Ortoreksja – przyczyny, objawy, leczenie ortoreksji

Ortoreksja to zaburzenie odżywiania przejawiające się obsesją na punkcie zdrowego żywienia – jakości, czystości i pochodzenia jedzenia. Ortorektycy coraz bardziej ograniczają swój jadłospis, wykluczając kolejne produkty uważane przez nich za niezdrowe. Ortoreksja może prowadzić do poważnych konsekwencji w sferze zdrowotnej, emocjonalnej i społecznej. Jak pomóc ortorektykowi? Na czym polega leczenie ortoreksji?

Co to jest ortoreksja?

Ortoreksja należy do stosunkowo nowych zaburzeń odżywiania. Po raz pierwszy została opisana w 1997 roku przez amerykańskiego lekarza Stevena Bratmana, który sam cierpiał na ortoreksję. Jego zaburzenie wynikło z licznych alergii, z którymi zmagał się od dziecka, a maksymalnie czysta dieta miała zapewnić mu zdrowie.

Chorzy na ortoreksję unikają spożywania konkretnych produktów spożywczych, a czasem także sposobów obróbki termicznej, ponieważ uważają je za szkodliwe dla zdrowia. W jadłospisie pozostaje tylko „zdrowe jedzenie” (oczywiście w ich pojęciu), a z czasem eliminowane są z niego kolejne produkty. Codzienne funkcjonowanie ortorektyka zostaje zdominowane planowaniem posiłków, ścisłą selekcją produktów podczas zakupów i przygotowywaniem jedzenia. Odstępstwo od ustalonych zasad zdrowego odżywiania skutkuje poczuciem winy i lękiem.

Uzależnienie od zdrowego odżywiania może pojawić się u osób, które nagle ciężko zachorowały, np. na nowotwór lub żyją z chorobami przewlekłymi, np. cukrzycą. U osób młodych zdrowa dieta może być sposobem wyróżnienia się, buntu. Ortoreksja dotyka najczęściej perfekcjonistów, ludzi, którzy bardzo dużo od siebie wymagają i są wobec siebie niezwykle krytyczni. Ścisła analiza doboru jedzenia daje im poczucie sprawczości i kontroli nad swoim życiem.

Uzależnienie od zdrowego odżywiania – objawy ortoreksji

Objawy ortoreksji początkowo są niewinne – zaczyna się od postanowienia o przejściu na zdrowe odżywianie w celu poprawy stanu zdrowia lub uchronienia się przed chorobami. U osób chorych sprawa wymyka się jednak spod kontroli, obsesyjnie myślą one o jakości i pochodzeniu jedzenia, a planowanie i przygotowywanie posiłków staje się czynnością dominującą w życiu ortorektyka. Z czasem z jadłospisu ortorektyka wykluczana jest coraz większa liczba produktów, które nie spełniają ich restrykcyjnych wymagań jakości, czystości i ekologicznego pochodzenia. Pojawia się nawet potrzeba przejścia na na monodietę złożoną np. tylko z kaszy jaglanej i oleju lnianego.

Bardzo ważnym elementem życia osoby dotkniętej ortoreksją staje się oczyszczanie organizmu – głodówki, picie soków i ziół. Każde odstępstwo od założeń zdrowego trybu życia wywołuje w ortorektyku poczucie winy, porażki, potrzebę ukarania się i strach o zdrowie. Nie słucha on racjonalnych argumentów swoich bliskich i twierdzi, że sam wie najlepiej, co jest dla niego zdrowe. Osoby, które odżywiają się zwyczajnie, zaczyna traktować z pogardą i ocenia ludzi przez pryzmat żywienia. Ortorektyk zaczyna izolować się od ludzi, coraz więcej czasu spędza w samotności, a jego największą atrakcją jest planowanie restrykcyjnego jadłospisu.

Dieta przy ortoreksji – czego nie je ortorektyk?

Restrykcyjny jadłospis przy ortoreksji zakłada eliminację wielu produktów spożywczych, stanowiących stały element diety ogółu populacji. Dieta ortorektyka zakłada wykluczenie:

  • drobiu i nabiału – jest przekonany o obecności antybiotyków i hormonów,
  • czerwonego mięsa – ze względu na możliwość obecności pasożytów,
  • wędlin – ponieważ zawierają azotyny,
  • ryb – przez obecność metali ciężkich,
  • warzyw i owoców – z powodu pozostałości pestycydów,
  • przetworów zbożowych – ponieważ mogą zawierać polepszacze,
  • jakiegokolwiek jedzenia z dodatkami do żywności.

Przesadnie zdrowa dieta – skutki ortoreksji

Ortoreksja nie jest tylko niewinnym dziwactwem. Konsekwencje tej choroby mogą być bardzo poważne. Wykluczanie bardzo wielu produktów spożywczych skutkuje niedoborami makroskładników pokarmowych oraz witamin i składników mineralnych. Choć celem ortorektyka nie jest chudnięcie i szczupła sylwetka, osoby te często tracą na wadze, bo jedzą niewiele.

Monotonny jadłospis ortorektyka prowadzi do niedożywienia, które w pierwszej kolejności powoduje osłabienie, zawroty głowy, problemy z pamięcią i koncentracją. Może pojawić się anemia, osteopenia i różnego rodzaju awitaminozy. Dochodzi do spadku odporności, a u kobiet często do zatrzymania miesiączkowania z powodu zaburzeń układu hormonalnego. W przypadku atrofii mięśnia sercowego w wyniku przewlekłego niedożywienia może dojść nawet do śmierci.

Obsesja na punkcie zdrowego trybu życia prowadzi silnych wahań nastroju i izolacji społecznej – odsunięcia się od rodziny, rezygnacji ze spotkań towarzyskich czy odejścia z pracy.

Jak leczyć ortoreksję?

Terapia osób z obsesją zdrowego odżywiania jest bardzo trudne. Często wymagana jest interwencja lekarzy i suplementacja w celu uzupełniania powstałych niedoborów pokarmowych. Najważniejsze w procesie leczenia ortoreksji są spotkania z psychologiem i terapia behawioralno-poznawcza, która ma na celu dotarcie do źródła problemu, który wywołał ortoreksję, uporanie się z poczuciem niższości i silną potrzebą kontroli oraz wypracowanie prawidłowych nawyków żywieniowych.

Podczas leczenia ortoreksji do menu co jakiś czas wprowadza się nowy produkt spożywczy uznawany dotychczas przez ortorektyka za niezdrowy. Celem tego działania jest zauważenie przez ortorektyka, że jedzenie nie wpłynęło negatywnie na zdrowie, zatem problem był przez niego wyolbrzymiany. Terapia ma prowadzić do zmiany myślenia o jedzeniu.

Opublikowano: ; aktualizacja: 18.08.2017

Oceń:
4.4


Może cię

Dziurawiec – właściwości

Dziurawiec to roślina występująca powszechnie na łąkach, polach czy w lasach. Jest byliną o wielokierunkowym ...

Wideo – Dieta 1000 kalorii

Dieta „1000” kalorii jest to dieta, w której nie ma ograniczeń co do jakości pokarmów, ...

Glutaminian sodu – dodatek do żywności szkodliwy dla zdrowia?

Glutaminian sodu (kwas glutaminowy) to związek chemiczny występujący w żywności naturalnie. Czasem jednak jest on ...

Produkty spożywcze, które zmniejszają ryzyko depresji

Depresja jest chorobą, w której leczenie coraz częściej włącza się terapię żywieniową. Aby zapobiegać depresji ...

Wideo – Dieta wątrobowa

Dieta w chorobach wątroby zależy od rodzaju schorzenia oraz jego stadium. W ostrym zapaleniu wątroby, ...

Jak uniknąć kaca?

Czy można uniknąć kaca? Jak pić, by następnego dnia nie bolała głowa? Kluczowy pozostaje umiar ...

Jak wybrać zdrowy chleb? Czy chleb tuczy?

Pieczywo stanowi główne źródło węglowodanów złożonych i błonnika pokarmowego. Wybór najlepszego pieczywa często staję się ...

Dieta wrzodowa – jaka dieta przy wrzodach?

Choroba wrzodowa (wrzody żołądka i dwunastnicy) to schorzenie dające bardzo nieprzyjemne objawy, takie jak nudności, ...

Barwnik annato – co to jest, jakie ma właściwości i zastosowanie?

Annato (bioksyna i norbiksyna, E160b) to naturalny barwnik spożywczy o kolorze od żółtego do jasnopomarańczowego. ...

Regeneracja trzustki po zapaleniu i alkoholu – oczyszczanie, zioła, leki i dieta

Leczenie chorób trzustki i jej regeneracja są bardzo trudne. W przypadku problemów z trzustką, konieczne ...

Dieta niskobiałkowa – na czym polega? Co można jeść, a czego unikać w diecie ubogobiałkowej?

Dieta niskobiałkowa to przykład diety leczniczej, której stosowanie zaleca się przede wszystkim osobom z chorobami ...

Białko w diecie – jakie pokarmy są bogate w białko?

Białko jest niezbędnym składnikiem diety, zwłaszcza osób aktywnych. Zmniejsza apetyt i przyspiesza metabolizm, dzięki czemu ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon