Węglan sodu E500 – właściwości, zastosowanie, szkodliwość

Węglan sodu to dodatek do żywności o symbolu E500. W żywności działa jako regulator kwasowości i substancja spulchniająca. Z uwagi na specyficzne właściwości węglan sodu zastosowanie znalazł w licznych gałęziach przemysłu. Węglan sodu to soda oczyszczona; wyróżniamy również wodorowęglan sodu (sodę kalcynowaną) oraz sodę śnieżną. Szkodliwość E500 nie została wykazana, związek nie ma negatywnego wpływu na organizm, nawet u kobiet w ciąży.

Węglan sodu – soda oczyszczona, soda kalcynowana i soda śnieżna

Pod symbolem E500, określającym dodatki do żywności, znajdują się trzy związki chemiczne z grupy węglanów sodu:

  • E500 (I) – węglan sodu o wzorze Na2CO3 i nazwie zwyczajowej soda kalcynowana lub soda,
  • E500 (II) – wodorowęglan sodu o wzorze NaHCO3 i nazwie zwyczajowej soda oczyszczona lub soda do pieczenia (bywa określany także jako kwaśny węglan sodu),
  • E500 (III) – półtorawęglan sodu (seskwikarbonat sodu) o wzorze Na3H(CO3)2 lub Na2CO3*NaHCO3 i nazwie zwyczajowej soda śnieżna.

Wzór węglanu sodu ma postać Na2CO3, jednak w potocznym znaczeniu nazwy tej używa się także w odniesieniu do wodorowęglanu sodu.

Węglan sodu – właściwości i otrzymywanie

Węglan sodu i wodorowęglan sodu to związki nieorganiczne, sole sodowe kwasu węglowego. Węglan sodu jest składnikiem wielu minerałów, a samodzielnie w przyrodzie występuje w tzw. jeziorach sodowych oraz w popiołach roślin morskich.

Otrzymywanie węglanu sodu na skalę przemysłową odbywa się metodą Solvaya w reakcji chlorku sodu z amoniakiem i dwutlenkiem węgla. Powstaje w ten sposób wodorowęglan sodu jako produkt pośredni, który następnie praży się w celu uzyskania węglanu sodu. Proces obrazują poniższe reakcje:

NaCl + H2O + NH3 + CO2 → NaHCO3 + NH4Cl

2NaHCO3 → Na2CO3 + CO2 + H2O

Zarówno węglan sodu, jak i wodorowęglan sodu są białymi ciałami stałymi w postaci proszku lub kryształków. Mają charakterystyczny alkaliczny (metaliczny) smak i są bezwonne. Bardzo dobrze rozpuszczają się w wodzie. Wodorowęglan sodu ma odczyn słabo zasadowy (pH 8,3), a pH węglanu sodu jest bardziej alkaliczne i wynosi 11,5. Węglan sodu i wodorowęglan sodu są higroskopijne, co oznacza, że mają zdolność pochłaniania wody z otoczenia.

Węglan sodu – zastosowanie

Zastosowanie węglanu sodu jest szerokie w różnych gałęziach przemysłu. Jego odmiany używane są jako dodatki do żywności, ale to tylko jedna z możliwości ich wykorzystania. Węglan sodu jest używany w procesie wytopu szkła, jako środek higroskopijny w produkcji papieru oraz cegieł.

Soda kalcynowana zastosowanie znalazła także w przemyśle farbiarskim – do poprawy wiązania między barwnikiem a włóknem, do stabilizacji pH przy wywoływaniu zdjęć, w procesach chemicznych jako środek neutralizujący, strącający metale i niektóre związki chemiczne.

Soda kalcynowana w domu wykorzystywana jest jako składnik produktów chemii gospodarczej, głównie w proszkach do prania i tabletkach do zmiękczania wody w procesie prania oraz do mycia różnych powierzchni. Sam węglan sodu może być stosowany jako ekologiczny środek czyszczący. Na jego bazie można wytworzyć mydło do prania, płyn do podłóg, roztwór do usuwania trudnych zabrudzeń z naczyń oraz preparat do czyszczenia kominka i usuwania sadzy.

Soda oczyszczona, poza produktami spożywczymi, jest używana jako środek neutralizujący przy nadkwasocie. Węglan sodu zastosowanie znalazł także w gaśnicach pianowych jako substancja pochłaniająca zapachy i wilgoć oraz środek zmiękczający wodę. Węglan sodu w kosmetykach można znaleźć w mydłach, szamponach, solach do kąpieli.

Węglan sodu w żywności – E500

Właściwości węglanu sodu pozwalają na jego wykorzystanie jako dodatku do żywności o symbolu E500. Wodorowęglan sodu i węglan sodu w jedzeniu są stosowane jako regulator kwasowości, substancja spulchniająca i stabilizująca.

E500 (II), czyli wodorowęglan sodu można kupić w sklepie jako sodę oczyszczoną oraz główny składnik proszku do pieczenia. Utrzymuje on odpowiednie pH produktu, a ze względu na wydzielanie dużych ilości gazowego dwutlenku węgla pod wpływem temperatury i w kontakcie z innymi substancjami jest środkiem spulchniającym w wypiekach i musującym w napojach w proszku oraz tabletkach rozpuszczalnych.

W jakich produktach znajduje się E500?

Dodatek do żywności E500 można znaleźć w następujących produktach:

  • wyroby cukiernicze, ciastka,
  • paluszki, krakersy,
  • budynie,
  • lody,
  • dżemy,
  • wyroby czekoladowe i kakaowe,
  • mleko w proszku i zagęszczone,
  • sery z mleka kwaśnego,
  • słodziki w tabletkach,
  • żywność na bazie zbóż oraz dietetyczne środki spożywcze specjalnego przeznaczenia dla niemowląt.

Czy węglan sodu jest szkodliwy?

Węglany sodu są w organizmie rozkładane do dwutlenku węgla i wydychane. Nie ma zatem mowy o szkodliwości E500 przy jego spożywaniu. Z powodu rozkładu do związków neutralnych nie ustalono limitu dziennego spożycia węglanu sodu, a w produkcji żywności można go stosować na zasadzie quantum satis, czyli w ilości do uzyskania pożądanego efektu. Węglan sodu w ciąży w racjonalnych ilościach (np. do pieczenia domowego ciasta, a nie przy zajadaniu się codziennie sklepowymi ciasteczkami) jest bezpieczny.

Szkodliwość węglanów sodu może być związana jedynie z bezpośrednim kontaktem ze stężonym czystym związkiem. Wtedy działa drażniąco na błony śluzowe i skórę.

Bibliografia

  • https://sciencing.com/sodium-carbonate-vs-sodium-bicarbonate-5498788.html
  • https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/sodium_carbonate
  • https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/516892
  • Bosacka K., Kozłowska-Wojciechowska M., Czy wiesz, co jesz? Wydawnictwo Publicat, Poznań 2011.
Opublikowano: ; aktualizacja: 22.11.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Wzmacniacze smaku – czy są szkodliwe dla zdrowia?

Substancje celowo dodawane do żywności mogą spełniać różnorakie funkcje. Jedną z nich jest poprawa naturalnego ...

Dieta bez mąki – czy dieta bezmączna jest zdrowa?

Mąka jest jednym z najbardziej popularnych produktów, obecnym niemal w każdej kuchni. Jest podstawowym składnikiem ...

Wideo – Dieta w chorobie Leśniowskiego-Crohna

Choroba Leśniowskiego-Crohna jest to nieciągłe, odcinkowe zapalenie wszystkich warstw układu pokarmowego, z najczęstszą lokalizacją w ...

Czy warto stosować dietę owsianą?

Dieta owsiana umożliwia relatywnie szybką utratę masy ciała. Stanowi ona także skuteczny sposób na obniżenie ...

Dieta przeciwnowotworowa – czy dieta może zapobiegać rakowi?

Choroby nowotworowe stanowią, po chorobach sercowo-naczyniowych, najczęstszą przyczynę zgonów w Polsce i na świecie. Niestety ...

Dieta niskopurynowa – co jeść, a czego unikać w diecie ubogopurynowej?

Dieta niskopurynowa, to dieta lecznicza stosowana u pacjentów cierpiących na dnę moczanową, ale także kamicę ...

Aronia – jak wpływa na zdrowie? Czy warto pić sok z aronii?

Aronia charakteryzuje się dość cierpkim smakiem, jednak jej niewielkie owoce wykazują silne działanie prozdrowotne, dlatego ...

Jakie jest dzienne zapotrzebowanie na magnez i jak je zaspokoić?

Niedobór magnezu wynika najczęściej z nieodpowiedniej diety. Przyczyną może być jednak złe wchłanianie magnezu z ...

Dietetyczne i smaczne przekąski do 100 kcal

Podjadanie pomiędzy posiłkami to nawyk, który może łatwo zniweczyć efekty każdej diety redukcyjnej. W trakcie ...

Dieta po udarze – jaką dietę po udarze mózgu stosować?

Udar mózgu jest trzecią co do częstości przyczyną zgonów oraz trwałego kalectwa. U pacjentów często ...

Kiełki – jak wybrać najzdrowsze?

Kiełki dostarczają bardzo dużych ilości składników odżywczych poprawiających funkcjonowanie organizmu. Zawarte w nich witaminy i ...

Jak pobudzić apetyt?

Brak apetytu to często występujący problem, pojawiający się zarówno u dzieci, jak i osób starszych. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon