Wolne rodniki – czym są rodniki i jak wpływają na zdrowie?

Wolne rodniki są atomami o niesparowanych elektronach. Wolne rodniki wpływają niekorzystnie na DNA, białka czy lipidy znajdujące się w organizmie. Co sprzyja powstawaniu rodników? Należy wymienić tu nieodpowiednią dietę czy wdychanie dymu tytoniowego i palenie papierosów. Wolne rodniki prowadzą do wielu chorób, np. miażdżycy czy łuszczycy. Antyoksydanty (przeciwutleniacze, witamina A i E) to związki, które zatrzymują utlenianie przez wolne rodniki.

Wolne rodniki – czym są?

Wolne rodniki to atomy, które zawierają niesparowane elektrony. Atomy tlenu na ostatniej orbicie posiadają parzystą ilość elektronów. Gdy tracą jeden z nich, dążą do przyłączenia brakującego elektronu, utleniając każdy atom, z którym mają kontakt.

Atomy, które tracą elektron same stają się wolnymi rodnikami i utleniają kolejne atomy. Wykazują one niekorzystny wpływ na białka, DNA czy lipidy występujące organizmie, przez co przyczyniają się do powstawania wielu chorób. Obiektami ataków wolnych rodników w organizmie są ponadto: białka, kwasy tłuszczowe i polisacharydy.

Wolne rodniki wykazują również korzystny wpływ na zdrowie, utleniając związki toksyczne oraz pomagając w zwalczaniu mikroorganizmów chorobotwórczych.

Jak powstają wolne rodniki?

Na powstawanie wolnych rodników wpływ mają czynniki, takie jak: oddychanie zanieczyszczonym powietrzem, palenie papierosów i wdychanie dymu tytoniowego, który zawiera dużą ilość wolnych rodników czy nadużywanie alkoholu.

Powstawaniu wolnych rodników sprzyja także intensywny wysiłek fizyczny, który powoduje przyspieszenie przemiany materii, czego ubocznym efektem jest większe powstawanie wolnych rodników, długotrwały oraz silny stres czy infekcje bakteryjne i wirusowe.

Wolne rodniki powstają także na skutek promieniowania rentgenowskiego, ultrafioletowego czy zażywania dużej ilości leków. Wolne rodniki powstają także w pożywieniu (wolne rodniki w pożywieniu), np. w produktach grillowanych, smażonych, wędzonych, w wyrobach cukierniczych, produktach roślinnych.

Rodniki a nowotwory – jakie inne choroby wywołują wolne rodniki?

Wolne rodniki przyczyniają się do powstawania nowotworów. Rodniki powodują powstawanie mutacji DNA. Komórki, które uległy mutacji mnożą się w niekontrolowany sposób w wyniku, czego powstają nowotwory.

Kolejnym szkodliwym działaniem rodników jest wpływ na powstawanie miażdżycy. Rodniki utleniają lipidy, które, odkładając się w ścianach naczyń krwionośnych, tworzą blaszki miażdżycowe. Przyczynia się to do zwiększenia ryzyka zawału serca oraz udaru niedokrwiennego mózgu.

Rodniki przyczyniają się do szybszego starzenia się organizmu. Działają one na lipidy naskórka, co wpływa na zmniejszenie się elastyczności skóry i szybsze powstawanie zmarszczek.

Rodniki ponadto przyczyniają się także do schorzeń takich jak: zespoły otępienne, choroba Parkinsona, nadciśnienie tętnicze, choroby płuc (obejmujące poza rakiem płuc także POCHP oraz astmę), schorzenia oczu (zaćma oraz zwyrodnienie plamki żółtej), cukrzyca, zapalenie trzustki, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, zwyrodnienie stawów, nieswoiste zapalenia jelit, uszkodzenie nasienia (co zwiększa ryzyko bezpłodności), łuszczyca.

Wolne rodniki a odporność

Wolne rodniki posiadają również korzystne właściwości dla naszego zdrowia. Wykorzystywane są przez układ odpornościowy do niszczenia drobnoustrojów oraz utleniają toksyczne związki.

