Witamina B

Witaminy z grupy B odpowiedzialne są za prawidłowe funkcjonowanie metabolizmu człowieka poprzez uczestnictwo w szeregu przemianach biochemicznych. Charakteryzuje je budowa chemiczna, w skład której zawsze wchodzi cząsteczka azotu. Witaminy B należą do związków rozpuszczalnych w wodzie i zarówno ich niedobór jak i nadmiar jest szkodliwy dla zdrowia.

Witamina B2

Witamina B2 inaczej jest zwana ryboflawiną. Występuje w dużych ilościach w migdałach, pokarmach zawierających drożdże piwne, serach i produktach mięsnych. Wśród serów wyróżnia się sery pleśniowe takie jak ser brie, gorgonzola, camembert czy roquefort. W większości produktów spożywczych występuje w połączeniu z białkiem, wchłaniana jest w początkowym odcinku jelita cienkiego. Główna rola witaminy B2 polega na uzyskiwaniu energii ze spożytego przez nas pokarmu. Dodatkowo, razem z witaminą A uczestniczy w zapewnieniu prawidłowego nabłonka dróg oddechowych, moczowych, przewodu pokarmowego i śródbłonka naczyń krwionośnych. Ponadto, ryboflawina jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania systemu nerwowego, stąd zalecana jest suplementacja tą witaminą we wszystkich chorobach przewlekłych, zwłaszcza tych przebiegających z przewlekłym bólem. Niedobory witaminy B2 głównie objawiają się w postaci pękania i owrzodzenia kącików ust, które potocznie zwane są zajadami. Niedostateczna podaż tej witaminy powoduje również nadmierne łuszczenie się i świąd skóry, pieczenie oczu oraz drżenie samoistne. Dzienne zapotrzebowanie mieści się w granicach od 0,4 - 1,4 mg na dzień. Suplementacje zaleca się pacjentom, u których dzienne potrzebowanie jest duże i nie może być pokryte przez podaż z pokarmem. Do tej grupy zalicza się kobiety w czasie ciąży i laktacji, osoby uzależnione od alkoholu i narkotyków, długoletnich palaczy, pacjentów po rozległych wypadkach, jak również kobiety przyjmujące doustną antykoncepcję hormonalną. Nadmiar witaminy B2 jest rzadko spotykany, powoduje ciemne zabarwienie moczu i jest niebezpieczny głównie dla osób z niewydolnością nerek.

Witamina B6

Witamina B6, zwana również pirydoksyną, uczestniczy w przemianach metabolicznych tłuszczów, białek i węglowodanów oraz uczestniczy w procesie przemiany tryptofanu. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę B6 oscyluje w granicach 0,3 - 2,2 mg. Pirydoksyna występuje powszechnie w produktach pochodzenia roślinnego i zwierzęcego. Największe ilości można znaleźć w mięsie i rybach, warzywach liściastych, roślinach strączkowych i pełnych ziarnach zbóż. Witamina B6 jest bardzo wrażliwa na obróbkę przemysłową pokarmów, dlatego zalecane są produkty zbożowe z pełnego ziarna, takie jak chleb pełnoziarnisty, żytnie makarony i mąkę oraz unikanie mrożonych warzyw i owoców. Z racji na powszechne występowanie w żywności, rzadko stwierdza się niedobory witaminy B6, istnieje jednak kilka grup pacjentów, u których zaleca się suplementację tą witaminą. Zaliczamy do nich osoby powyżej 55 roku życia, które z racji osłabionego wchłaniania mogą być narażone na wystąpienie niedoborów. Objawy niedoboru witaminy B6 są trudne do zdiagnozowania z racji ich niskiej specyfiki. Zaliczamy do nich:

  • ogólne osłabienie,
  • rozdrażnienie,
  • nerwowość
  • bezsenność.

Z racji, iż witamina B6 uczestniczy w procesie tworzenia hemu, jej niedobór skutkuje niedokrwistością mikrocytarną niedobarwliwą. Najczęstszym powikłaniem niedoboru pirydoksyny, podobnie jak innych witamin z grupy B, jest pękanie i owrzodzenie kącików ust. Nadmiar witaminy B6 jest rzadko spotykany i wiąże się głównie z zaburzeniami neurologicznymi, apatią i nadmierną sennością.

Witamina B12

Witamina B12 charakteryzuje się sposobem wchłaniania i ograniczonym występowaniem w produktach spożywczych. Niezbędnych czynnikiem do prawidłowego wchłaniania witaminy B12 jest czynnik wewnętrzny produkowany w żołądku. Pacjenci po resekcji żołądka, z wszelkiego rodzaju chorobami zapalnymi tego narządu lub ludzie starsi, u których obserwuje się fizjologiczny spadek wydzielania czynnika wewnętrznego, narażeni są na wystąpienie niedoborów witaminy B12. Głównym skutkiem niedostatecznej podaży tej witaminy jest anemia z charakterystyczną morfologią, gdzie czerwone krwinki są duże i zawierają niedostateczną ilość hemu. Towarzyszy jej również słomkowe zabarwienie skóry oraz objawy neurologiczne w postaci parastezji, drętwień i w najcięższej postaci porażeń kończyn. Wśród zdrowych pacjentów, najbardziej narażoną grupą na wystąpienie niedoborów witaminy B12, stanowią osoby stosujące dietę wegetariańską, ponieważ jedynym źródłem tej witaminy są produkty pochodzenia zwierzęcego. Dzienne zapotrzebowanie oscyluje w granicach 10-15 mikrogramów na dzień. Przekroczenie tej dawki nie jest szczególnie niebezpieczne i jak dotąd nie została ustalona dawka toksyczności.

Witamina B5

Witamina B5 znana jest również pod nazwą kwasu pantotenowego. Podobnie jak inne witaminy z tej grupy, odpowiedzialna jest za regulowanie przezmian biochemicznych białek, węglowodanów i tłuszczów. Powszechnie występuje w produktach spożywczych i rzadko obserwuje się jej niedobory. Dodatkowo objawy niedoboru nie są w żaden sposób charakterystyczne, i jeśli wystąpią, zazwyczaj są powiązane z niedostateczną podażą innych związków z grupy witamin B. Charakterystyczną właściwością kwasu pantotenowego, jest jego negatywny wpływ na poziom dopaminy. Obniża on stężenie lewodopy, czyli syntetycznej dopaminy podawanej u pacjentów z chorobą Parkinsona. Dzienna dawka witaminy B5 wynosi 10-20 mg na dzień i rzadko spotyka się objawy związane z jej toksycznym działaniem.

Witamina B1

Witamina B1 inaczej zwana jest tiaminą. Odrywa ona szczególną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego, mięśni i błon śluzowych. Niewielkie niedobory tiaminy są stosunkowo często spotykane, zwłaszcza u osób uzależnionych od alkoholu, ludzi starszych i pacjentów cierpiących na choroby przewlekłe i wyniszczające. Przy dużych niedoborach witaminy B1 rozpoznaje się chorobę beri-beri. Charakteryzuje się ona porażeniem i zanikiem mięśni szkieletowych, którym towarzyszą obrzęki, przebarwienia skórne i zaburzenia psychiczne. Podstawowym sposobem leczenia niedoborów jest suplementacja tiaminą i innymi witaminami z grupy B, jednak głębokie niedobory związane z chorobą beri-beri są rzadko spotykane i występują głównie w krajach Trzeciego Świata. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę B1 wynosi 0,9-2 mg.

Witamina Bc

Witamina Bc, częściej omawiana pod nazwą kwasu foliowego, związana jest głównie z prawidłowym funkcjonowaniem układu krwiotwórczego i układu nerwowego. Niedobory kwasu foliowego, podobnie jak witaminy B12, przyczyniają się do powstania anemii megaloblastycznej, w której obserwuje się duże, niestabilne erytrocyty. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę Bc waha się w granicy 30-100 mikrogram i odpowiednio zróżnicowana dieta w zupełności wystarcza do dostarczenia odpowiedniej ilości tej witaminy. Witamina Bc powinna być jednak suplementowana przez wszystkie kobiety w wieku rozrodczym. Udowodniono, że dodatkowa dzienna dawka wynosząca 0,4 mg zabezpiecza przed wystąpieniem wrodzonych wad cewy nerwowej u płodów i noworodków.

Opublikowano: ; aktualizacja: 28.03.2017

Oceń:
4.4


Może cię

Żurawina – właściwości

Żurawina jest niskim krzewem pochodzącym z Ameryki Północnej. Uprawiana jest głównie ze względu na małe, ...

Dieta cud – czy istnieje?

Czy istnieje „dieta cud”? Czy poszukiwanie diety będącej panaceum na wszelkie problemy żywieniowe, może zakończyć ...

Detoks organizmu – oczyszczanie organizmu z toksyn

Dieta oczyszczająca organizm polecana jest wszystkim, których nawyki żywieniowe odbiegają od zasad zdrowego żywienia. Tak ...

Test Schillinga

Test Schillinga to badanie pozwalające ocenić, czy wchłanianie witaminy B12 w przewodzie pokarmowym jest prawidłowe. ...

Czynnik Castle’a (czynnik IF) i przeciwciała przeciwko czynnikowi wewnętrznemu

Czynnik wewnętrzny Castle’a IF to glikoproteina wytwarzana przez komórki okładzinowe żołądka. Jego najważniejszą rolą fizjologiczną ...

Witamina B6

Pod nazwą witamina B6 kryje się kilka związków o podobnej budowie. Wszystkie są rozpuszczalne w ...

Niedokrwistość Addisona (niedokrwistość złośliwa)

Niedokrwistość Addisona-Biermera zwana jest często niedokrwistością złośliwą. Anemia tego typu jest wynikiem niedoboru witaminy B12. ...

Niedobór witaminy B12

Witamina B12, inaczej zwana cyjanokobalaminą, należy do grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie. Charakterystyczne dla tej ...

Niedokrwistość megaloblastyczna

Niedokrwistość megaloblastyczna to choroba krwi, w której dochodzi do spadku poziomu czerwonych krwinek (erytrocytów). W ...

Badanie poziomu witaminy B12 – jak wykryć niedobór witaminy B12?

Witamina B12 jest niezbędna do syntezy DNA materiału genetycznego niemal każdej komórki organizmu. Niedobór witaminy ...

Azotan sodu (E251) – zastosowanie, występowanie, wpływ na organizm

Azotan sodu (saletra chilijska) występuje jako minerał nitronatryt, jest wytwarzany syntetycznie i znajduje się w ...

Co wypłukuje witaminy i składniki mineralne z organizmu?

Odpowiedni poziom witamin i składników mineralnych w organizmie nie zależy tylko od ilości dostarczanych wraz ...

Komentarze (0)