Leczenie mięśniaków macicy

Mięśniak macicy – najczęstszy nowotwór łagodny narządu rodnego spotyka się u połowy kobiet między 35. a 60. rokiem życia. Wszystkie mięśniaki wymagają obserwacji, a niektóre trzeba leczyć operacyjnie. Często nie dają objawów. Mięśniaki macicy wykrywane są podczas kontrolnego badania USG.

Czym jest mięśniak macicy?

Mięśniak jest łagodnym rozrostem nowotworowym mięśniówki macicy. Wpływ na jego powstanie ma przewaga estrogenów nad progesteronem w organizmie, stąd problem dotyczy głównie kobiet przed okresem menopauzy. Lokalizują się zarówno w trzonie, jak i szyjce macicy.

Nie należy w tym wypadku obawiać się słowa „nowotwór” - jedynie 0,1-0,4% mięśniaków ma tendencję do przemiany w mięsaki – guzy o wysokim stopniu złośliwości. Nowotwory łagodne – a takimi jest zdecydowana większość mięśniaków – nie niszczą narządów i nie dają przerzutów.

Rodzaje mięśniaków macicy

Podstawowy podział mięśniaków opiera się na ich stosunku do ścian macicy. U każdej kobiety może równocześnie występować kilka rodzajów mięśniaków.

Mięśniak podśluzówkowy

Mięśniak podśluzówkowy znajduje się pod błoną pokrywającą macicę od środka, rośnie do wnętrza jej jamy. Może być przyczyną krwawień międzymiesiączkowych, nieprawidłowych krwawień w okresie miesiączki, anemii oraz utrudniać zajście w ciążę lub rozwój dziecka – u 15% pacjentek obserwuje się zespół ograniczonego wzrastania płodu. Ponadto mięśniak podśluzówkowy może być wskazaniem do wykonania cięcia cesarskiego.

Mięśniak śródścienny

Drugim typem mięśniaka jest mięśniak śródścienny – znajduje się on wewnątrz mięśnia macicy. Może być przyczyną zwiększonej utraty krwi podczas miesiączki, a co za tym idzie – niedokrwistości. Jeżeli jest duży, może uciskać na sąsiednie narządy – pęcherz moczowy, jelito grube i być przyczyną zaparć i zaburzeń oddawania moczu.

Mięśniak podsurowicówkowy

Trzeci rodzaj – mięśniak podsurowicówkowy – zlokalizowany jest pod błoną pokrywającą macicę od strony jamy brzusznej. Nie powoduje krwawień, ale przy dużych rozmiarach może powodować dolegliwości bólowe oraz uciskać na sąsiadujące narządy, dając wyżej opisane objawy.

Diagnostyka mięśniaków macicy

Niewielkie mięśniaki, nie dające dolegliwości, są przeważnie przypadkowo wykrywane podczas badania USG. Większe rozpoznaje się często na podstawie charakterystycznych dolegliwości, czasami można je wyczuć podczas badania ginekologicznego. Niekiedy do dokładnej oceny położenia mięśniaków wskazane jest wykonanie rezonansu magnetycznego.

Leczenie zachowawcze mięśniaków macicy

Możliwe jest leczenie zachowawcze analogami gonadoliberyn – subtancjami hamującymi produkcję własnych hormonów pacjentki. Niestety efekty tego typu terapii są krótkotrwałe, a skutki uboczne związane z obniżonym stężeniem estrogenów w organizmie nie zawsze dobrze tolerowane. Nie zaleca się stosowania leczenia hormonalnego przed operacją.

Leczenie operacyjne mięśniaków macicy

Powszechną metodą leczenia mięśniaków jest leczenie zabiegowe. Rodzaj leczenia zależy od planów prokreacyjnych pacjentki, lokalizacji mięśniaków oraz występujących objawów. U kobiet pragnących mieć w przyszłości dzieci preferuje się zabiegi z pozostawieniem macicy. W innych przypadkach zaleca się całkowite wycięcie macicy, jednak zawsze zakres operacji pacjentka ustala indywidualnie z lekarzem.

