Waginoza bakteryjna – przyczyny, objawy i leczenie bakteryjnej waginozy

Waginoza bakteryjna to stan związany ze zmniejszeniem ilości dobroczynnych bakterii w pochwie (Lactobacillus). Przyczyny choroby to np.: patogeny (Gardnerella vaginalis), współżycie bez zabezpieczenia czy zmiana partnera seksualnego. Wśród objawów bakteryjnej waginozy wymienić trzeba "rybi" zapach z pochwy i szare lub białe upławy o nieprzyjemnym zapachu. W diagnostyce wykorzystuje się posiew z pochwy. Jak leczyć waginozę bakteryjną?

Bakteryjna waginoza – jakie są przyczyny?

Ważne jest zróżnicowanie terminu vaginitis od waginozy. Pierwszy z tych terminów oznacza bakteryjne zapalenie błony śluzowej, z kolei drugi – samą dysproporcję w ilości fizjologicznej flory bakteryjnej dolnych dróg rodnych, bez komponenty zapalnej. Można uznać, że bakteryjna waginoza jest stanem, który może przekształcić się w stan zapalny pochwy.

Bakteryjna waginoza to stan wynikający ze zmniejszenia ilości prawidłowo występujących bakterii – głównie Lactobacillus, na rzecz patogennych mikroorganizmów, przede wszystkim bakterii beztlenowych. Najczęściej wykrywanym gatunkiem bakterii w pochwie jest w tym przypadku Gardnerella vaginalis. Ten mikroorganizm powoduje powstawanie swoistego biofilmu, czyli szczelnej warstwy pokrywającej błonę śluzową dolnych dróg rodnych. Pozwala to innym bakteriom, w szczególności beztlenowym, na stopniowy rozrost i dalszą kolonizację pod warstwą ochronną.

Jakie są inne czynniki ryzyka i przyczyny bakteryjnej waginozy?

  • Kontakty seksualne bez używania prezerwatywy, szczególnie z partnerami, którzy mieli w przeszłości licznych partnerów seksualnych.
  • Rozpoczęcie współżycia w młodym wieku.
  • Zmiana partnera seksualnego; nie tylko kontakty heteroseksualne mogą być źródłem transmisji tego zakażenia, także stosunki homoseksualne w grupie kobiet mogą stanowić przyczynę waginozy.
  • Palenie papierosów.

Co ciekawe, także pacjentki, które nigdy nie współżyły mają niekiedy dolegliwości typowe dla waginozy bakteryjnej. Ciąża jest czynnikiem sprzyjającym temu schorzeniu.

Waginoza bakteryjna – objawy

Mikroorganizmy bytujące w szyjce macicy, pochwie i okolicy sromu, są to w głównej mierze bakterie Lactobacillus, które przekształcają złuszczone komórki nabłonka pochwy, bogate w glikogen, na kwas mlekowy, który zapewnia silnie kwaśne pH w drogach rodnych. Fizjologiczne pH wynosi poniżej 4,5. Stan taki, zapewnia ochronę przed patogennymi mikroorganizmami, które mogą powodować stan zapalny.

Załamanie naturalnej flory bakteryjnej powoduje masywny rozrost patogenów, które powodują zaburzenia fizjologicznych mechanizmów obronnych. Beztlenowe bakterie produkują aminy o charakterystycznym nieprzyjemnym zapachu z pochwy. Zwiększa się ilość powstającego przesięku w pochwie, wzrasta stopień złuszczania nabłonka wyściełającego pochwę.

Bakteryjna waginoza może przebiegać bezobjawowo (nawet do 50 proc. pacjentek może nie zgłaszać objawów). Jednak często obecne są takie dolegliwości jak:

Rzadko w bakteryjnej waginozie występują: ból, swędzenie czy pieczenie w okolicy cewki moczowej i pochwy.

Złotym standardem w diagnostyce jest wykazanie typowych objawów waginozy bakteryjnej białych upławów o nieprzyjemnym „rybim zapachu”, spadku pH pochwy poniżej 4,5 i potwierdzenie obecności typowych komórek w preparacie wymazu z pochwy.

