Witamina B6

Pod nazwą witamina B6 kryje się kilka związków o podobnej budowie. Wszystkie są rozpuszczalne w wodzie i pełnią w naszym organizmie ważne funkcje w metabolizmie węglowodanów, lipidów i aminokwasów. Zarówno brak witaminy B6 jak i jej nadmiar skutkują pojawieniem się negatywnych objawów klinicznych.

Rola witaminy B6 w organizmie

Witamina B6 wchłania się w końcowym odcinku jelita cienkiego. Jej zapasy ustrojowe wynoszą przeciętnie 40- 250 mg i są zlokalizowane głównie w tkance mięśniowej. Biologiczne wykorzystanie spożytej wraz z pokarmem witaminy B6 jest możliwe dzięki obecności enzymów obecnych w krążących we krwi erytrocytów. Posiadają one zdolność wypierania witamin z połączeń z innymi związkami. Witamina B6 jest niezbędna do prawidłowej pracy wielu enzymów uczestniczących w przemianach metabolicznych naszego organizmu. Przede wszystkim uczestniczy w przemianach aminokwasów, metabolizmie neuroprzekaźników i innych witamin, przez co przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania systemu nerwowego. Witamina B6 bierze udział w syntezie prekursorów sfingolipidów, które stanowią istotny składnik błony komórkowej neuronów. Jej niedobory mogą powodować przyspieszone starzenie się neuronów i obniżone stężenie niektórych przekaźników nerwowych. Witamina B6 uczestniczy również w metabolizmie węglowodanów. Zapewnia prawidłową przemianę glikogenu do glukozy w stanach obniżonego poziomu cukru we krwi i odpowiada za prawidłową syntezę glikogenu w trakcie powstawania jego zapasów w mięśniach i wątrobie. Witamina B6 jest także odpowiedzialna za prawidłowe funkcjonowanie układu krwiotwórczego poprzez swój udział w syntezie hemu. Bierze udział w produkcji hormonów steroidowych i uczestniczy w fizjologicznej odpowiedzi odpornościowej organizmu na czynniki wywołujący zakażenie.

Występowanie witaminy B6 w żywności

Witamina B6 występuje w większości produktów spożywczych. Nie istnieje charakterystyczny pokarm, będący wyjątkowo bogatym źródłem witaminy B6, aczkolwiek jej duże ilości znajdują się w mięsie i rybach. Witamina B6 występuje również w produktach pochodzenia roślinnego, w związku z czym osoby praktykujące dietę wegetariańską nie są bardziej niż reszta populacji narażone na wystąpienie jej niedoborów. Spośród produktów roślinnych należy wymienić rośliny strączkowe, warzywa liściaste i pełne ziarna zbóż. Ponieważ witamina B6 jest bardzo wrażliwa na przemiał zbóż, produkty zbożowe wyprodukowane z pełnego ziarna, takie jak chleb wieloziarnisty czy makaron żytni są bogatymi źródłami witaminy B6. Straty w wyniku przemiału pełnych ziaren zbóż mogą sięgać nawet 90 %. Unikanie białego pieczywa i jasnego makaronu jest zatem wskazane nie tylko z powodu dużej zawartości cukrów prostych w tych produktach, jak również z powodu mniejszej zawartości witamin. Warzywa i owoce podlegające procesowi mrożenia są również uboższe w witaminę B6 w porównaniu ze świeżymi produktami. W związku z tym warto pamiętać, że najzdrowsze są produkty świeże, które zostały poddane minimalnej obróbce technologicznej i termicznej.

Przyczyny i skutki niedoboru witaminy B6

Witamina B6 powszechnie występuje w produktach zarówno pochodzenia zwierzęcego jak i roślinnego. Do grupy osób narażonych na jej niedobory zalicza się alkoholików, kobiety w ciąży i osoby w wieku podeszłym. U kobiet w ciąży i osób starszych, zwłaszcza tych powyżej 75 roku życia, obserwuje się większe zapotrzebowanie na witaminę B6, w związku z czym częściej spotyka się u nich biochemiczne niedobory i ich kliniczne manifestacje. Powstający w dużych ilościach w organizmie alkoholików metabolit alkoholu, aldehyd octowy, przyczynia się do nasilonego rozkładu tej witaminy. Dodatkowo, niedobory witaminy B6 mogą rozwinąć się u małych dzieci karmionych wyłącznie produktami przetworzonymi przemysłowo, które zawierają mniejsze ilości witamin. Zazwyczaj niedobory witaminy B6 nie są izolowane i dotyczą całej grupy witamin B.

Najczęściej hipowitaminoza B manifestuje się w postaci zmian skórnych. Zaliczamy do nich zapalenie kącików ust, potocznie zwane zajadami, zapalenie jamy ustnej i języka. Stany zapalne skóry i błon śluzowych bardzo łatwo wyleczyć przez wprowadzenie do diety większej ilości produktów zbożowych gruboziarnistych oraz surowych warzyw i owoców, bądź też suplementacją małymi dawkami witaminy B6. Do innych powikłań związanych z hipowitaminozą B zaliczamy objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, drgawki konwulsyjne i zmiany w zapisie elektroencefalograficznym. Przy niedoborach witaminy B6 może również rozwinąć się niedokrwistość niedobarwliwa mikrocytarna, depresja i stan neuropatii obwodowej.

