Niedowaga – przyczyny, skutki, dieta

Niedowaga to stan, w którym dochodzi do znacznego obniżenia BMI – masa ciała jest zbyt niska dla osoby o danym wieku, wzroście i płci. Przyczyną niedowagi jest długotrwale utrzymujący się ujemny bilans energetyczny związany np. z chorobą lub stosowaniem restrykcyjnej diety. Skutkiem zbyt małej wagi jest m.in. osłabienie, apatia, skłonność do infekcji. Jak radzić sobie z niedowagą?

Co to jest niedowaga?

Co to jest niedowaga? To stan, kiedy masa ciała jest poniżej normy, biorąc pod uwagę wiek, płeć i wzrost. Najbardziej powszechnym wskaźnikiem do oceny masy ciała jest BMI (wskaźnik masy ciała – masa ciała w kilogramach podzielona przez wzrost w metrach do kwadratu), który określa, czy masa ciała jest odpowiednia do wzrostu.

Ile BMI to niedowaga? Przy wartościach mieszczących się w przedziale 17,00–18,49 mamy do czynienia z niedowagą. Dotyczy to tylko osób dorosłych. W przypadku dzieci korzysta się z siatek centylowych. Niepokojące są wartości poniżej 5. centyla.

Zobacz, jak obliczyć BMI?

Niedowaga – przyczyny

Co może powodować niedowagę? Dostarczanie za małej ilości energii w stosunku do zapotrzebowania w wyniku mniejszej podaży pokarmu – odchudzanie, problemy z przeżuwaniem i połykaniem, lub w wyniku większego zapotrzebowania – aktywność fizyczna, ciąża. Przyczyną niedowagi bywają także choroby, przy których zwiększa się zapotrzebowanie na składniki odżywcze, a współistniejące objawy uniemożliwiają prawidłowe jedzenie – brak apetytu, wymioty, biegunka, gorączka. Jeżeli spadek masy ciała jest niezamierzony, to należy dowiedzieć się, co powoduje niedowagę i podjąć odpowiednie kroki, aby to zmienić.

Do przyczyn zbyt niskiej masy ciała zaliczają się takie choroby, jak m.in.:

  • gruźlica,
  • choroby nowotworowe,ie
  • choroby pasożytnicze,
  • zaburzenia hormonalne,
  • AIDS,
  • bulimia, anoreksja.

Co gorsze – nadwaga czy niedowaga?

Zarówno nadwaga, jak i niedowaga niosą za sobą konsekwencje, dlatego warto zawsze dążyć do normalizacji masy ciała. Badacze zauważyli tzw. paradoks otyłości. Osoby starsze z chorobami serca mające BMI powyżej normy, mają lepsze rokowania niż osoby z niedowagą. Prawdopodobnie jest to związane z większym zapasem energii zmagazynowanej w tkance tłuszczowej. Nie oznacza to jednak, że nie należy przejmować się nadmierną masą ciała. Wiele dolegliwości zależnych jest od diety, w tym choroby związane z układem sercowo-naczyniowym. Nadciśnienie tętnicze, miażdżyca częściej występują u osób z nadmierną masą ciała. Należy pamiętać, że często na schorzenia tego układu “pracuje” się nawet 30 lat. Skutki niedowagi mogą być jednak równie groźne.

Zamiast zastanawiać się, co gorsze – nadwaga czy niedowaga – lepiej skupić się na wprowadzeniu zdrowych nawyków żywieniowych. Należy zwrócić uwagę na ilość, ale też jakość dostarczanych kalorii, składników mineralnych i witamin, aby organizm był dobrze odżywiony. Istotna jest także regularna aktywność fizyczna, która pomaga w zachowaniu zdrowia.

Niedowaga u dzieci, nastolatków, kobiet i mężczyzn

Niedowaga w każdej grupie wiekowej jest niepożądana. Skutki niedowagi u dzieci to przede wszystkim spowolnienie wzrostu, a także ogólnego rozwoju, w tym umysłowego. Niedostateczna masa ciała wiąże się z osłabieniem m.in. układu odpornościowego, co może sprzyjać zwiększonej częstotliwości występowania infekcji.

Niedowaga u nastolatków także powinna być niepokojąca, zwłaszcza że w tym okresie pojawia się często wzmożone wyczulenie na wygląd własnego ciała. Znaczny spadek masy ciała może być spowodowany celowym chudnięciem świadczącym o zaburzeniach odżywiania w postaci anoreksji czy bulimii.

Również u dorosłych niska masa ciała może być niebezpieczna. Kobiety powinny wiedzieć, że niedowaga wpływa na płodność, zaburzając funkcje reprodukcyjne. Problem może być nie tylko z zajściem w ciążę, ale także i jej utrzymaniem. Warto tu także wspomnieć o panującym przekonaniu, że zmniejszająca się masa ciała u osób przewlekle chorych jest czymś normalnym. Jest to nieprawdą. Należy zawsze tak dobrać dietę, aby zachować prawidłową masę ciała.

Skutki niedowagi – czy jest groźna?

Problem z niedowagą może być przyczyną różnych niedomagań zdrowotnych. Jednak wszystko zależy od organizmu. Osoby drobne, które mają genetyczne uwarunkowania i ich masa ciała w niewielkim stopniu odbiega od normy, ale odżywiają się racjonalnie, nie muszą się niczego obawiać. Jeżeli masa ciała zmniejsza się coraz bardziej, wówczas należy znaleźć przyczynę i temu zapobiec. Niewielka niedowaga grozi niedożywieniem, które może zagrażać życiu. Przyjmuje się, że przy BMI 16,99–16,00 mówi się już o wychudzeniu, a poniżej 16,00 o wyniszczeniu organizmu.

Niedowaga objawy manifestuje poprzez ciągłe zmęczenie i uczucie zimna. Może wpłynąć także na pogorszenie nastroju. Osłabieniu mogą ulec włosy i paznokcie. Skutkiem niedowagi jest również słabsza odporność, co zwiększa częstotliwość zachorowań. U niektórych kobiet mogą pojawić się zaburzenia miesiączkowania, a nawet zatrzymanie cyklu menstruacyjnego.

Konsekwencją niedowagi bywają także:

  • niedokrwistość z niedoboru żelaza,
  • niskie ciśnienie tętnicze,
  • zaburzenia krążenia,
  • paradontoza,
  • osteoporoza,
  • spowolnienie procesu gojenia się ran,
  • apatia, nasilenie stanów depresyjnych.

Sprawdź, jaka jest najlepsza dieta na przytycie

Dieta przy niedowadze – jak zdrowo przytyć?

Aby przytyć, bilans energetyczny diety powinien być dodatni – dostarczać więcej energii niż potrzebuje organizm. Należy stopniowo zwiększać ilość kalorii w diecie, aby układ pokarmowy powoli przyzwyczaił się do zwiększonej ilości pokarmu. W zależności od dotychczasowego żywienia może to być dodatkowe 300–500 kcal na dzień. Na co zwrócić uwagę w praktyce? Można zwiększyć ilość posiłków np. z 4 do 6. Wybierając produkty, warto kierować się Piramidą Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej, aby przybrać na wadze, a jednocześnie odpowiednio odżywić organizm.

Jak walczyć z niedowagę? Dietę należy wzbogacić w produkty o małej objętości, ale wysokiej energetyczności. Przykładem są owoce suszone, gorzka czekolada, orzechy i nasiona, które mogą stanowić przekąskę między posiłkami lub być dodatkiem do koktajlu, sałatki czy owsianki. Warto wybierać tłuste ryby morskie, które oprócz źródła białka zawierają kwasy tłuszczowe omega 3 korzystnie wpływające na organizm. Innymi produktami o małej objętości są jajka, awokado, a także tłuszcze – oliwa z oliwek i olej rzepakowy.

Mając problemy z niedowagą do podprawiania zup, sosów można używać mąki rozprowadzonej w wodzie lub mleku albo zabielać śmietaną. W przypadku wyrobów zbożowych warto wybierać te o średniej zawartości błonnika pokarmowego, jak graham, orkisz czy owies. Duży udział włókna pokarmowego pęcznieje w żołądku i daje szybkie uczucie sytości.

Niezamierzony spadek masy ciała zawsze jest niepokojących i należy znaleźć jego przyczynę. Nawet niewielka niedowaga może wpływać na osłabienie, pogorszenie stanu skóry, włosów i paznokci, a także na obniżenie odporności. Utrzymująca się niska masa ciała może przerodzić się w niedożywienie, która zagraża życiu. Dlatego zawsze należy starać się normalizować masę ciała zarówno w przypadku nadwagi i otyłości jak i przy niedowadze.

Bibliografia

  1. Ciborowska H.: Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. Wydawnictwo PZWL. Warszawa 2012.
  2. Jarosz M.: Dietetyka, żywność, żywienie w prewencji i leczeniu. Wydawca IŻŻ. Warszawa 2017.
  3. Sobotka L.: Podstawy żywienia klinicznego. Krakowskie Wydawnictwo Scientifica. Kraków 2013.
Opublikowano: ; aktualizacja: 11.06.2019

Oceń:
5.0


  • Tagi:

Może cię

Czerwony ryż – właściwości, wartość odżywcza, gotowanie ryżu czerwonego

Ryż to popularne bezglutenowe zboże stosowane w kuchniach całego świata. Występuje on w wielu odmianach, ...

Dieta w zaparciach u dzieci

U większości dzieci zaparcia mają charakter czynnościowy i przewlekły. Najczęstszą przyczyną zaparć przewlekłych jest wadliwe ...

Dieta a ryzyko nowotworów

Nowotwory stanowią drugą po chorobach krążenia przyczynę zgonów Europejczyków. Szacuje się, że w przypadku ponad ...

Tartrazyna (E102) – zastosowanie w żywności, lekach, kosmetyce – szkodliwość i skutki uboczne

Tartrazyna (żółcień spożywcza 4) jest sztucznym barwnikiem o żółtym kolorze. Znalazła zastosowanie w barwieniu różnych ...

Dieta przed kolonoskopią – co jeść w czasie przygotowania i po badaniu?

Dieta przed kolonoskopią to ważny element przygotowania do badania. Należy wiedzieć, co można jeść, aby ...

Najzdrowszy makaron – rodzaje i wartość odżywcza makaronów

Makaron to składnik wielu apetycznych dań. Stanowi źródło węglowodanów, a niekiedy także błonnika, minerałów i ...

Żywność liofilizowana – czy jedzenie liofilizowane jest zdrowe?

Żywność liofilizowana zyskuje na popularności. Wielu specjalistów zajmujących się żywnością twierdzi, że liofilizacja jest jedną ...

Dieta po treningu – co jeść po treningu?

Prawidłowe skomponowanie diety po treningu jest niezbędne dla uzyskania oraz utrwalenia zadowalających efektów ćwiczeń, niezależnie ...

Co jeść przy wymiotach? Jaka dieta przy wymiotach jest najlepsza?

Dieta przy wymiotach jest bardzo ważnym elementem leczenia. Bez względu na ich przyczynę należy stosować ...

Czarny bez – czy warto pić sok, syrop i nalewkę z dzikiego bzu?

Czarny bez to roślina wykorzystywana w celach leczniczych już od wielu lat. Dziki bez jest ...

Dieta na choroby wątroby

Dieta wątrobowa powinna być dostosowana do występujących zaburzeń metabolicznych, jakie towarzyszą danej jednostce chorobowej. W ...

Wideo – Dieta bogata w żelazo

Niedobór żelaza jest najczęstszym niedoborem pokarmowym, szczególnie wśród kobiet w wieku rozrodczym, a jego efektem ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon