA1 i BRCA2, które nie poddały się profilaktycznej mastektomii. Wynika to ze ścisłej kontroli tych kobiet i wczesnego wykrywania raka. Decyzja o profilaktycznej mastektomii należy wyłącznie do pacjentki.

Operacje rekonstrukcji piersi

W Polsce dostępne są wszystkie metody odtwarzania piersi po mastektomii, jednak w dalszym ciągu przeprowadza się niewiele tego typu zabiegów. Do rekonstrukcji można użyć protez – ekspanderów tkankowych, wypełnianych stopniowo solą fizjologiczną, a następnie zastępowanych protezą silikonową – lub wykonać jedną operację z użyciem standardowych implantów silikonowych. Można również zrekonstruować pierś, używając płatów skórno-mięśniowych pobranych z brzucha, grzbietu lub pośladka. Istnieje bardzo wiele technik. Operacje można wykonać od razu po mastektomii (jednoczasowo) lub po jakimś czasie.

Rak sutka u mężczyzn

Rak sutka u mężczyzn występuje rzadko. Wiąże się z gorszym rokowaniem. Ze względu na inne warunki anatomiczne częściej u mężczyzn wykonuje się operację polegającą na usunięciu nie tylko sutka, ale również mięśni klatki piersiowej.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Rak piersi

Rak piersi należy do nowotworów hormonozależnych. Na jego występowanie wpływają stężenia hormonów kobiecych i okres ...

Wideo – Samobadanie piersi

Samobadanie piersi jest podstawowym, łatwo dostępnym sposobem wykrywania wszelkiego rodzaju zmian w piersiach. Regularna samokontrola ...

Badanie piersi

Badanie gruczołów piersiowych jest podstawowym i kluczowym elementem w diagnostyce wszystkich rodzajów chorób sutka u ...

Nowotwór sutka – rodzaje, objawy, przyczyny, badania i leczenie

Nowotwory sutka dzielą się na łagodne i złośliwe. Najczęściej diagnozowany jest rak przewodowy sutka. Pierwszym ...

Mammografia

Mammografia to radiologiczne badanie piersi. Jest nieinwazyjną metodą diagnostyczna obrazująca zmiany w obrębie gruczołu piersiowego ...

Rak piersi – objawy i diagnostyka

Wczesna postać raka piersi nie daje objawów. W późniejszych stadiach wyczuwalny jest guz w piersi. ...

Rak piersi – leczenie

Dla kobiety jej pierś jest szczególną częścią ciała, związaną z atrybutami kobiecości. Jest to jedna ...

Antygen nowotworowy CA 15.3 – badanie

Oznaczenie antygenu nowotworowego CA 15.3 stosuje się w celu monitorowania leczenia (ocena skuteczności) oraz określenia ...

Wskazania do mastektomii

Mastektomia jest to zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu całej piersi lub jej części. Wykonywany jest ...

Rak sutka a badania genetyczne

Mutacje poszczególnych onkogenów wiążą się z rozwojem nowotworów w ściśle określonych typach komórek, w tym ...

Dieta dla osób leczonych onkologicznie

Wśród wielu czynników, które inicjują powstawania nowotworów żywienie odgrywa bardzo ważną rolę. Prawidłowe odżywianie może ...

Zespół żyły głównej górnej – przyczyny, objawy, badania i leczenie

Zespół żyły głównej górnej (inaczej SVCS, ZŻGG) sam w sobie nie jest chorobą. Stanowi natomiast ...

Komentarze (0)