Zapotrzebowanie na witaminę B6

Zapotrzebowanie na witaminę B6 zależy od kilku czynników. Przede wszystkim należy pamiętać o wspomnianych już grupach, w których zapotrzebowanie na nią jest większe w porównaniu z resztą populacji. Należą do nich kobiety w ciąży, dzieci i osoby starsze. Po drugie, zapotrzebowanie na witaminę B6 jest zależne od spożycia białka. Im więcej białka dostarczamy w codziennej diecie, tym większa powinna być podaż witaminy B6. Kolejnym ważnym aspektem wpływającym na bioprzyswajalność jest regularnie stosowanie niektórych leków, które mogą wpłynąć na wchłanianie i metabolizm tej witaminy. Przeciętne zalecane spożycie witaminy B6 mieści się w granicy 1-2 mg na dzień.

Skutki nadmiaru witaminy B6

Regularne spożywanie dużych dawek witaminy B6 prowadzi do wykształcenia się objawów związanych z hiperwitaminozą. Ponieważ nadmiar witaminy B6 jest wydalany z moczem, sytuacje te są rzadko spotykane i jedynie dawki sięgające dziennych gramowych ilości mogą doprowadzić do zaburzeń w funkcjonowaniu naszego organizmu. Objawy związane z przyjmowaniem zbyt dużych ilości witaminy B6 są dotyczą głównie nieprawidłowego funkcjonowania systemu nerwowego. Zaliczamy do nich neuropatie, nadmierną senność i inne zaburzenia neurologiczne. Metabolizm witaminy B6 jest ściśle związany z kwasem foliowym dlatego suplementacja tą witaminą zwiększa również zapotrzebowanie na kwas foliowy. Przy niewystarczającym spożyciu kwasu foliowego z równoczesną duża podażą witaminy B6 mogą rozwinąć się objawy związane z jego niedoborem.

Suplementacja witaminą B6

Suplementacja witaminą B6 jest polecana we wszystkich stanach klinicznych związanych z przewlekłym bólem. Podobnie w chorobach układu nerwowego, w depresji, obniżeniu nastroju zalecana jest jej dodatkowa podaż, jeśli nie może być ona dostarczona wraz z pokarmem. W stanach zapalnych skóry i innych zmianach dermatologicznych spowodowanych hipowitaminozą B6, takich jak łuszczenie się naskórka, zapalenie kącików ust, języka i spojówek, również poleca się jej suplementację.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Candida – dieta przy grzybicy organizmu – co jeść, a czego unikać?

Odpowiedni jadłospis to istotny element leczenia zakażenia grzybem Candida. Dieta przy kandydozie, czyli grzybicy organizmu, ...

Kamica nerkowa a dieta

Kamica nerkowa to dość częsta choroba, występuje u około 5 % populacji a jej objawem ...

Witamina B

Witaminy z grupy B odpowiedzialne są za prawidłowe funkcjonowanie metabolizmu człowieka poprzez uczestnictwo w szeregu ...

Wideo – Napoje energetyzujące a zdrowie

Napoje energetyzujące poprzez dodatek substancji mających działanie pobudzające na ośrodkowy układ nerwowy różnią się od ...

Dieta orkiszowa

Dieta orkiszowa to sposób żywienia, który nie tylko pomaga schudnąć, działa leczniczo, ale także wspomaga ...

Dieta bez diety – jak schudnąć bez wyrzeczeń?

Dieta bez diety, czyli odchudzanie bez wyrzeczeń, może przynieść zadowalające rezultaty, o ile założymy, że ...

Czy gotowanie z użyciem folii aluminiowej może być niebezpieczne dla zdrowia?

Czy używanie folii aluminiowej w kuchni może zagrażać zdrowiu? Dzienna ekspozycja na aluminium ze środowiska ...

Dieta proteinowa – na czym polega? Jakie są zasady, etapy i efekty diety białkowej?

Dieta proteinowa to sposób żywienia, w którym jadłospis tworzą przede wszystkim produkty bogate w białko, ...

Konserwanty

Konserwanty są to dodatki do żywności, które mają na celu hamowanie lub blokowanie biochemicznych procesów ...

Dieta łatwostrawna

Dieta łatwostrawna zakłada wyeliminowanie produktów, które nadmiernie obciążają pracę przewodu pokarmowego. Przepisy na dietę łatwostrawna ...

Dieta Atkinsa

Dieta Atkinsa to przykład diety niskowęglowodanowej, a jednocześnie bogatej w białko i tłuszcze, głównie zwierzęce. ...

Dieta samuraja – dla kogo, jakie są zasady i jadłospis diety samuraja?

Dieta samuraja to dieta dla sportowców będąca wariantem diety paleo. Choć zasadniczo jest to dieta ...

Komentarze (0)