Makrofagi będące komórkami układu immunologicznego dzięki wolnym rodnikom niszczą mikroorganizmy. Komórki naszego organizmu z kolei posiadają mechanizmy obronne, dzięki glutationowi, który chroni je przed rodnikami. Z wiekiem jednak ilość glutationu ulega zmniejszeniu, przez co organizm jest coraz bardziej narażony na negatywne działanie wolnych rodników.

Antyoksydanty (przeciwutleniacze) – antyoksydanty w diecie

Przeciwutleniacze, czyli antyoksydanty, są grupą związków, które hamują utlenianie przez wolne rodniki. Głównym źródłem antyoksydantów jest odpowiednia dieta zawierająca warzywa z dużą zawartością witamin C oraz E.

Witamina C, czyli kwas askorbinowy jest głównym antyoksydantem, który musi być dostarczany codziennie do naszego organizmu w ilości 45–90mg. Produktami bogatymi w tą witaminę są: papryka, pomarańcze, papaja, brukselka, jarmuż, cytryna, czarna porzeczka, truskawki, grejpfruty, mandarynki, pomidory.

Drugą ważną witaminą spełniającą rolę antyutleniacza jest witamina E. Witamina ta występuję w: jajach, olejach roślinnych, mleku, margarynie, marchewkach, migdałach, orzechach, pszenicy oraz zielonych warzywach. Właściwości antyoksydacyjne mają ponadto: kakao, czerwone wina, herbaty.

Opublikowano: ; aktualizacja: 07.02.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Stres oksydacyjny – co to jest, objawy, skutki, dieta

Stres oksydacyjny to stan, w którym ilość wolnych rodników w komórkach jest większa niż są ...

Bioflawonoidy – działanie, rodzaje – gdzie występują i jakie preparaty wybrać?

Bioflawonoidy, inaczej nazywane flawonoidami, to szeroka grupa obejmująca kilka tysięcy związków chemicznych występujących naturalnie w ...

Warzywa i owoce na odchudzanie. Które jeść, a których unikać?

Warzywa oraz owoce są nieodłącznym składnikiem każdej diety odchudzającej. Są smaczne i zdrowe, dostarczają bogactwa ...

Dieta 1300 kcal – zasady, efekty, przykładowy jadłospis

Dieta 1300 kcal zaliczana jest do diet redukcyjnych. To niewymagająca dieta odchudzająca, której skuteczność uzależniona ...

Dieta anti-aging

Dieta anti-aging to sposób żywienia, który ma na celu hamowanie procesów starzenia, głównie skóry. Dieta ...

Naturalne probiotyki – jak działają i w czym są dobre bakterie probiotyczne?

Probiotyki to żywe kultury bakterii lub drożdży, które korzystnie wpływają na przewód pokarmowy i zapewniają ...

Rokitnik – właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania

Rokitnik zwyczajny to roślina, której każda część bogata jest w bioaktywne związki, mogące mieć korzystny ...

Dieta lniana – zasady, efekty, przepisy

Dieta lniana polega na włączeniu do jadłospisu siemienia lnianego jako dodatku do koktajlu lub naparu. ...

Antyoksydanty w diecie

Nieprawidłowa dieta, stres, zanieczyszczenie środowiska czy palenie papierosów to czynniki wpływające na wzrost poziomu wolnych ...

Dieta w chorobie Parkinsona – optymalne zasady żywienia przy parkinsonie

W chorobie neurodegeneracyjnej, jaką jest choroba Parkinsona, dieta odgrywa ważną rolę. Odpowiednio skonstruowany jadłospis wpływa ...

Wideo – Dieta w chorobie Leśniowskiego-Crohna

Choroba Leśniowskiego-Crohna jest to nieciągłe, odcinkowe zapalenie wszystkich warstw układu pokarmowego, z najczęstszą lokalizacją w ...

Czerwone wino – jak wpływa na zdrowie?

Czerwone wino to jeden z nielicznych napojów alkoholowych, któremu przypisuje się korzystny wpływ na zdrowie ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon