Irygacja pochwy

Irygacja pochwy jest zabiegiem polegającym na płukaniu wnętrza pochwy za pomocą wody lub specjalnych mieszanek przy użyciu irygatora, czyli urządzenia zakończonego rurką, którą wprowadza się do pochwy. Irygacja pochwy ma chronić przed pojawieniem się infekcji intymnych lub przyspieszać ich leczenie. Ingerencja w prawidłową florę bakteryjną pochwy poprzez irygację może spowodować odwrotny efekt.

Flora bakteryjna pochwy i pH pochwy

Prawidłowo, pochwę na stałe zasiedlają mikroorganizmy mające pozytywny wpływ na utrzymanie jej w zdrowiu i unikanie infekcji. Główną rolę ochronną przypisuje się pałeczkom kwasu mlekowego (Lactobacillus), które wykazują wiele pozytywnych działań. Po pierwsze produkując kwas mlekowy, odpowiadają za utrzymanie niskiego (kwaśnego) pH pochwy – poniżej 4,5.

Poza tym wytwarzają nadtlenek wodoru, co – w połączeniu z niekorzystnym dla patogenów kwaśnym pH - zabezpiecza przed rozwojem szkodliwych mikroorganizmów. Pałeczki kwasu mlekowego, przylegając do błony śluzowej pochwy, zabezpieczają ją przed inwazją patogenów, a także stymulują jej komórki układu odpornościowego do aktywności.

Na czym polega irygacja pochwy?

Irygacja pochwy polega na płukaniu pochwy z wykorzystaniem różnych preparatów. Poza wykorzystaniem do tego celu czystej wody, wśród substancji używanych do irygacji wymienia się m.in. 5% kwas octowy, mieszanki kwasów (benzoesowego, cytrynowego, mlekowego i sorbowego), utleniacze, pochodne mocznika, wodorowęglan sodu, preparaty jodyny, jogurt i inne. Badania oceniające działanie substancji do irygacji pochwy dowiodły, że wiele z nich niszczy dobroczynne pałeczki kwasu mlekowego.

Wyjątkiem mogą być substancje zawierające kwas octowy, które wybiórczo niszczą bakterie patogenne, a oszczędzają Lactobacillus – można przypuszczać, że, o ile pozytywne ich działanie może być dyskusyjne, to prawdopodobnie są mniej szkodliwe niż pozostałe substancje przeznaczone do tego celu. Dzięki prowadzonym badaniom wiadomo, że powszechność irygacji pochwy spada, ale nadal wiele kobiet okresowo ją przeprowadza

Istnieją ograniczone dane na temat korzyści wynikających ze stosowania irygacji pochwy, nawet w przypadku obecności objawów infekcji pochwy. Wiele dowodów wskazuje natomiast, że zabieg ten wiąże się z szeregiem niekorzystnych następstw, jak rozwój zakażeń pochwy, macicy, czy jajowodów oraz problemami z płodnością. Dotychczas przeprowadzone badania dowiodły, że irygacji pochwy nie mogą przeprowadzać kobiety w ciąży. Istotnie - płukanie pochwy w okresie okołoporodowym możne być korzystne, ale nie można go porównywać do omawianej tutaj irygacji pochwy.

Wady irygacji pochwy

Kobiety stosujące irygacje pochwy sugerują się dbałością o higienę intymną. Panuje przekonanie, że irygacje ułatwiają leczenie infekcji pochwy, zapobiegają lub niwelują nieprzyjemny zapach z pochwy oraz zapobiegają zakażeniom przekazywanym droga płciową. Poza tym mają korzystnie wpływać na utrzymanie higieny po zakończonej menstruacji, czy stosunku płciowym, a także zapobiegać ciąży.

Irygacja powoduje zniszczenie prawidłowej, ochronnej flory bakteryjnej pochwy. Zachwianie tej fizjologicznej równowagi sprzyja rozwojowi szkodliwych mikroorganizmów. Konsekwencją może być wystąpienie waginozy bakteryjnej oraz większa podatność na rozwój zakażeń przenoszonych drogą płciową, jak rzeżączka, czy chlamydioza.

Ponadto stosowanie irygacji pochwy, a co za tym idzie wytwarzanie zwiększonego ciśnienia w pochwie, sprzyja powstawaniu infekcji wstępujących z pochwy do kanału szyjki macicy, jamy macicy, jajowodów, a nawet jamy brzusznej. Okresem, który szczególnie ułatwia transmisję patogenów do górnych części układu rodnego jest okres owulacji. Dzieje się tak dlatego, iż w tym czasie ujście zewnętrzne szyjki macicy rozszerza się, a śluz staje się bardziej obfity i rzadszy.

Stosowana w tym czasie irygacja pochwy i wytwarzane w jej następstwie zwiększone ciśnienie we wnętrzu pochwy ułatwia przemieszczanie się mikroorganizmów przez poszerzone ujście do kanały szyjki macicy i dalej. W efekcie może dojść do rozwoju zapalenia endometrium, jajowodów, otrzewnej. Konsekwencje tych schorzeń mogą stać się przyczyną wystąpienia ciąży ektopowej, bezpłodności, czy przedwczesnych poronień.

Na zwiększone ryzyko wystąpienia chorób przenoszonych drogą płciową na skutek stosowania irygacji pochwy szczególnie narażone są młode kobiety. Jest to spowodowane faktem, iż u dojrzewających dziewcząt i młodych kobiet, nabłonek wyścielający kanał szyjki macicy fizjologicznie przemieszcza się poza niego - na tarczę szyjki macicy. Nabłonek ten wykazuje większą podatność na wszelkiego rodzaju zakażenia, stąd częstsze ryzyko wystąpienia chorób u tej grupy pacjentek.

Irygacja pochwy a choroby

Stosowanie irygacji pochwy, a w konsekwencji – zmiany w składzie fizjologicznej flory bakteryjnej pochwy, związane jest z wieloma niekorzystnymi efektami. Do negatywnych efektów stosowania tego zabiegu zalicza się:

  1. Zapalenie narządów miednicy mniejszej (PID). Stan ten spowodowany jest wnikaniem dwoinek rzeżączki, chlamydii, czy patogenów biorących udział w rozwoju bakteryjnej waginozy, z niższych do wyższych partii narządu rodnego pod wpływem podwyższonego ciśnienia powstającego w czasie wykonywanie irygacji. Powstałe zakażenie i stan zapalny prowadzą do uszkodzenia elementów narządu rodnego, czego efektem może być powstanie m.in. ropnia jajowodu i jajnika, zapalenia endometrium, przewlekłego bólu w obrębie miednicy, a także bezpłodności.
  2. Bakteryjna waginoza. Na skutek znacznego spadku ilości pałeczek kwasu mlekowego, dochodzi do namnażania się bakterii beztlenowych i względnie beztlenowych, takich jak Gardnerella vaiginalis, Mycoplasma hominis, Prevotella spp., Peptostreptococcus spp, Mobiluncus spp., Bacterioides spp., które fizjologicznie występują w pochwie w niewielkiej ilości. Ze względu na to, że bakteryjna waginoza często jest nierozpoznawana - również wśród kobiet w ciąży, stosowanie przez tą grupę pacjentek irygacji pochwy, może prowadzić do zakażenia łożyska i błon płodowych, przedwczesnego pęknięcia błon płodowych i przedwczesnego porodu.
  3. Rak szyjki macicy. Istnieją sprzeczne doniesienia dotyczące związku między stosowaniem irygacji pochwy a wystąpieniem raka szyjki macicy. Uważa się, że czynnikiem mogącym zwiększać ryzyko przemiany nowotworowej nabłonka szyjki macicy jest stosowanie w płukankach do irygacji dziegciów.
  4. Przenoszenie wirusa HIV. Wykazano związek między wystąpieniem zakażenia wirusem HIV, a nieprawidłowościami w zakresie flory bakteryjnej pochwy, obecnością bakteryjnej waginozy i chorób przenoszonych drogą płciową.
  5. Transmisja chorób przenoszonych drogą płciową (STD), np. rzeżączki, czy chlamydiozy. Zakażenie Chalmydia trachomatis może prowadzić do bezpłodności spowodowanej bliznowaceniem i niedrożnością jajowodów na skutek procesu zapalnego, powstania ciąży pozamacicznej, czy PID. Ponadto zakażenie chlamydią, czy rzeżączką ułatwia przenoszenie wirusa HIV. Używanie do irygacji pochwy substancji o działaniu drażniącym sprawia, że błona śluzowa pochwy staje się bardziej podatna na wystąpienie STD.
  6. Obniżona płodność, bezpłodność i ciąża pozamaciczna. Te niekorzystne zmiany mogą powstać w następstwie zapalenia narządów miednicy mniejszej, a ryzyko ich wystąpienia jest zależne od liczby epizodów PID oraz nasilenia procesu chorobowego.
  7. Nieprawidłowości w przebiegu ciąży (niska masa urodzeniowa, poród przedwczesny).
  8. Nawrotowa kandydoza sromu i pochwy.

Zalety irygacji pochwy

Mimo niewątpliwych wad irygacji pochwy, istnieją również sugestie dotyczące pozytywnych efektów tej praktyki. Wymienia się m.in.:

  • celowość stosowania antybakteryjnych płukanek przed zabiegiem chirurgicznym w obrębie pochwy – mogłoby to zastąpić stosowanie antybiotykoterapii,
  • wstępne doniesienia sugerują, że stosowanie uprzednio wymienionych mieszanek zawierających kwas octowy, który nie niszczy pałeczek kwasu mlekowego, a zabija bakterie patogenne, mogłoby być pomocne w leczeniu niektórych infekcji pochwy.
  • pozytywne działanie irygacji przy użyciu pochodnych jodyny w przypadku kobiet z nieprawidłową florą pochwy, czy drożdżycą. Umożliwia to przywrócenie prawidłowego stanu pochwy.
  • istnieją również doniesienia, że stosowanie płukanki z użyciem roztworu chlorheksydyny przed porodem u kobiet z infekcją paciorkowcową dróg rodnych, zmniejsza ryzyko przeniesienia infekcji na dziecko.
  • stosowanie irygacji pochwy po współżyciu miałoby pozwalać na przywrócenie jej kwaśnego pH, podwyższonego na skutek obecności spermy.
Opublikowano: ; aktualizacja: 10.08.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Probiotyki ginekologiczne

Probiotyki ginekologiczne to leki i środki farmaceutyczne, które zawierają wybrane kultury bakterii. „Dobre” bakterie mają ...

Kosmetyki do higieny intymnej – płyn, żel, mydło. Czym myć okolice intymne?

Płyn do higieny intymnej jest lepszy od mydła, ponieważ pozwala utrzymać lekko kwaśne pH pochwy. ...

Jak zapobiegać infekcjom intymnym?

Infekcje intymne to główny powód zgłaszania się pacjentek do ginekologa. Infekcje spowodowane są najczęściej bakteriami ...

Test na infekcje intymne

Test na infekcje intymne to sposób, przy pomocy którego można sprawdzić, czy swędzenie, pieczenie okolic ...

Test pH pochwy

Test pH pochwy jest jednym z prostych sposobów na wstępną diagnostykę objawów zakażeń intymnych u ...

Choroby pochwy

Zdrowie narządów płciowych, w tym pochwy decyduje o udanym życiu seksualnym każdej kobiety. To ważny ...

Właściwa higiena miejsc intymnych – jak dbać o higienę intymną?

Właściwa higiena miejsc intymnych zmniejsza prawdopodobieństwo infekcji intymnych o etiologii bakteryjnej czy grzybiczej. Należy pamiętać, ...

Zapalenie pochwy

Zapaleniem pochwy nazywamy infekcję błony śluzowej pochwy, która często szerzy się również na srom wywołując ...

Przyczyny infekcji intymnych – co sprzyja zakażeniu pochwy?

Infekcje intymne są częstą przyczyną zgłaszania się kobiet do gabinetów ginekologicznych. Dotykają one kobiety w ...

pH pochwy – jakie jest prawidłowe i co zaburza kwaśne pH pochwy?

Prawidłowe pH pochwy ma odczyn kwaśny i nieznacznie zmienia się w trakcie miesiączki. Środowisko pochwy ...

Posiew z pochwy

Posiew z pochwy jest badaniem służącym wykryciu patogennych bakterii, grzybów lub pasożytów kolonizujących pochwę. Badaniu ...

Jak wybrać płyn do higieny intymnej?

W aptekach czy drogeriach znajdziemy duży wybór płynów do higieny intymnej. Jak wybrać najlepszy żel ...

Komentarze (0)