Ortoreksja – przyczyny, objawy, leczenie ortoreksji

Ortoreksja to zaburzenie odżywiania przejawiające się obsesją na punkcie zdrowego żywienia – jakości, czystości i pochodzenia jedzenia. Ortorektycy coraz bardziej ograniczają swój jadłospis, wykluczając kolejne produkty uważane przez nich za niezdrowe. Ortoreksja może prowadzić do poważnych konsekwencji w sferze zdrowotnej, emocjonalnej i społecznej. Jak pomóc ortorektykowi? Na czym polega leczenie ortoreksji?

Co to jest ortoreksja?

Ortoreksja należy do stosunkowo nowych zaburzeń odżywiania. Po raz pierwszy została opisana w 1997 roku przez amerykańskiego lekarza Stevena Bratmana, który sam cierpiał na ortoreksję. Jego zaburzenie wynikło z licznych alergii, z którymi zmagał się od dziecka, a maksymalnie czysta dieta miała zapewnić mu zdrowie.

Chorzy na ortoreksję unikają spożywania konkretnych produktów spożywczych, a czasem także sposobów obróbki termicznej, ponieważ uważają je za szkodliwe dla zdrowia. W jadłospisie pozostaje tylko „zdrowe jedzenie” (oczywiście w ich pojęciu), a z czasem eliminowane są z niego kolejne produkty. Codzienne funkcjonowanie ortorektyka zostaje zdominowane planowaniem posiłków, ścisłą selekcją produktów podczas zakupów i przygotowywaniem jedzenia. Odstępstwo od ustalonych zasad zdrowego odżywiania skutkuje poczuciem winy i lękiem.

Uzależnienie od zdrowego odżywiania może pojawić się u osób, które nagle ciężko zachorowały, np. na nowotwór lub żyją z chorobami przewlekłymi, np. cukrzycą. U osób młodych zdrowa dieta może być sposobem wyróżnienia się, buntu. Ortoreksja dotyka najczęściej perfekcjonistów, ludzi, którzy bardzo dużo od siebie wymagają i są wobec siebie niezwykle krytyczni. Ścisła analiza doboru jedzenia daje im poczucie sprawczości i kontroli nad swoim życiem.

Uzależnienie od zdrowego odżywiania – objawy ortoreksji

Objawy ortoreksji początkowo są niewinne – zaczyna się od postanowienia o przejściu na zdrowe odżywianie w celu poprawy stanu zdrowia lub uchronienia się przed chorobami. U osób chorych sprawa wymyka się jednak spod kontroli, obsesyjnie myślą one o jakości i pochodzeniu jedzenia, a planowanie i przygotowywanie posiłków staje się czynnością dominującą w życiu ortorektyka. Z czasem z jadłospisu ortorektyka wykluczana jest coraz większa liczba produktów, które nie spełniają ich restrykcyjnych wymagań jakości, czystości i ekologicznego pochodzenia. Pojawia się nawet potrzeba przejścia na na monodietę złożoną np. tylko z kaszy jaglanej i oleju lnianego.

Bardzo ważnym elementem życia osoby dotkniętej ortoreksją staje się oczyszczanie organizmu – głodówki, picie soków i ziół. Każde odstępstwo od założeń zdrowego trybu życia wywołuje w ortorektyku poczucie winy, porażki, potrzebę ukarania się i strach o zdrowie. Nie słucha on racjonalnych argumentów swoich bliskich i twierdzi, że sam wie najlepiej, co jest dla niego zdrowe. Osoby, które odżywiają się zwyczajnie, zaczyna traktować z pogardą i ocenia ludzi przez pryzmat żywienia. Ortorektyk zaczyna izolować się od ludzi, coraz więcej czasu spędza w samotności, a jego największą atrakcją jest planowanie restrykcyjnego jadłospisu.

Dieta przy ortoreksji – czego nie je ortorektyk?

Restrykcyjny jadłospis przy ortoreksji zakłada eliminację wielu produktów spożywczych, stanowiących stały element diety ogółu populacji. Dieta ortorektyka zakłada wykluczenie:

  • drobiu i nabiału – jest przekonany o obecności antybiotyków i hormonów,
  • czerwonego mięsa – ze względu na możliwość obecności pasożytów,
  • wędlin – ponieważ zawierają azotyny,
  • ryb – przez obecność metali ciężkich,
  • warzyw i owoców – z powodu pozostałości pestycydów,
  • przetworów zbożowych – ponieważ mogą zawierać polepszacze,
  • jakiegokolwiek jedzenia z dodatkami do żywności.

Przesadnie zdrowa dieta – skutki ortoreksji

Ortoreksja nie jest tylko niewinnym dziwactwem. Konsekwencje tej choroby mogą być bardzo poważne. Wykluczanie bardzo wielu produktów spożywczych skutkuje niedoborami makroskładników pokarmowych oraz witamin i składników mineralnych. Choć celem ortorektyka nie jest chudnięcie i szczupła sylwetka, osoby te często tracą na wadze, bo jedzą niewiele.

Monotonny jadłospis ortorektyka prowadzi do niedożywienia, które w pierwszej kolejności powoduje osłabienie, zawroty głowy, problemy z pamięcią i koncentracją. Może pojawić się anemia, osteopenia i różnego rodzaju awitaminozy. Dochodzi do spadku odporności, a u kobiet często do zatrzymania miesiączkowania z powodu zaburzeń układu hormonalnego. W przypadku atrofii mięśnia sercowego w wyniku przewlekłego niedożywienia może dojść nawet do śmierci.

Obsesja na punkcie zdrowego trybu życia prowadzi silnych wahań nastroju i izolacji społecznej – odsunięcia się od rodziny, rezygnacji ze spotkań towarzyskich czy odejścia z pracy.

Jak leczyć ortoreksję?

Terapia osób z obsesją zdrowego odżywiania jest bardzo trudne. Często wymagana jest interwencja lekarzy i suplementacja w celu uzupełniania powstałych niedoborów pokarmowych. Najważniejsze w procesie leczenia ortoreksji są spotkania z psychologiem i terapia behawioralno-poznawcza, która ma na celu dotarcie do źródła problemu, który wywołał ortoreksję, uporanie się z poczuciem niższości i silną potrzebą kontroli oraz wypracowanie prawidłowych nawyków żywieniowych.

Podczas leczenia ortoreksji do menu co jakiś czas wprowadza się nowy produkt spożywczy uznawany dotychczas przez ortorektyka za niezdrowy. Celem tego działania jest zauważenie przez ortorektyka, że jedzenie nie wpłynęło negatywnie na zdrowie, zatem problem był przez niego wyolbrzymiany. Terapia ma prowadzić do zmiany myślenia o jedzeniu.

Opublikowano: ; aktualizacja: 18.08.2017

Oceń:
4.4


Może cię

Guma ksantanowa – zastosowanie, szkodliwość, właściwości

Guma ksantanowa to dodatek do żywności oznaczany symbolem E415. Zastosowanie gumy ksantanowej jest szerokie. W ...

Dieta oczyszczająca – usuwanie toksyn z organizmu

Nagromadzenie toksyn w organizmie może być wynikiem nieprawidłowej diety, stosowania używek oraz zanieczyszczenia środowiska. Pierwszymi ...

WHR czy BMI?

Stan odżywienia organizmu jest to stan zdrowia wynikający ze sposobu odżywania oraz wchłaniania i wykorzystania ...

Detoks organizmu – oczyszczanie organizmu z toksyn

Dieta oczyszczająca organizm polecana jest wszystkim, których nawyki żywieniowe odbiegają od zasad zdrowego żywienia. Tak ...

Antyoksydanty w diecie

Nieprawidłowa dieta, stres, zanieczyszczenie środowiska czy palenie papierosów to czynniki wpływające na wzrost poziomu wolnych ...

Wapń w pożywieniu

W organizmie dorosłego człowieka znajduje się około 1200 g wapnia, z czego 99 % występuje ...

Dieta w mukowiscydozie

W przebiegu mukowiscydozy bardzo szybko dochodzi do niedożywienia – zahamowania wzrostu, niedoboru masy ciała, osłabienia, ...

Dieta niskokaloryczna – przepisy i jadłospis

Dieta z niską zawartością kalorii to podstawa skutecznego odchudzania. Jadłospis diety niskokalorycznej powinien zakładać dostarczenie ...

Mączka chleba świętojańskiego (E410) – co to jest – właściwości, szkodliwość, wpływ na zdrowie

Mączka chleba świętojańskiego (E410), czyli guma karobowa, to naturalny dodatek do żywności używany jako środek ...

Jakie produkty spożywcze negatywnie wpływają na kondycję cery?

Kondycja skóry twarzy w dużym stopniu uzależniona jest od stosowanej na co dzień diety. Niektóre ...

Dieta ujemnych kalorii – zasady, jadłospis, efekty

Dieta ujemnych kalorii polega na wytworzeniu deficytu kalorycznego poprzez włączenie do jadłospisu produktów o ujemnym ...

Co jest dobre na kaca? Jak wyleczyć kaca? Co pić i co jeść na kaca?

Kac jest to reakcja organizmu na zaburzenia równowagi metabolicznej spowodowanej zatruciem alkoholem. Najczęściej objawia się ...

Komentarze (0)