Pierwotna niewydolność jajników

Pierwotna niewydolność jajników jest zaburzeniem funkcjonowania jajników pod względem ich roli rozrodczej i hormonalnej w organizmie. Niewydolne jajniki nie produkują hormonów, nie zachodzi w nich proces jajeczkowania. Choroba ta, działając negatywnie na cały organizm, ma ogromny wpływ na wiele aspektów życia kobiety. Istnieją trzy zespoły pierwotnej niewydolności jajników.

Zespoły pierwotnej niewydolności jajników

Istnieją trzy zespoły pierwotnej niewydolności jajników, zalicza się do nich: hipoplazję jajników, przedwczesne wygasanie czynności jajników oraz dysgenezje gonad.

Hipoplazja jajników

Stanem tym nazywa się obecność nieprawidłowo i niedostatecznie wykształconych jajników. Nie wiadomo, na jakim etapie następuje uszkodzenie gonocytów (pierwotnych komórek płciowych) - sugeruje się, że ma to miejsce w życiu embrionalnym lub we wczesnym dzieciństwie. W rezultacie jajniki hipoplastyczne są małe, powrózkowate i zawierają mocno zredukowaną ilość pęcherzyków jajnikowych. Funkcja rozrodcza i hormonalna tak patologicznie zmienionego jajnika jest znacznie zaburzona. Brak estrogenów i progesteronu w organizmie kobiety wpływa na występowanie u chorych objawów menopauzalnych. U tego typu pacjentek mogą występować objawy wypadowe (inaczej naczynioruchowe) – polegające na napadach gorąca i złego samopoczucia. Pacjentki z hipoplazją jajników są często niskie oraz cierpią z powodu słabego rozwoju drugorzędowych cech płciowych. Nie miesiączkują i nie mogą mieć potomstwa w naturalny sposób.

Dysgenezja gonad

Dysgenezja gonad polega na zaburzeniu różnicowania płci i rozwoju gonad w życiu embrionalnym. Warunkowana jest zmianami genetycznymi. Pacjentki cierpią z powodu braku miesiączki, niedorozwoju drugo- i trzeciorzędowych cech płciowych (czyli cech takich jak np. prawidłowa budowa narządu rodnego, obecność biustu, owłosienia kobiecego), zanikowych gonad (jajników). Chore wykazują przy tym cechy żeńskiego fenotypu (wyglądu). Wyróżnia się następujące rodzaje dysgenezji gonad (w nawiasie podany kariotyp – czyli zestaw chromosomów danej osoby) :

  • zespół Turnera (45X0),
  • mieszana dysgenezja gonad,
  • czysta dysgenezja gonad (typ 46XX),
  • czysta dysgenezja (typ 46XY).

W przypadku dysgenezji gonad z kariotypem 46XX, mimo posiadania obu chromosomów płciowych, występują zaburzenia rozwoju gonad. Jest to związane z nieprawidłowościami genów autosomalnych, które współdziałają w rozwoju embrionalnym gonady. Pacjentki z tym rodzajem zaburzenia są normalnego wzrostu, jednakże ich budowa ciała jest zaburzona i określa się ją jako eunuchoidalną (wąskie barki i szerokie biodra, przy krótkim tułowiu i długich nogach). Z racji braku jajników i zastąpieniu ich łącznotkankowymi pasmami, produkcja estrogenów jest zaburzona. Nie występują wtórne cechy płciowe, występuje pierwotny brak miesiączki.

Dysgenezja gonad z kariotypem 46XY nazywana jest również zespołem Sweyera. Płeć genetyczna takiej chorej jest męska, jednak z racji zaburzeń rozwoju narządu płciowego, fenotyp danej pacjentki wskazuje na płeć żeńską. Objawy są podobne do tych wymienionych powyżej. W nieprawidłowo wykształconych jajnikach często pojawiają się zmiany nowotworowe, dlatego też ważne jest profilaktyczne usunięcie nieprawidłowo funkcjonujących gonad.

Ciekawym przypadkiem w medycynie jest mieszana dysgenezja gonad. Jest to stan, kiedy po jednej stronie ciała kobiety występuje dysgenetyczna gonada w postaci pasma łącznotkankowego, a po drugiej można znaleźć jądro lub rzadziej jajnik.

Zespół Turnera jest dość częstym zespołem występującym u jednego noworodka na 2500. Powodem wystąpienia choroby są zaburzenia genetyczne tyczące się chromosomu X, najczęściej jego braku. Pacjentki z tym zaburzeniem mają bardzo charakterystyczny wygląd:

  • beczkowatą klatkę piersiową,
  • płetwiastą szyję,
  • niski wzrost,
  • szeroko osadzone oczy,
  • skrócone, koślawe kończyny.

W zespole Turnera występuje ponadto: brak miesiączki, niedorozwój cech płciowych trzeciorzędowych (nieprawidłowe owłosienie łonowe czy nierozwinięte sutki). W miejscu gonad znajdują się pasma łącznotkanowe, a funkcja jajników jest w zasadzie zniesiona. W zespole Turnera częściej występują wady różnych narządów ciała, klasycznym tego przykładem jest koarktacja aorty.

Przedwczesne wygasanie czynności jajników

Stan ten definiuje się jako zaburzenia funkcji jajników, występujące przed 40. rokiem życia i skutkujące wtórnym brakiem miesiączki. Patogeneza choroby nie jest poznana i wydaje się być dość skomplikowana. Na przedwczesne wygaśnięcie czynności jajników mogą wpływać przeróżne czynniki, takie jak zaburzenia genetyczne, zapalne lub immunologiczne. Ponadto, istnieje grupa przyczyn jatrogennych powyższego stanu: radioterapia, zabiegi operacyjne. Wyróżnia się dwa typy dysfunkcji jajnika. Pierwszy polega na zaniku pęcherzyków w jajniku, których zaczyna po pewnym czasie brakować. Drugi natomiast, nazywany jest zespołem niewrażliwości na gonadotropiny (hormony przysadki wpływając na „pracę” jajników). Pęcherzyki w tym przypadku mają normalny wygląd histopatologiczny. Objawy wygasania czynności jajników podobne są do przechodzenia stanu okołomenopauzalnego. Występują zaburzenia miesiączkowania, krwawienia z powodu przetrwałego pęcherzyka jajnikowego i objawy wypadowe.

Leczenie i diagnostyka

W postawieniu diagnozy przydatne bywają :

  • badanie kliniczne i wywiad,
  • badania hormonalne (gonadotropiny, estrogeny, progesteron),
  • ocena kariotypu,
  • badania obrazowe,
  • laparoskopia.

W przypadku zaburzeń funkcjonowania jajników stosuje się substytucję hormonalną. Polega ona na podawaniu leków w taki sposób, aby naśladowały naturalne zmiany i wahania w stężeniu hormonów w organizmie kobiety. Pozwala to złagodzić objawy pierwotnej niewydolności jajników.

W razie zaburzeń wzrastania natomiast, można podawać hormon wzrostu. Przykładem może być zespół Turnera, w którym dziewczynki nie rosną, a w okresie zakończenia wzrostu ciała osiągają jedynie 150 cm wysokości.

W przypadku występowania np. mieszanej dysgenezji gonad, gdy występują patologiczne zmiany w jajnikach lub w miednicy mniejszej znajdują się jądra, zamiast jajnika, wykonuje się zabiegi operacyjne.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Nieprzyjemny zapach z pochwy – co oznacza przykry zapach okolic intymnych?

Nieprzyjemny zapach z pochwy może wskazywać na zachwianie równowagi bakteryjnej i infekcję intymną. Jeżeli wydzielina ...

Wideo – Hormonalne przyczyny zaburzeń miesiączkowania

Hormonalne przyczyny zaburzeń miesiączkowania to grupa zaburzeń czynności osi podwzgórze-przysadka-jajnik. Charakterystyczne dla tych zaburzeń jest ...

Usunięcie polipa szyjki macicy – zalecenia po zabiegu

Krwawienie po stosunku czy obfite miesiączki to typowe objawy mogące wskazywać na konieczność usunięcia polipa ...

Grzybica piersi - przyczyny, objawy, leczenie i powikłania

Długo utrzymujący się ból brodawek sutkowych może być pierwszym objawem grzybicy piersi spowodowanej zakażeniem drożdżakiem ...

Guzki w piersiach

Wykrycie guzków lub torbieli w piersiach wywołuje zwykle wielki niepokój u kobiety. Zmiany w piersiach ...

Wideo – Rzęsistkowica

W przypadku osób dorosłych choroba przenoszona jest drogą płciową. Rozwija się na skutek przeniesienia drobnoustrojów ...

Operacje oszczędzające pierś

Do pierwotnego leczenia chirurgicznego kwalifikują się chore z rakiem w niskich stadiach zaawansowania i bez ...

Seks podczas okresu

Seks podczas okresu uznawany jest przez niektórych jako sposób na zapobieganie ciąży. Seks w czasie ...

Torbiel pęcherzykowa jajnika

Torbiel pęcherzykowa jajnika to często występująca, zwykle niezłośliwa choroba jajników, która makroskopowo jest tkankowym zbiornikiem ...

Wideo – Wirusowe zapalenie wątroby typu C

Wirus wywołujący zapalenie wątroby typu C przenosi się głównie przez kontakt z zakażoną krwią, nie ...

Jak badać piersi?

Dzięki licznym kampaniom społecznym, większość kobiet wie, że należy regularnie badać piersi. Wiedza o tym ...

Polip szyjkowy (polip na szyjce macicy) – przyczyny, objawy i usuwanie

Polip szyjkowy jest efekt nadmiernego rozrostu nabłonka wyścielającego jamę i kanał szyjki macicy. Typowymi objawami ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon