Wpływ diety na płodność

Wpływ diety na płodność jest kwestią niezaprzeczalną. Prawidłowe żywienie reguluje tempo przemian metabolicznych i wpływa na pracę układu hormonalnego, dlatego, aby zwiększyć szansę na zajście w ciążę, warto dokładnie przemyśleć swój jadłospis. Dzięki racjonalnemu dozowaniu takich składników jak cukier, białka czy tłuszcze możemy przyspieszyć moment zapłodnienia.

Płodność a masa ciała

Zarówno niedowaga jak i otyłość to czynniki niekorzystnie wpływające na płodność. Jeśli masa ciała kobiety i ilość tkanki tłuszczowej w jej organizmie są zbyt niskie dochodzi do zatrzymania menstruacji, co, jak wiadomo, skutecznie uniemożliwia poczęcie oraz, jeśli już dojdzie do zapłodnienia, znacznie obniża szansę donoszenia ciąży. Nadmierna masa ciała to równie poważny problem. Tkanka tłuszczowa jest bowiem aktywna hormonalnie, co oznacza, że wydziela szereg substancji wpływających na pracę całego organizmu. Dotyczy to także pracy układu hormonalnego, którego sprawne funkcjonowanie warunkuje spłodzenie potomka. Dobrym w tym kontekście przykładem jest leptyna, czyli hormon wydzielany przez tkankę tłuszczową. Wpływa on nie tylko na odczuwanie sytości i regulację ilości przyjmowanego pokarmu, ale również na płodność czy przebieg już rozpoczętej ciąży.

W normalnych okolicznościach duża ilość tkanki tłuszczowej wiąże się z wzrostem wydzielania leptyny, co wpływa na zahamowanie poboru pokarmu i mobilizuje organizm do zwiększonej aktywności. Jednak u osób otyłych występuje zjawisko zwane leptynoopornością, które polega na tym, że komórki nie są wrażliwe na działanie tak wysokich stężeń tej substancji. Nie może ona więc pełnić właściwej dla siebie roli także w zakresie wpływu na płodność. Otyłe kobiety znacznie częściej cierpią na zaburzenia miesiączkowania czy brak owulacji niż te które charakteryzują się prawidłową masą ciała. Jak więc zwiększyć płodność? Normalizacja wagi stanowi pierwszy krok w kierunku podniesienia szansy na poczęcie potomka.

Jak cukier w diecie wpływa na płodność?

Nadmierne spożycie węglowodanów prostych to jeden z podstawowych czynników prowadzących do wzrostu masy ciała. Dodatkowo cukry to składnik diety, który istotnie wpływa na poziom insuliny – kolejnego hormonu ważnego z punktu widzenia naszej płodności. Spożyte węglowodany ulegają trawieniu i wchłanianiu w naszym organizmie, co prowadzi do wzrostu poziomu glukozy we krwi. Hormonem, który umożliwia wykorzystanie tejże glukozy jako paliwa dla naszych komórek jest właśnie insulina. Jej wyrzutowi do krwi z trzustki towarzyszy również uwalnianie substancji zwanej insulinopodobnym czynnikiem wzrostu (IGF 1), który hamuje produkcje białka odpowiedzialnego za wychwyt hormonów płciowych.

Spożywanie na co dzień produktów o wysokim indeksie glikemicznym, czyli takich po które wywołują wzrost poziomu glukozy we krwi, koreluje z wyższymi stężeniami testosteronu, co negatywnie wpływa na płodność kobiet. W dłuższej perspektywie prowadzi również do insulinooporności. To z kolei nie tylko wpływa na płodność, ale również podnosi ryzyko wystąpienia zaburzeń rozwoju zarodka i poronień. Warto więc unikać w swojej diecie produktów charakteryzujących się wysoką zawartością cukrów prostych oraz wysokim indeksem glikemicznym min. słodyczy, słodzonych napojów, słodzonego nabiału, dużej ilości soków owocowych, produktów z oczyszczonej mąki, cukru.

Wpływ białka w diecie na płodność

Nadmierne spożycie tego makroskładnika, głównie ze źródeł zwierzęcych (szczególnie dotyczy to mięsa czerwonego i białego), również zwiększa ryzyko niepłodności u kobiet. Wiąże się to z większym niż po spożyciu białka roślinnego wydzielaniem hormonu wzrostu. Hormon ten wzmaga produkcję aktywnego testosteronu oraz zaburza dojrzewanie jajeczek. Biorąc pod uwagę fakt, że ogólny poziom spożycia białka w populacji jest wyższy niż zalecana norma, należy w profilaktyce niepłodności przyjrzeć się jak często na naszych talerzach pojawia się mięso. Udział białka w całodziennej racji pokarmowej nie powinien dostarczać więcej niż 15proc. energii.

Badania pokazały, że kobiety spożywające 115 gramów białka dziennie, o 41proc. częściej doświadczały zaburzeń owulacji niż kobiety, które na dobę spożywały ok 77gramów tego składnika. Istotne jest również jego źródło. Zgodnie z aktualnym stanem wiedzy zwiększenie udziału białek pochodzenia roślinnego wydaje się mieć korzystny wpływ na płodność kobiety w kontekście problemów owulacyjnych. Warto więc w swoim menu umieścić nasiona roślin strączkowych (np. soję, soczewicę, fasolę, ciecierzycę) czy orzechy.

Płodność a tłuszcze w diecie

Tłuszcz jako makroskładnik powinien dostarczać 30 proc. energii w dziennej racji pokarmowej. Kluczową sprawą jest to, jakie kwasy tłuszczowe na co dzień podajemy naszemu organizmowi. Planując dietę, która wesprze naszą płodność należy zwrócić szczególną uwagę na wielonienasycone kwasy tłuszczowe. Musimy dostarczać je z pożywieniem, gdyż nasz organizm nie jest ich w stanie samodzielnie zsyntetyzować. Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe rozpadają się do eikozanoidów, które pełniąc role miejscowych hormonów uczestniczą w regulacji funkcjonowania min. gonad płciowych. Źródłem kwasów tłuszczowych z grupy omega 6 i omega 3 w diecie są :

  • tłuste ryby morskie;
  • oleje roślinne;
  • orzechy;
  • nasiona;
  • awokado.

Najlepiej spożywać je w formie surowej lub po możliwie jak najmniejszej obróbce termicznej. Jeśli w naszej diecie brakuje wymienionych składników, warto rozważyć suplementację kwasami z rodziny NNKT.

Równie ważną kwestią dla naszej płodności jest unikanie utwardzonych tłuszczów roślinnych, które są źródłem szkodliwych kwasów tłuszczowych w konfiguracji trans. Znajdziemy je min. w twardych margarynach, chipsach, pokarmach typu fast food, pieczywie cukierniczym, słodyczach. Ich wysokie spożycie podnosi nie tylko ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych, ale również ma wpływ na pojawienie się oraz powiększanie endometriozy, a gdy dojdzie do zapłodnienia, może zaburzyć tworzenie się łożyska, co wiąże się z wyższym ryzykiem poronienia.

Jak zwiększyć płodność – cenne składniki odżywcze

Istnieje kilka ważnych substancji, które dostarczane z pożywieniem wywierają wpływ na pracę naszego układu hormonalnego. Aby zwiększyć płodność, należy w swoim jadłospisie umieścić źródła:

  • witaminy E – witamina ta ma wpływ na wydzielanie hormonu gonadotropowego, którego odpowiedni poziom wiąże się z właściwą jakością męskiego nasienia; jej niedobór podnosi ryzyko zaburzeń przebiegu ciąży, poronień, obumierania płodu; znajdziemy ją w olejach roślinnych, kiełkach pszenicy, żółtkach jaj, natce pietruszki, orzechach laskowych, warzywach liściastych;
  • witaminy C – która wpływa na prawidłową budowę endometrium; znajdziemy ją w natce pietruszki, owocach dzikiej róży, truskawkach, cytrusach, papryce, kiwi;
  • witamin z grupy B – są one potrzebne by prawidłowo przebiegała owulacja, by komórka jajowa mogła się zagnieździć oraz by mogły być produkowane hormony płciowe żeńskie; witaminy te są ponadto niezbędne do syntezy DNA; znajdziemy je w orzechach, produktach mlecznych, produktach zbożowych z nieoczyszczonej mąki, kaszach grubych, mięsie, nasionach roślin strączkowych, warzywach, takich jak kalafior, brukselka, brokuły;
  • NNKT, czyli niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe;
  • selenu – korzystnie wpływa na ilość plemników w nasieniu mężczyzny – bogatym źródłem tego składnika są orzechy brazylijskie;
  • żelaza – składnika mineralnego niezbędnego do transportu tlenu w organizmie; jego obecność warunkuje również prawidłowe funkcjonowanie komórki jajowej i zarodka; znajdziemy go w mięsie, zielonych warzywach liściastych, burakach, nasionach roślin strączkowych;
  • kwasu foliowego – witaminy, która zapewnia prawidłowy rozwój płodu, a także wpływa na jakość nasienia; znajdziemy ją w jajach, soi, brukselce, szpinaku, fasoli, bobie, zielonym groszku, brokułach, pomarańczach, bananach, otrębach;
  • cynku – niedobór tego pierwiastka niekorzystnie wpływa na poziom testosteronu i jakość męskiego nasienia; jego źródłem są: nasiona roślin strączkowych, mięso, jaja, pestki dyni, produkty mleczne, pełnoziarniste pieczywo.

Suplementy na poprawę płodności

Największe znaczenie dla poprawy płodności wykazuje suplementacja kwasu foliowego i żelaza.

Kwas foliowy należy do zbioru witamin z grupy B. Podejrzewa się, że stymuluje on owulację, ale również umożliwia budowanie i przetrwanie zarodka oraz odpowiedni rozwój układu nerwowego płodu. Uczestniczy także w przemianach homocysteiny (której wysoki poziom może wpływać na wzrost ryzyka poronienia) w metioninę. Kobiety suplementujące ten związek rzadziej doświadczały niepłodności owulacyjnej niż kobiety nie przyjmujące kwasu foliowego. Ważny jest też poziom suplementacji. Za zalecaną ilość kwasu foliowego, którą kobieta powinna przyjmować codziennie z różnych źródeł uznajemy 700 mikrogramów. Niezwykle trudno jest zapewnić sobie spożycie takiej ilości tej witaminy tylko ze źródeł pokarmowych.

Sposobem na poprawę płodności jest także suplementacja żelaza. Kobiety suplementujące ten pierwiastek w dawkach 40– 80 mg na dobę charakteryzują się większą szansą zajścia w ciążę. Należy pamiętać, że niedobory żelaza to zjawisko często występujące u kobiet w okresie reprodukcyjnym, szczególnie jeśli doświadczają obfitych menstruacji. Specjaliści podkreślają jednak, że suplementacja powinna dotyczyć żelaza niehemowego, czyli żelaza pochodzącego ze źródeł roślinnych, takich jak szpinak, natka pietruszki, buraki, nasiona roślin strączkowych. Zbyt wysoka podaż żelaza z mięsem (żelazo hemowe) może prowadzić do zwiększenia ryzyka niepłodności owulacyjnej. Warto wiedzieć, że żelazo niehemowe znacznie gorzej się wchłania. Aby podnieść jego biodostępność, warto produkty bogate w żelazo łączyć z produktami bogatymi w witaminę C.

Stosując racjonalną, bogatą w składniki odżywcze, urozmaiconą dietę jesteśmy w stanie wpływać na poprawę naszej płodności. Dlatego też starając się o potomka warto szczególnie zadbać o swój codzienny jadłospis.

Opublikowano: ; aktualizacja: 28.03.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Najzdrowsza herbata

Herbata zielona nie jest, wbrew temu, co niektórzy sądzą, specjalnym gatunkiem herbaty. Od swojej znacznie ...

Dieta po zawale – co jeść, a czego unikać w diecie po zawale serca?

Dieta po zawale serca jest równie istotna jak leczenie farmakologiczne. Jej zadaniem jest poprawa profilu ...

Owoce odkwaszające organizm

Zakwaszenie organizmu to bardzo powszechnie występujący problem. W procesie odkwaszania organizmu ogromne znaczenie ma zmiana ...

Dieta po usunięciu woreczka żółciowego – co jeść po wycięciu pęcherzyka żółciowego?

Dieta po usunięciu woreczka żółciowego powinna zostać skomponowana zgodnie z zasadami zdrowego żywienia. Usunięcie pęcherzyka ...

Kolagen w pożywieniu – w czym jest kolagen? Jak powinna wyglądać dieta kolagenowa?

Kolagen jest białkiem istotnym dla prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Kondycja włókien kolagenowych wpływa m.in. na ...

Dieta lekkostrawna – jakie są zasady diety łatwostrawnej?

Dieta lekkostrawna skomponowana jest głównie z produktów łatwych do strawienia i przyswojenia. Najczęściej wykorzystuje się ...

Dieta na męską płodność – co jeść, a czego unikać przy niepłodności?

Niepłodność u mężczyzn to coraz bardziej powszechny problem. Wynika w dużej mierze ze stylu życia, ...

Złe nawyki żywieniowe – jak z nimi walczyć?

Nawyki żywieniowe są szczególnym rodzajem zachowań żywieniowych ze względu na swoją powtarzalność. Tworzą one charakterystyczne ...

Najzdrowszy makaron – rodzaje i wartość odżywcza makaronów

Makaron to składnik wielu apetycznych dań. Stanowi źródło węglowodanów, a niekiedy także błonnika, minerałów i ...

Kwas askorbinowy

Kwas askorbinowy, znany jako popularna witamina C, należy do grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie. Ważną ...

Dieta przyspieszająca metabolizm

Tempo metabolizmu odgrywa istotną rolę w prawidłowym i skutecznym odchudzaniu. Niestety bardzo często z własnej ...

Dieta na cellulit – zasady diety antycellulitowej

Cellulit to problem dotykający większości dorosłych kobiet bez względu na ich masę ciała. Jest dolegliwością, ...

Komentarze (0)