Bakteryjna waginoza – leczenie

W przypadku waginozy pochwy stosuje jeden z następujących leków: metronidazol lub klindamycynę, miejscowo lub doustnie. W przypadku terapii miejscowej najczęściej używa się kremu, żelu lub maści. Z kolei doustne stosowanie, zalecane w przypadku bardziej nasilonych objawów, z jednej strony preferowane przez pacjentki, może powodować więcej objawów niepożądanych w porównaniu do leków miejscowych. Zazwyczaj zaleca się stosowanie metronidazolu w tabletkach przez 7 dni, a krem miejscowo – dopochwowo przez około 5 dni.

Ważne jest zaznaczenie, że w trakcie stosowania metronidazolu bezwzględnie przeciwwskazane jest spożywanie alkoholu. W przypadku wypicia alkoholu w trakcie terapii metronidazolem mogą wystąpić: nudności, wymioty, metaliczny smak w ustach, zaczerwienienie skóry twarzy, bóle w klatce piersiowej, spadek ciśnienia tętniczego, zawroty głowy.

Z kolei klindamycyna jest stosowana w tabletkach lub kremie także przez 7 dni. Zazwyczaj w przypadku poprawy, gdy objawy ustępują, wizyta kontrolna nie jest konieczna. Nie zaleca się równoczesnego leczenia partnerów pacjentek. Nie ma dowodów na skuteczność w zapobieganiu nawrotom infekcji po terapii partnerów.

W przypadku bakteryjnej waginozy w ciąży leczenie jest niezbędne i powinno być sprawnie włączone. Ma to znaczenie szczególnie w perspektywie możliwych powikłań, szczególnie porodu przedwczesnego.

Należy zaznaczyć, że leczenie domowe waginozy bakteryjnej lekami bez recepty, bez właściwej diagnozy, może nie przynieść korzyści, a nawet być powodem poważnych dolegliwości. Ważna jest kontrola objawów u specjalisty, który odpowiednio dobierze terapię do stanu pacjentki.

Bakteryjna waginoza – powikłania

W przypadku waginozy bakteryjnej wzrasta ryzyko infekcji przenoszonych drogą kontaktów seksualnych, w tym, co należy podkreślić, HIV, a także: rzeżączki, opryszki narządów płciowych czy chlamydiozy. W skrajnych przypadkach może dojść nawet do stanu zapalnego narządów miednicy mniejszej.

Z kolei waginoza bakteryjna w ciąży może zwiększać ryzyko wystąpienia porodu przedwczesnego czy urodzenia dziecka o niskiej wadze ciała. Także znany jest wpływ nieleczonej waginozy na wystąpienie infekcji wewnątrzmacicznej, poronienia czy zapalenia endometrium po porodzie czy po wyłyżeczkowaniu jamy macicy.

Uważa się, że około 30 proc. pacjentek leczonych z powodu bakteryjnej waginozy ma ponownie dolegliwości w okresie 3 miesięcy od leczenia. Niektórzy podają, że do 50 proc. kobiet ma nawrót w przeciągu 12 miesięcy od zastosowania terapii. Stan ten może wynikać z niepełnego wyleczenia bądź ponownej infekcji.

W przypadku nawracającej waginozy bakteryjnej zaleca się wydłużenie terapii antybakteryjnej – metronidazolem lub klindamycyną ze zmianą sposobu przyjmowania – gdy wcześniej używano kremu, przy nawrocie wskazane jest doustne stosowanie leku na waginozę w postaci tabletek.

Niekiedy są wskazania do profilaktycznego stosowania metronidazolu – głównie przy częstych nawrotach w ciągu roku. W tych przypadkach stosuje się 2 razy na tydzień metronidazol miejscowo, np. w postaci żelu. Klindamycyna nie jest zalecana do stosowania profilaktycznego.

Waginoza bakteryjna – jak zapobiegać?

Nieznane są metody chroniące w 100 proc. przed nawrotem dolegliwości. Niemniej istnieje kilka zaleceń, które mogą zmniejszać ryzyko nawrotu bakteryjnej waginozy. Nie należy na przykład wykonywać często irygacji (płukania) pochwy, ponieważ może to zaburzać naturalną równowagę flory bakteryjnej pochwy i stwarzać obszar do rozwoju patogennych bakterii. Mniejsza liczba partnerów seksualnych sprzyja ochronie naturalnej bariery ochronnej pochwy.

Jeśli chodzi o waginozę, leczenie, które ma być skuteczne i zapobiec nawrotom choroby, wymaga przyjęcia całego pakiet leków, nawet jeśli objawy miną już po kilku dawkach. Można również stosować preparaty estrogenowo-progesteronowe, które wspomagają odtworzenie prawidłowej flory bakteryjnej pochwy. Zaleca się również stosowanie prezerwatyw przez mężczyzn, których partnerki cierpią na nawrotowe waginozy.

Sposobem na waginozę bakteryjną będzie ponadto stosowanie probiotyków ginekologicznych (doustnie lub dopochwowo), które sprzyjają zachowaniu prawidłowego środowiska pochwy.

Bakteryjna waginoza to schorzenie bardzo częste pośród kobiet, które wymaga odpowiedniej diagnostyki i leczenia. Niemniej ważne jest unikanie czynników ryzyka, co w znaczący sposób wspomaga cały proces leczniczy.

Opublikowano: ; aktualizacja: 17.10.2017

Oceń:
4.2


Może cię

pH pochwy – jakie jest prawidłowe i co zaburza kwaśne pH pochwy?

Prawidłowe pH pochwy ma odczyn kwaśny i nieznacznie zmienia się w trakcie miesiączki. Środowisko pochwy ...

Jak rozpoznać co jest przyczyną infekcji intymnych? Jak leczyć infekcje i im zapobiegać?

Infekcje intymne to stosunkowo częsta przyczyna zgłaszania się kobiet do lekarza ginekologa. Wywoływane są poprzez ...

Test na infekcje intymne

Test na infekcje intymne to sposób, przy pomocy którego można sprawdzić, czy swędzenie, pieczenie okolic ...

Probiotyki doustne i dopochwowe

Probiotyki to żywe organizmy, najczęściej szczepy bakterii, które ograniczają namnażanie szkodliwych mikroorganizmów. Powszechnie stosowane są ...

Swędzenie, pieczenie i zaczerwienienie miejsc intymnych

Pieczenie i zaczerwienie oraz swędzenie okolic intymnych to jeden z najczęściej zgłaszanych objawów przez kobiety ...

Kolor upławów – na jaką chorobę wskazują upławy z pochwy?

Upławy, czyli chorobowo zmieniona wydzielina z pochwy, to jedna z częstszych przyczyn wizyt u ginekologa. ...

Wydzielina z pochwy – jak wygląda prawidłowa wydzielina z pochwy?

Zmiana rodzaju wydzieliny z pochwy może świadczyć o początku rozwoju zapalenia pochwy. Jeżeli wydzielina jest ...

Zapalenie pochwy

Zapaleniem pochwy nazywamy infekcję błony śluzowej pochwy, która często szerzy się również na srom wywołując ...

Infekcje intymne a probiotyki

Infekcje intymne to najczęstsza przyczyna zgłaszania się pacjentek do ginekologa. Wśród metod zapobiegania zakażeniom pochwy ...

Probiotyki ginekologiczne

Probiotyki ginekologiczne to leki i środki farmaceutyczne, które zawierają wybrane kultury bakterii. „Dobre” bakterie mają ...

Biała wydzielina z pochwy – co oznacza jasna, mleczna wydzielina z pochwy?

Prawidłowa wydzielina z pochwy jest obfita, bezzapachowa, o przejrzystym kolorze. Jej struktura jest jednolita, bez ...

Jak zapobiegać infekcjom intymnym?

Infekcje intymne to główny powód zgłaszania się pacjentek do ginekologa. Infekcje spowodowane są najczęściej bakteriami ...

Komentarze (0)