Wskazania do leczenia operacyjnego mięśniaków macicy

Obecnie uznanymi za wskazania do operacji mięśniaków macicy są:

  • obfite krwawienia z jamy macicy,
  • średnica mięśniaka powyżej 6 cm,
  • skręcenie szypuły mięśniaka podsurowicówkowego, dające silny ból brzucha,
  • mięśniak „rodzący się” (czyli wypadający poza jamę macicy),
  • uszkodzenie nerek z powodu zastoju moczu (wodonercze), wywołane uciskiem mięśniaka na drogi moczowe,
  • bardzo szybko powiększający się mięśniak (ryzyko transformacji w nowotwór złośliwy),
  • uczucie rozpierania, bóle w podbrzuszu.

Histeroskopia a mięśniaki macicy

Mięśniaki podśluzówkowe, rosnące do wnętrza jamy macicy, można usunąć podczas histeroskopii.

Podczas zabiegu pacjentka jest ułożona w pozycji ginekologicznej. Aby uniknąć zakażeń, stosuje się jałowe narzędzia i rękawiczki. Po wprowadzeniu w znieczulenie ogólne lub w znieczulenie miejscowe pacjentki do szyjki macicy wprowadza się kolejne hegary – rozrzerzadła o rosnącej średnicy, tak by umożliwić przejście histeroskopu przez kanał do jamy macicy. Jest to wziernik, przez który wprowadza się kamerę oraz narzędzia. Wnętrze jamy macicy jest szczelinowate, dlatego aby oddzielić od siebie ściany, zwiększyć dostępną przestrzeń i ułatwić manipulacje narzędziami, do środka wlewa się płyny lub wtłacza się dwutlenek węgla. Tą samą drogą wprowadza się narzędzia i za pomocą drucianej pętli do elektrokoagulacji wycina się rosnące do środka jamy mięśniaki.

Metody operacyjne w leczeniu mięśniaków macicy

Operacyjnie mięśniaki wycina się poprzez:

  • otwarcie jamy brzusznej,
  • laparoskopowo,
  • przezpochwowo.

Podczas operacji brzusznych pacjentka jest ułożona na plecach. Możliwe jest zarówno znieczulenie ogólne, jak i podpajęczynówkowe, polegające na nakłuciu kanału rdzeniowego w odcinku lędźwiowym kręgosłupa i bezpośrednim podaniu do kanału leków przeciwbólowych.

Operacja „otwarta” mięśniaków macicy

Operacja „otwarta” mięśniaków macicy polega na wykonaniu poziomego nacięcia powłok brzusznych nad spojeniem łonowym lub pionowego w linii poniżej pępka. Po uwidocznieniu macicy łapie się ją specjalnymi kleszczykami i wyciąga na zewnątrz jamy brzusznej. Mięśniaki podsurowicówkowe łapie się u podstawy i obcina, używając noża elektrycznego. Aby zapobiec krwawieniu, zaszywa się miejsce wycięcia.

Usunięcie najczęściej występujących mięśniaków śródściennych wymaga otwarcia macicy. Aby zapobiec krwawieniu, miejsce nacięcia macicy ostrzykuje się wazopresyną, substancją obkurczającą naczynia krwionośne.

Następnie delikatnie rozcina się pokrywającą macicę od zewnątrz błonę surowiczą oraz warstwę mięśniową leżącą nad mięśniakiem. Po uwidocznieniu mięśniaka łapie się go kleszczykami i powoli wyłuszcza. Następnie zaszywa się warstwę mięśniową i błonę surowiczą.

W niektórych ośrodkach macicę pokrywa się specjalnym opatrunkiem, zapobiegającym powstawaniu zrostów. Po zaopatrzeniu krwawienia macicę chowa się do jamy brzusznej i zaszywa powłoki.

Operacja mięśniaków macicy metodą laparoskopową

Operacja mięśniaków macicy metodą laparoskopową wygląda podobnie, wymaga jednak od lekarza dużo większego doświadczenia. Chociaż sam zabieg jest dłuższy niż metoda klasyczna, przewagą laparoskopii są krótszy czas rekonwalescencji oraz mniejsze dolegliwości bólowe.

Aby wprowadzić narzędzia oraz kamerę, wykonuje się 3-4 nacięcia o długości 1-2 cm. Następnie do środka jamy brzusznej wtłacza się dwutlenek węgla, aby zwiększyć przestrzeń, w której porusza się operator. Wnętrze jamy brzusznej ogląda się za pomocą kamery na wiszącym nad stołem operacyjnym ekranie.

Dodatkowym problemem laparoskopii jest to, że nacięcia są często o wiele mniejsze niż wycinany mięśniak. W takim wypadku do środka jamy brzusznej wprowadza się narzędzie zakończone torebką, do której chowa się odcięty guz, a następnie rozkawałkowuje się go i wyciąga.

Obecnie uważa się, że nie ma stałych przeciwwskazań do laparoskopii.

Operacja mięśniaków drogą przezpochwową

Możliwe jest też wycięcie mięśniaków macicy drogą przezpochwową. Pacjentka podczas tego typu zabiegu ułożona jest w pozycji ginekologicznej. Do pochwy wprowadza się dwa wzierniki i pociąga za nie tak, aby uwidocznić część pochwową szyjki macicy. Następnie szyjkę przechwytuje się kleszczykami, przyciąga w stronę operatora i rozcina na pół. Jeżeli mięśniak jest niewidoczny, można wykonać kolejne nacięcia szyjki. Następnie łapie się kleszczykami za guz tak, aby go unieruchomić i odcina się go. Jeżeli mięśniak jest za duży, można go usuwać „kawałek po kawałku” (morcelacja). Po usunięciu mięśniaka i zaopatrzeniu krwawienia zaszywa się nacięcia szyjki, a w pochwie umieszcza się opatrunek.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Powiększanie biustu

Operacja powiększania piersi staje się coraz popularniejsza. Najczęściej piersi powiększają młode kobiety, które nie są ...

Płukanie pochwy

Płukanie pochwy, czyli irygacja pochwy, to zabieg wykonywany w celu oczyszczenia pochwy i profilaktyki infekcji ...

Nowotwór sutka – rodzaje, objawy, przyczyny, badania i leczenie

Nowotwory sutka dzielą się na łagodne i złośliwe. Najczęściej diagnozowany jest rak przewodowy sutka. Pierwszym ...

Mięśniak macicy a mięsak macicy – czy są złośliwe?

Mięśniak macicy to łagodny guz nazywany również włókniakiem macicy, histologicznie mięśniak gładkokomórkowy. Mięśniaki powstają z ...

Infekcje pochwy

Infekcja pochwy może być grzybicza, bakteryjna lub pierwotniakowa. Objawy infekcji pochwy to: pieczenie, szczypanie, świąd ...

Mięśniak podsurowicówkowy macicy (mięśniak podsurowiczy)

Mięśniaki macicy to najczęstsze nowotwory niezłośliwe macicy. Występują one zarówno u kobiet w wieku rozrodczym ...

Dlaczego infekcje intymne nawracają? Jak uniknąć częstego zapalenia pochwy?

Zakażenia żeńskich narządów płciowych to częsta przyczyna wizyt w gabinetach ginekologicznych. Wyróżnia się infekcje bakteryjne, ...

Nowotwory po 40-tce – na jakie nowotwory narażone są kobiety po menopauzie?

Choroby nowotworowe są drugą, po chorobach układu krążenia, przyczyną śmierci w Polsce. Zapadalność i umieralność ...

Mięśniak śródścienny

Mięśniaki macicy stanowią problem dla wielu kobiet w każdym wieku. Nawet co piąta kobieta po ...

Tyłozgięcie i tyłopochylenie macicy – ciąża, poród i seks

Tyłopochylenie i tyłozgięcie macicy to zaburzenia położenia macicy, które stwierdza się u około 20 proc. ...

Torbiel krwotoczna – przyczyny i objawy torbieli krwotocznej jajnika

Torbiel krwotoczna to jeden z rodzajów torbieli na jajniku. Torbiel krwotoczna jajnika zazwyczaj jest bezobjawowa. ...

Ból podczas oddawania moczu – przyczyny

Dysuria to objaw chorobowy polegający na bolesnym oddawaniu moczu, któremu często towarzyszy uczucie pieczenia w ...

Komentarze (0)