Adenomioza – przyczyny, objawy, leczenie

W celu zrozumienia istoty choroby, jaką jest adenomioza, należy zrozumieć również podstawy innej patologii, jaką jest endometrioza. Obie jednostki chorobowe łączy fakt, iż źródłem patologii w obu przypadkach jest obecność endometrium (błony śluzowej wyściełającej od wewnątrz macicę) w takich anatomicznych lokalizacjach, które są dla niej nietypowe i nieprawidłowe.

Endometrioza a adenomioza

W celu jasnego zrozumienia różnic pomiędzy patologicznymi stanami jakimi są adenomioza i endometrioza, przedstawiono poniżej historyczny już podział endometriozy. Przez wiele lat endometriozę dzielono na:

  • endometriozę płciową wewnętrzną, w której endometrium nieprawidłowo zagnieżdża się w błonie mięśniowej macicy (myometrium),
  • endometriozę płciową zewnętrzną, w której ogniska patologicznego endometrium lokalizują się w tkankach narządów płciowych poza mięśniówką macicy,
  • endometriozę poza narządami płciowymi.

Okazało się jednak, iż endometrioza wewnętrzna znacznie różni się od postaci zewnętrznej. Wykryte różnice między tymi postaciami to sposób leczenia, objawy, patogeneza. W świetle nowych dowodów naukowych zdecydowano, aby endometriozę płciową wewnętrzną traktować jak zupełnie inną jednostkę chorobową. W celu podkreślenia jej odrębności nazywa się ją obecnie adenomiozą.

Podstawą rozpoznania adenomiozy jest badanie histopatologiczne. Ocenia się wtedy pod mikroskopem oddziaływanie na siebie dwóch komponent tkankowych, których obecność jest konieczna do stwierdzenia adenomiozy. Chodzi tutaj o zależność pomiędzy komponentem mięśniowym a endometrialnym.

Adenomioza - podział

Adenomiozę dzieli się na:

  • adenomiozę narządów płciowych (adenomioza mięśnia macicy, jajowodów, pochwy, przymacicznego układu łączno-tkankowego – czyli więzadeł i przegród: pęcherzowo-pochwowej i odbytniczo-pochwowej);
  • adenomiozę poza narządami płciowymi (pęcherza moczowego, jelit, moczowodów).

Na podstawie obrazu makroskopowego i sposobu zajęcia tkanek wyróżnia się cztery postaci adenomiozy:

  • postać rozlana,
  • postać wieloogniskowa,
  • postać jednoogniskowa,
  • postać ograniczona do guza – tzw. adenomyoma, który przypomina wyglądem mięśniaka macicy.

W zależności od głębokości naciekania wyróżnia się trzy postaci tej choroby: powierzchowną, głęboką oraz podsurowiczą.

Adenomioza - przyczyny

Przyczyna występowania adenomiozy nie jest do końca znana. Naukowcy wciąż spierają się ze sobą na łamach czasopism i doszukują się wciąż nowych czynników wpływających na patogenezę adenomiozy. Jednakże istnieje obecnie parę powszechnie akceptowanych teorii powstania i rozwoju adenomiozy u pacjentek.

Najbardziej znaną z nich jest teoria urazu mechanicznego i stanu zapalnego. Macica zdrowej kobiety posiada barierę (mechaniczną, immunologiczną) pomiędzy endometrium a myometrium. Dzięki temu gruczoły błony śluzowej macicy są powstrzymywane od wrastania w mięśnie. Warstwa podstawna endometrium jest oddzielona tym samym od myometrium.

Muszą zajść specjalne warunki, aby elementy gruczołowe zagnieździły się w mięśniu macicy. Takie specjalne warunki mogą wystąpić, gdy ściana macicy doznaje urazu. Wykryto, iż takie zabiegi jak łyżeczkowanie jamy macicy, cięcie cesarskie, terminacja ciąży mogą być czynnikami ryzyka adenomiozy. Ponadto bariera między endometrium a myometrium może zostać naruszona podczas fizjologicznych porodów.

Kolejną teorią powstania adenomiozy jest teoria metaplazji komórkowej. Uważa się, że niezróżnicowane komórki przewodów Wolffa, Müllera (struktur mających znaczenie w prawidłowym rozwoju embrionalnym układu rozrodczego) mogą dać początek rozwojowi adenomiozy.

Nie należy też zapominać o potencjalnym wpływie hormonów w patogenezie adenomiozy. Takie substancje jak prolaktyna, FSH i LH (hormony tropowe przysadki), estrogeny mogą mieć potencjalny wpływ na powstawanie ognisk adenomiozy.

Adenomioza - objawy

Niektóre pacjentki nawet nie zdają sobie sprawy z patologicznych procesów, które mają miejsce w ich macicach. Nie odczuwają one żadnych dolegliwości. Jednakże istnieją też takie chore, których objawy są bardzo silnie zaznaczone i stanowią istotny problem zdrowotny.

Głównymi dolegliwościami w przebiegu adenomiozy są nieprawidłowe krwawienia z macicy oraz bolesność w obrębie miednicy. Ból może pojawiać się regularnie przed większością miesiączek. Innym rodzajem dolegliwości bólowych w przebiegu tej choroby jest wtórne bolesne miesiączkowanie. Trzecią możliwością jest ból stały w ciągu cyklu, który zaostrza się w okresie okołomiesiączkowym. Zaburzenia krwawienia miesiączkowego objawiają się pod dwoma postaciami:

  • menorrhagia: obfite i przedłużone krwawienia miesięczne,
  • metrorrhagia: krwawienia z macicy w nieregularnych odstępach czasu.

Krwawienie miesięczne może być wydłużone nawet do 8-14 dni, mogą pojawić się skrzepy w wydalinie miesiączkowej. Pacjentki mogą odczuwać skurcze w dole brzucha, pobolewania, zwiększone napięcie macicy.

W przypadku ognisk adenomiozy położonych poza narządami płciowymi pacjentkom mogą dokuczać objawy ze strony jelit czy też układu moczowego.

Z racji krwawień o nieprawidłowym przebiegu, wtórnie do adenomiozy, może wykształcić się stan niedokrwistości. Pacjentki są wtedy osłabione, blade, mają gorszą tolerancję wysiłku. Podczas badania ginekologicznego najczęściej lekarz jest w stanie wybadać twardą, powiększoną macicę. W okresie miesiączkowym jest ona czasami bolesna podczas palpacji.

Adenomioza - diagnostyka

Nie należy zapominać o tym, że brak odchyleń w badanu ginekologicznym nie wyklucza obecności adenomiozy. Lekarz powinien w takiej sytuacji kierować się całościowym obrazem klinicznym chorej. W razie podejrzenia adenomiozy powinno się wykonać badanie ultrasonograficzne, które pozwala na uwidocznienie zmian. Trzon macicy jest wtedy opisywany jako niejednolity.

Lepszym, lecz droższym badaniem, stosowanym w razie wątpliwości diagnostycznych, jest stosowanie rezonansu magnetycznego, który jest w stanie doskonale uwidocznić przebieg granicy między endometrium a myometrium.

Warto zaznaczyć, że ostateczna i najdoskonalsza ocena patologii macicy jest możliwa dopiero w preparacie pooperacyjnym. Dlatego też niektórzy lekarze sugerują, aby uzyskać materiał do badań histopatologicznych wcześniej. W tym celu pacjentka powinna zostać poddana zabiegowi histeroskopii wraz z pobraniem materiału biopsyjnego.

Adenomioza - leczenie

Zazwyczaj dolegliwości w przebiegu adenomiozy wycofują się same w momencie kiedy kobieta jest już po menopauzie. Szczyt występowania dolegliwości przypada na 35-55 rok życia. W wieku starczym objawy już nie powinny występować. Jednakże dolegliwości bólowe nie pozwalają kobietom na bierne czekanie. Poza tym krwawienia z macicy mogą doprowadzić do niedokrwistości. Każde krwawienie z macicy w wieku pomenopauzalnym wymaga ponadto kontroli u lekarza. Nieregularne krwawienia są również objawem raka trzonu macicy, który należy wykluczyć.

Gdy kobieta jest wieku rozrodczym i pragnie posiadać dzieci, stosuje się metody zachowawcze leczenia adenomiozy, takie jak wyłuszczenie ognisk chorobowych. Jedynym jednak sposobem pozbycia się adenomiozy jest zabieg usunięcia macicy – histerektomia. Możliwymi drogami usunięcia macicy w takiej sytuacji są droga pochwowa i przezbrzuszna. Coraz częściej wykonuje się laparoskopowe usunięcie macicy.

Istnieją również inne możliwości leczenia, które obejmują stosowanie substancji leczniczych, takich jak: progestageny, aGnRH czy danazol. Leki te mają za zadanie wytworzenie sztucznego stanu „polekowej menopauzy”.

Opublikowano: ; aktualizacja: 04.12.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Bolesny stosunek płciowy

Odczuwaniem bólu w trakcie stosunku seksualnego to tzw. dyspareunia. Bolesny stosunek płciowy może stanowić poważny ...

Ból w ginekologii

Ból należy do częstych objawów , które skłaniają kobiety do wizyty u lekarza. Jest subiektywny. ...

Endometrioza a ciąża

Endometrioza może stanowić poważny problem przy zajściu w ciążę. Powstające w czasie choroby zrosty mogą ...

Endometrioza

Endometrioza jest jedną z częstszych chorób nękających pacjentki w wieku reprodukcyjnym (zdecydowanie rzadziej występuje w ...

Endometrioza a bolesne miesiączki

Krwawieniu miesięcznemu często towarzyszą dodatkowe objawy. Zaliczają się do nich osłabienie, ból okolicy podbrzusza, zaburzenia ...

Endometrioza i PCOS a niepłodność

Chorobom, takim jak endometrioza lub zespół policystycznych jajników często towarzyszy niepłodność. Odpowiednie postępowanie pozwala zwiększyć ...

Laparoskopia ginekologiczna

Laparoskopia to zabieg coraz częściej wykonywany w ginekologii, zarówno w celach diagnostycznych jak i leczniczych. ...

Przedłużająca się miesiączka

Prawidłowa miesiączka to taka, w przebiegu której krwawienie występuje co 28 dni i trwa 4-5 ...

Planowanie ciąży a endometrioza

Endometrioza jest problem wielu Polek w wieku rozrodczym. Choroba w zasadniczy sposób negatywnie wpływa na ...

Tyłozgięcie macicy

Tyłozgięcie macicy to nadmierne odgięcie trzonu macicy ku tyłowi. Przyczynami wygięcia macicy ku tyłowi mogą ...

Ból w podbrzuszu

Pacjentki często ból w podbrzuszu określają jako ból jajnika. Nie można jednak tak jednoznacznie wskazywać ...

Leczenie endometriozy

Zdiagnozowana endometrioza wymaga szybkiego wdrożenia leczenia. Leczenie endometriozy umożliwia nie tylko zniesienie objawów tej choroby, ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon