Miesiączka (cykl miesiączkowy)

Cykl miesiączkowy, jak sama nazwa wskazuje, jest to powtarzający się proces przemian w organizmie kobiety, którego głównym celem jest comiesięczne przygotowanie go na potencjalne zapłodnienie. Cykl miesiączkowy regulowany jest przez hormony, których stężenie zmienia się w poszczególnych fazach cyklu.

Co to jest cykl miesiączkowy?

Mechanizm cyklu miesiączkowego jest bardzo skomplikowany. Zależy on ściśle od precyzyjnej regulacji hormonalnej. Głównymi hormonami regulującymi cykl miesięczny są: estrogeny, progesteron, folitropina (FSH) oraz lutropina (LH). Każdy z nich odpowiedzialny jest za specyficzne dla siebie przemiany, natomiast ich wzajemna współpraca jest nieodzownym elementem prawidłowego przebiegu cyklu. Dla ułatwienia opisu i zrozumienia skomplikowanego przebiegu cyklu miesięcznego, zwykle dzieli się go na trzy elementy składowe:

  • cykl jajnikowy,
  • cykl endometrialny (opisujący zmiany w błonie śluzowej macicy),
  • oraz cykl szyjkowy.

Cykl miesiączkowy kobiety rozpoczyna się pierwszego dnia miesiączki, a kończy pierwszego dnia następnego krwawienia. Zwykle, u zdrowych kobiet, długość cyklu trwa 28 dni. Jest ona jednak zmienna osobniczo i zależna od wielu różnych czynników. Na długość cyklu wpływ mają: stres, dieta, higiena snu, zmiana klimatu, czy przyjmowane leki. Również po przebytych porodach kobiety często mogą zaobserwować zmianę długości cyklu w porównaniu do stanu sprzed ciąży. Najważniejszym jednak elementem wpływającym na prawidłową długość i przebieg cyklu miesiączkowego są hormony.

Miesiączka – pierwszy etap cyklu

Miesiączka jest pierwszym etapem w cyklu miesiączkowym. Średnia długość trwania miesiączki to 4-5 dni. Podczas miesiączki dochodzi do złuszczania nadmiaru błony śluzowej macicy (endometrium), która nie została wykorzystana do zagnieżdżenia zarodka w poprzednim cyklu.W tej fazie cyklu w jajnikach obecnych jest dużo tzw. pęcherzyków pierwotnych, czyli takich, które jeszcze nie są pobudzone do dalszego wzrostu. Szyjka macicy nie produkuje jeszcze śluzu.Stężenia hormonów takich jak estrogeny i progesteron w tym czasie cyklu miesiączkowego są bardzo niskie.

Kobiety podczas miesiączki mogą odczuwać dolegliwości bólowe w okolicy podbrzusza, czy gorsze samopoczucie. Jednak bardzo silny ból, szczególnie taki, który powoduje zakłócenie codziennej aktywności lub wręcz ją uniemożliwia, zawsze powinien wzbudzić niepokój i być powodem konsultacji z lekarzem.

Faza przedowulacyjna cyklu miesiączkowego

Faza przedowulacyjna określana jest także jako faza folikularna lub jako faza wzrostowa. W tej fazie cyklu miesięcznego dominującymi hormonami są FSH oraz estradiol. FSH wydzielany jest w sposób pulsacyjny przez przysadkę mózgową. Dzięki temu hormonowi spośród licznych pęcherzyków pierwotnych jajnika, zostaje wybranych kilka, a ostatecznie jeden – tzw. pęcherzyk dominujący. To właśnie on w tym cyklu uwolni gotową do zapłodnienia komórkę jajową. Zanim się to stanie, FSH pobudza pęcherzyki do wydzielania dużych ilości estrogenów.

Hormony te, w fazie folikularnej cyklu miesięcznego, odpowiadają nie tylko za dalszy rozwój pęcherzyka, tak aby stał się gotowy do owulacji. Mają one również za zadanie pobudzić do odbudowy złuszczoną w czasie miesiączki błonę śluzową macicy. Tylko prawidłowo wykształcone endometrium umożliwi bowiem zagnieżdżenie zarodka w jamie macicy. Estrogeny powodują także zwiększone wydzielanie śluzu szyjkowego. Jego ilość narasta, osiągając szczyt podczas owulacji. Śluz estrogenozależny jest przezroczysty, rzadki, ciągnący. Te cechy są niezwykle ważne, gdyż umożliwiają plemnikowi ruch oraz przeżycie. Faza przedowulacyjna jest zmienna pod względem długości. Jeśli kobieta poddana jest działaniu czynników mających wpływ na przebieg cyklu (stres, zła dieta, używki, zmiana klimatu, leki), to właśnie w tym okresie dochodzi do skrócenia lub wydłużenia całego cyklu miesięcznego. W tej fazie cyklu kobieta nie powinna odczuwać żadnych dolegliwości.

Owulacja – uwolnienie komórki jajowej

Owulacja jest kluczowym momentem w cyklu miesiączkowym. Podczas owulacji dochodzi do uwolnienia komórki jajowej z pęcherzyka dominującego. Jest to możliwe na skutek tzw. piku FSH i LH – czyli szczytowych stężeń tych hormonów przysadkowych. Stężenia te osiągane są ok. 24 h przed owulacją. Mechanizm powstawania piku jest bardzo skomplikowany i działa na zasadzie dodatniego sprzężenia zwrotnego pomiędzy estrogenami a FSH i LH. Uwalnianie komórki jajowej może dawać objawy kliniczne pod postacią bólu podbrzusza, nudności, bólu głowy, uczucia wzdęcia. U niektórych kobiet występuje plamienie owulacyjne. Błona śluzowa macicy pod wpływem bardzo dużych stężeń estrogenów osiąga znaczną grubość. Śluz szyjkowy jest najbardziej obfity, rozciągliwy i całkowicie przezroczysty. Daje on plemnikowi możliwość szybkiego dotarcia do komórki jajowej.

Faza poowulacyjna (lutealna, sekrecyjna)

Nazwa tej fazy cyklu miesięcznego wywodzi się od łacińskiej nazwy ciałka żółtego (corpus luteum). Komórki pęcherzyka dominującego, które przed owulacją otaczały komórkę jajową, po owulacji przekształcają się w ciałko żółte. Jego główną rolą jest produkcja dużych ilości progesteronu. To właśnie progesteron jest głównym hormonem fazy poowulacyjnej cyklu miesięcznego. Jeśli dojdzie do zapłodnienia, to ciałko żółte do czasu wytworzenia łożyska będzie odżywiać zarodek i odpowiadać za prawidłowe utrzymanie ciąży. Znaczne ilości progesteronu oraz niskie stężenia FSH i LH w tej część cyklu miesiączkowego chronią również przed możliwością wystąpienia kolejnej owulacji w tym cyklu. Jest to bardzo ważne z punktu widzenia bezpieczeństwa i prawidłowego rozwoju potencjalnego zarodka.Progesteron odpowiada także za istotne zmiany w błonie śluzowej macicy. To on sprawia, że gruczoły endometrium wchodzą w fazę sekrecji, czyli wydzielania. Stają się one grube, faliste, gromadzą znaczne ilości glikogenu, tłuszczu i białka. Te zmiany mają jeszcze lepiej przygotować błonę śluzową na zagnieżdżenie zarodka.

Progesteron w tej fazie cyklu miesięcznego odpowiada również za zmiany w śluzie szyjkowym. Staje się on gęsty, lepki, nieprzezierny, co oznacza, że plemniki nie będą mogły się przez niego przedostać do jamy macicy. Niektóre kobiety po owulacji nie obserwują u siebie żadnego śluzu. Wszystkie te mechanizmy zabezpieczają przed możliwością kolejnego zapłodnienia. Faza poowulacyjna cyklu miesięcznego u zdrowej kobiety jest stała i trwa ok. 13-14 dni. Jeśli dochodzi do jej nadmiernego skrócenia zwiększa się ryzyko niepowodzeń położniczych.

Pod koniec cyklu miesiączkowego, jeśli nie doszło do zapłodnienia, dochodzi do dość gwałtownego spadku stężenia hormonów. W tym czasie część kobiet odczuwa rozdrażnienie, zmęczenie, ogólne rozbicie, złe samopoczucie, obniżenie nastroju, bóle głowy, bóle piersi. Mogą pojawiać się również problemy z cerą czy bladość bladość powłok. Te objawy określane są mianem zespołu napięcia przedmiesiączkowego i zwykle ustępują po wystąpieniu krwawienia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Objawy przed okresem – jakie są pierwsze objawy miesiączki?

Tuż przed okresem, organizm kobiety zaczyna się zmieniać. Wahania stężenia hormonów powodują, że mogą pojawić ...

Zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS) – objawy, przyczyny, badania, leczenie

Zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS) to grupa objawów, jakie występują u kobiet w drugiej części cyklu. ...

Wideo – Faza folikularna

Faza folikularna, zwana inaczej fazą proliferacji, występuje od 6. do 13. dnia cyklu, czyli po ...

Zaburzenia cyklu miesiączkowego

Zaburzenia cyklu miesiączkowego dotyczą około 20% kobiet. Składają się na nie trzy podstawowe typy nieprawidłowości: ...

Wideo – Kiedy powinna nastąpić pierwsza miesiączka?

Każdą kobietę należy traktować indywidualnie, ponieważ proces dojrzewania jest uzależniony od wielu czynników. Dawniej dziewczynki ...

Wideo – Przyczyny braku okresu

Pod określeniem brak okresu (miesiączki), należy rozumieć brak miesiączki u kobiet w wieku rozrodczym. Fizjologiczne ...

Wideo – Faza lutealna

Faza lutealna, zwana również wydzielniczą, trwa od 15. do 28. dnia cyklu. Błona śluzowa macicy ...

Miesiączkowanie po porodzie

Wydzielanie hormonów odpowiedzialnych za jajeczkowanie u kobiety jest w trakcie ciąży hamowane przez estrogeny i ...

Nieregularne miesiączki – przyczyny nieregularnego okresu

Nieregularne miesiączki są objawem zaburzeń funkcji układu rozrodczego kobiety. Przyczyną tego stanu może być stres, ...

Wideo – Faza owulacyjna (jajeczkowanie)

Faza owulacyjna, którą potocznie nazywamy jajeczkowaniem, pojawia się za zazwyczaj 14 dni przed kolejną miesiączką ...

Wideo – Skąpe lub obfite miesiączki

Zarówno zbyt skąpe, jak i zbyt obfite miesiączki powinny zaniepokoić kobietę. O zbyt skąpych krwawieniach ...

Brak miesiączki

Ze względu na ogromną ilość możliwych przyczyn braku miesiączki (m.in. wady rozwojowe narządów płciowych, zaburzenia ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon