WHR czy BMI?

Stan odżywienia organizmu jest to stan zdrowia wynikający ze sposobu odżywania oraz wchłaniania i wykorzystania składników odżywczych znajdujących się w żywności. Do metod oceny stanu odżywienia wykorzystujemy m.in. wywiad żywieniowy, badania ogólnolekarskie, badania biochemiczne oraz pomiary antropometryczne.

Pomiary antropometryczne

W pomiarach antropometrycznych oceniamy rozmiary i proporcje ciała a także uzyskujemy informacje dotyczące ilości pobieranej i wydatkowanej energii.

Badania służące do określenia stanu odżywienia i wystąpienia ryzyka rozwoju chorób dietozależnych dzielimy na dwie grupy pomiarów.

  1. Pierwsze to takie, w których oceniamy rozmiary ciała i stan rozwoju fizycznego danej osoby, należy tu pomiar masy ciała, wzrostu, obwodów tali i bioder.
  2. Druga grupa to pomiary oceniające skład ciała, gdzie określamy beztłuszczową masę ciała oraz ilość tkanki tłuszczowej w organizmie.

Na podstawie pomiarów wzrostu i masy ciała stworzono wskaźniki wagowo- wzrostowe, których jest bardzo wiele jak np. wskaźnik Queteleta-Boucharda, Rohera, Sheldona. W badaniach epidemiologicznych wykazano, że najbardziej trafny jest wskaźnik Queteleta II określany jako BMI „body mass index”, który wyraża stosunek relacji masy ciała do wzrostu. Uznano, że BMI wysoko koreluje ze wskaźnikami stanu zdrowia i umieralności i jest zalecany przez WHO do wykonywania oceny odżywienia organizmu pod względem dostarczanej energii i białka.

Co to jest BMI?

Światowa Organizacja Zdrowia WHO określiła jednolite wartości wskaźnika BMI dla wagi prawidłowej i stanów patologicznych osób dorosłych, które przedstawiają się następująco:

  • Niedowaga < 16 (III stopień szczupłości - poważnie zwiększone ryzyko niedożywienia),
  • Niedowaga 16,0- 16,9 (II stopień szczupłości - umiarkowanie zwiększone ryzyko),
  • Niedowaga 17,0-18,4 (I stopień szczupłości - małe ryzyko rozwoju niedożywienia),
  • Zakres normy 18,5 – 24,9 (najmniejsze ryzyko rozwoju chorób niezakaźnych),
  • Nadwaga 25 – 29,9 ( stan przedotyłościowy - ryzyko rozwoju chorób niezakaźnych),
  • Otyłość 1 stopnia 30 – 34,9 (umiarkowanie zwiększone ryzyko),
  • Otyłość 2 stopnia 35 – 39,9 (poważnie zwiększone ryzyko),
  • Otyłość 3 stopnia > 40 (bardzo poważnie zwiększone ryzyko chorób niezakaźnych).

Wzór na obliczenie BMI przedstawia się następująco:

BMI = masa ciała (kg)/ wzrost (m2)

BMI jest wskaźnikiem pozwalającym obliczyć ryzyko związane z zaburzeniami masy ciała, pozwala określić czy nasza masa ciała jest na odpowiednim poziomie czy też może występuje nadwaga lub otyłość. Obliczając swoje własne BMI uzyskujemy pierwsze informacje o nieprawidłowościach, dobrze odzwierciedla również zawartość tkanki tłuszczowej. BMI nie jest natomiast wiarygodnym wskaźnikiem w przypadku kobiet w ciąży, dzieci i młodzieży w okresie wzrostu, oraz osób z bardzo rozbudowaną tkanką mięśniową.

Co to jest WHR?

Wskaźnikiem który określa rozmieszczenie tkanki tłuszczowej w organizmie – jest WHR, „Waist to Hip Ratio”. Wyrażony jest stosunkiem obwodu talii do obwodu bioder. Stosujemy go do określenia typu występującej otyłości. Możemy wyróżnić dwa rodzaje:

  • otyłość brzuszną typu „jabłko” (androidalną, centralną),
  • otyłość pośladkowo - udową typu „gruszka” (gynoidalną).

W pierwszym typie oznacza to, że tkanka tłuszczowa nagromadzona jest w okolicach brzucha, głównie od pasa w górę, w drugim przypadku - skupienie tkanki tłuszczowej w głównej mierze jest w dolnych częściach ciała, od pasa w dół. Aby obliczyć swoje własne WHR należy zmierzyć obwód talii w cm (u kobiety jest to miejsce w połowie odległości pomiędzy dolnym brzegiem łuku żebrowego a górnym brzegiem kości biodrowej, u mężczyzny obwód talii mierzymy na wysokości pępka), oraz obwód bioder (u kobiety w najszerszym miejscu, u mężczyzny na wysokości górnego końca kości biodrowej). Następnie wartość tali dzielimy przez miarę bioder i uzyskujemy określony współczynnik. Dla kobiety optymalna wartość wskaźnika to 0,8 a dla mężczyzny 1. Wartości odbiegające mogą wskazywać na ryzyko wystąpienia takich chorób jak: cukrzyca typu 2, chorób związanych z układem krążenia, dyslipidemii, nadciśnienia tętniczego oraz innych dolegliwości związanych z wystąpieniem zespołu metabolicznego. Szczególnie odnosi się to do tkanki tłuszczowej nagromadzonej w okolicach talii.

WHR= obwód tali (cm)/ obwód bioder (cm)

Klasyfikacja otyłości u osób dorosłych wg kryterium WHR:

TYP OTYŁOŚCI

KOBIETY

MĘŻCZYŹNI

otyłość trzewna (androidalna)

WHR > 0,8

WHR > 1,0

otyłość udowo-pośladkowa (gynoidalna)

WHR < 0,8

WHR < 1,0

Przy określaniu masy ciała, sprawdzaniu czy występuje otyłość czy też niedowaga, standardowymi czynnościami oprócz pomiaru masy ciała i obliczania wskaźników BMI i WHR jest pomiar grubości fałdu skórnego oraz obwodu talii. Stwierdzono w badaniach epidemiologicznych, że obwód talii pozwala określić typ otyłości i związany jest z wystąpieniem powikłań metabolicznych, ponadto dobrze odzwierciedla zawartość tkanki tłuszczowej w jamie brzusznej. Przyjęto, że obwód tali powyżej 102 cm u mężczyzny i powyżej 88 cm u kobiety uznajemy za otyłość typu brzusznego. Pomiaru fałdów tłuszczowych można dokonywać w różnych miejscach ciała w zależności od potrzeb. Dzięki tym pomiarom również możemy ocenić ilość tkanki tłuszczowej w organizmie i jej przyrost lub spadek.

Wskaźniki stosowane dla dzieci i młodzieży, osób starszych

W rozwoju dzieci i młodzieży żywienie odgrywa szczególną rolę, dlatego istotne jest kontrolowanie stanu odżywienia, aby zapobiec wystąpieniu chorób dietozależnych. I w tym przypadku istotny jest pomiar masy ciała w stosunku do wzrostu, wartości otrzymane odnosi się do siatek centylowych jako norm dla wieku i płci. Eksperci polecają stosowanie wskaźnika BMI już od drugiego roku życia. Z powodu zmian wartości wskaźnika w miarę rozwoju fizycznego dziecka stosuje sie normy w postaci siatek centylowych. Wartości graniczne wskaźnika BMI wskazujące na nadwagę lub otyłość w Polsce są następujące: BMI większe lub równe 90 centylowi uważamy za nadwagę a powyżej 97 centyla za otyłość. Według WHO wartości poniżej 5 centyla odpowiadają niedowadze, wartości pomiędzy 85 a 95 centylem to nadwaga, powyżej tych wartości to otyłość. U dzieci i młodzieży nie ustalono jednoznacznych kryteriów rozpoznania otyłości brzusznej w wieku rozwojowym, opracowano jednak rozkłady centylowe dla obwodu talii, gdzie przyjęto że wartość obwodu tali powyżej 90 centyla może wskazywać na otyłość brzuszną. W przypadku osób starszych oceny stanu odżywienia dokonuje się za pomocą takich samych wskaźników jak u osób dorosłych. Jednak należy uwzględnić w tym przypadku ryzyko niedożywienia związane z występowaniem chorób przewlekłych, zmianami w funkcjonowaniu przewodu pokarmowego, przyjmowaniem leków i niedoborami w żywieniu.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.1


Może cię

Jak obliczyć prawidłową wagę?

Najbardziej powszechną i prostą metodą oceny stanu odżywienia jest wskaźnik masy ciała, oznaczany skrótem BMI. ...

Żółcień chinolinowa E104 – co to jest, funkcje, szkodliwość żółtego barwnika

Żółcień chinolinowa to żółty barwnik spożywczy stosowany najczęściej w kolorowych napojach gazowanych i niegazowanych. Oznacza ...

Co to jest jednostka chlebowa?

Jednostka chlebowa stanowi narzędzie ułatwiające osobom z cukrzycą określenie ilości węglowodanów w codziennym jadłospisie. Spełnia ...

Dieta antyhistaminowa – dieta w nietolerancji histaminy

Dieta antyhistaminowa zalecana jest osobom z nietolerancją histaminy, jak również pacjentom z uczuleniem na histaminę. ...

Co zakwasza organizm? Jak uniknąć zakwaszenia?

Problem zakwaszenia organizmu pojawia się często i może być przyczyną poważnych zaburzeń. Objawy są różne ...

Anoreksja a ciąża

Anoreksja polega na zaburzeniach odżywiania. Kobiety, które cierpią na anoreksję, mają zazwyczaj rozregulowaną gospodarkę hormonalną, ...

BMI – oblicz prawidłową masę ciała

Najlepszą i najprostszą metodą pozwalającą na oznaczenie masy ciała u osób dorosłych jest skorzystanie ze ...

Niedożywienie

Niedożywienie, któremu może towarzyszyć wychudzenie, jest spowodowane niedoborem energii, białka, węglowodanów oraz tłuszczów. W momencie, ...

Master cleanse – dieta lemoniadowa

Dieta master cleanse, zwana także dietą lemoniadową czy cytrynową, to przede wszystkim dieta oczyszczająca. Kuracja ...

Jak wzmocnić dietą zniszczone włosy i paznokcie?

Odpowiednio skomponowana dieta w znacznym stopniu może poprawić kondycję włosów i paznokci. Jeśli nasze włosy ...

Dlaczego wyrzucanie bananów z brązową skórką to błąd?

Czy banany z brązowymi plamkami należy wyrzucać? Zdecydowanie nie. Plamki na skórce świadczą o idealnej ...

Cytrynian sodu (E331) – właściwości, zastosowanie, wpływ na organizm, szkodliwość

Cytrynian sodu to dodatek do żywności E331. Pełni m.in. rolę regulatora kwasowości, emulgatora i konserwantu. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon