Żywność funkcjonalna – co to jest? Jak jedzenie funkcjonalne wpływa na zdrowie?

Żywność funkcjonalna wykazuje udowodniony korzystny wpływ na zdrowie. Wspomaga odporność i chroni przed infekcjami w okresie przeziębień, zapobiega chorobom cywilizacyjnym i jest elementem ich leczenia, działa korzystnie na układ pokarmowy i sercowo-naczyniowy. Wśród rodzajów jedzenia funkcjonalnego znajdują się różnorodne produkty zarówno naturalne, jak i wzbogacane substancjami aktywnymi.

Co to jest żywność funkcjonalna?

W Polsce, jak i w całej Europie obowiązuje definicja żywności funkcjonalnej, która została przyjęta w 1999 roku. Według niej „żywność może być uznana za funkcjonalną, jeśli udowodniono jej korzystny wpływ na jedną lub więcej funkcji organizmu ponad efekt odżywczy. Wpływ ten polega na poprawie stanu zdrowia oraz samopoczucia i/lub zmniejszania ryzyka chorób. Żywność funkcjonalna musi przypominać swoją postacią żywność konwencjonalną i wykazywać korzystne działanie na organizm w ilościach, które oczekuje się, że będą normalnie spożywane z dietą – przy czym nie są to tabletki, kapsułki ani krople, ale część składowa prawidłowej diety”. Do żywności funkcjonalnej zalicza się:

  • żywność konwencjonalną – naturalnie bogatą w składniki o korzystnym wpływie na zdrowie,
  • żywność fortyfikowaną – żywność wzbogacaną celowo w składniki korzystne dla zdrowia.

Jak działa jedzenie funkcjonalne?

Koncepcja żywności funkcjonalnej wywodzi się z Dalekiego Wschodu, gdzie w tradycji hołdowano stwierdzeniu, iż żywność ma być lekiem. W Japonii rozpoczęto badania nad żywnością funkcjonalną już w latach 80. XX wieku, a rynek tych produktów stanowi ok. 30 proc. ogółu sprzedawanej żywności. W Polsce natomiast to mniej niż 10 proc. Aby dany produkt został uznany za funkcjonalny, musi przejść badania kliniczne, w których wykaże się jego pozytywny wpływ na zdrowie podczas regularnego przyjmowania w normalnych ilościach wraz z dietą. Jedzenie funkcjonalne w zależności od składu może mieć bardzo różny wpływ na zdrowie, jednak wśród największych korzyści wymienia się:

  • zwiększenie odporności organizmu;
  • przeciwdziałanie i wspomaganie leczenia chorób, np. miażdżycy, nadciśnienia, cukrzycy, nowotworów, zaparć;
  • wspieranie układu pokarmowego;
  • spowalnianie procesów starzenia;
  • ogólny pozytywny wpływ na zdrowie psychiczne i fizyczne.

Żywność funkcjonalna w Polsce

Jedną z grup żywności funkcjonalnej, w która możemy zaopatrzyć się w naszym kraju są produkty probiotyczne. Probiotyki znajdują się przede wszystkim w jogurtach, kefirach, maślance, mleku acidofilnym. Aby produkt można było zaliczyć do żywności funkcjonalnej, oprócz bakterii fermentacji mlekowej musi on zawierać szczepy bakterii, dla których naukowo potwierdzono korzystny wpływ na zdrowie. Na opakowaniu podaje się ich nazwę i powinno być ich nie mniej niż 1 mln/gram produktu. Probiotyki wspierają właściwą mikroflorę jelitową, poprawiają odporność, zmniejszają ryzyko infekcji i przeziębienia, wspomagają trawienie i wchłanianie składników odżywczych, uczestniczą w metabolizmie kwasów żółciowych i cholesterolu oraz pełnią wiele innych funkcji.

Polscy konsumenci mają także do dyspozycji produkty wzbogacane fitosterolami. Sterole i stanole roślinne to składniki, które skutecznie redukują poziom cholesterolu we krwi poprzez hamowanie jego wchłaniania w jelitach. Dzięki temu zmniejszają ryzyko miażdżycy i innych chorób układu krążenia. Codzienne dostarczanie do organizmu 2–3 g steroli, czyli dawki o działaniu terapeutycznym, jest niemożliwe z dietą, dlatego projektuje się produkty wzbogacane w te składniki. Są to przede wszystkim margaryny miękkie.

Inne rodzaje produktów funkcjonalnych

Kolejnym przykładem dostępnych w Polsce produktów funkcjonalnych, są produkty wysokobłonnikowe. Dla poprawy ogólnego stanu zdrowia powinno się codziennie zjadać 30 g włókien. Do żywności funkcjonalnej zalicza się produkty, które naturalnie zawierają dużo błonnika, takie jak produkty pełnoziarniste, warzywa i owoce, a także żywność wzbogacaną. Błonnik reguluje rytm wypróżnień, wspomaga usuwanie toksyn z organizmu oraz obniżanie poziomu cholesterolu. Dieta bogata w błonnik to ważny element prewencji zachorowań na raka jelita grubego.

Przykładem żywności funkcjonalnej jest również żywność zawierająca kwasy tłuszczowe omega 3. Dieta większości osób jest niedoborowa w ten rodzaj kwasów, a są one niezwykle istotne w regulowaniu pracy organizmu. Kwasy omega-3 wspomagają pracę mózgu i układu nerwowego, działają przeciwzapalnie, obniżają poziom cholesterolu i trójglicerydów we krwi, zapobiegają chorobom układu krążenia i osteoporozie, są także silnymi przeciwutleniaczami. Do żywności funkcjonalnej zalicza się tłuste ryby morskie i produkty wzbogacane w kwasy omega-3: margaryny, oleje i jajka.

Jak kupować żywność funkcjonalną?

W Polsce termin „żywność funkcjonalna” nie jest uregulowany prawnie, dlatego producenci często go nadużywają, szczególnie w przypadku żywności wzbogacanej w składniki odżywcze. W reklamach i na opakowaniach często można spotkać się z informacjami sugerującymi prozdrowotne działanie produktu, które nie zostało potwierdzone. Często żywność zawiera zbyt mało danej substancji, aby mogła wykazywać wpływ na zdrowie. Dlatego, planując zakup produktu w celach zdrowotnych, warto wcześniej zapoznać się z informacjami, jakie ilości danego składnika powinien zawierać produkt, aby wykazywał korzystny wpływ na organizm i takich wartości szukać na etykietach.

Żywność często wzbogaca się w witaminy i składniki mineralne w celu uzupełnienia strat wynikających z procesu produkcji. Natomiast żywność funkcjonalna powinna zawierać tych składników więcej niż przeciętne produkty. Producent żywności funkcjonalnej z pewnością umieści na opakowaniu informację o badaniach, jakie przeszedł produkt oraz o tym, dla kogo i w jakim schorzeniu jest on wskazany. Warto pamiętać, że jedzenie funkcjonalne nie powinno zastępować prawidłowej urozmaiconej diety, ale być jej elementem. Jedzenie kilku wartościowych produktów o udowodnionym wpływie na zdrowie w towarzystwie diety o niskiej jakości nie zapewni dobrej kondycji organizmu.

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.02.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Sorbinian potasu (E202) − co to jest, zastosowanie, wpływ na zdrowie

Sorbianian potasu (potassium sorbate) jest konserwantem, który stosuje się głównie w żywności i oznacza symbolem ...

Produkty zasadowe – dlaczego warto włączyć je do diety?

Równowaga kwasowo-zasadowa jest to ustalony stosunek pomiędzy kationami a anionami w ludzkich komórkach, tkankach i ...

Kwasy omega 3 i omega 6

Tłuszcze są najbardziej energetycznym składnikiem pożywienia. Warto jednak pamiętać, że niektóre rodzaje tłuszczów przynoszą liczne ...

Herbaty na trawienie – jakie stosować?

Konsumpcja ciężkostrawnych dań czy nadmiernej ilości pokarmu to najczęstsze przyczyny niestrawności. Aby wspomóc pracę przewodu ...

Wideo – Dieta cholesterolowa

Dieta w chorobach serca powinna obejmować zalecenia prowadzące do obniżenia cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL (potocznie ...

Nienasycone kwasy tłuszczowe – jaka jest ich rola w organizmie? Jakie są źródła NNKT?

Nienasycone kwasy tłuszczowe są niezbędnym składnikiem odpowiednio zbilansowanej diety. Kwasy omega-3 i omega-6 pomagają zbić ...

Pięć fast foodów najbardziej szkodliwych dla zdrowia

Żywność typu fast food, zwana inaczej junk food (śmieciowa żywność), to produkty, których spożywanie znacznie ...

Dieta w zespole jelita drażliwego – co jeść, a czego unikać przy zaostrzeniu choroby?

Stosowane dotychczas w zespole jelita drażliwego metody terapeutyczne często nie przynoszą zadowalających efektów, jednakże modyfikacja ...

Czy owoce i warzywa należy obierać ze skórki?

Warzywa i owoce stanowią podstawę piramidy zdrowego odżywiania. Produkty te powinny być spożywane do każdego ...

Białko roślinne czy zwierzęce – które wybrać w czasie odchudzania?

Białko jest bardzo istotne w diecie każdego człowieka, a w szczególności w jadłospisie osób odchudzających ...

Wideo – Dieta bezglutenowa

Dieta bezglutenowa stosowana jest przede wszystkim w celiakii - chorobie polegającej na nietolerancji glutenu, tj. ...

Nutraceutyki – co to jest, jak działają, wskazania i przeciwwskazania

Nutraceutyk to każda substancja biologicznie aktywna mogąca wzmacniać, osłabiać lub modyfikować funkcje fizjologiczne i metaboliczne ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon