Mleko roślinne czy krowie – który rodzaj mleka jest zdrowszy?

Mleko krowie przez lata stanowiło jeden z głównych składników tradycyjnej polskiej diety. W ostatnim czasie jego konsumpcja staje się jednak coraz mniej popularna, z uwagi na wątpliwości dotyczące faktycznego wpływu na zdrowie. Coraz częściej jako kulinarną alternatywę proponuje się napoje roślinne powstające z zbóż, strączków czy orzechów. Czy istotnie warto wybierać mleko sojowe czy ryżowe? Jakie są ich wartości odżywcze i kto powinien ich unikać?

Napoje roślinne – dobre zamienniki mleka krowiego?

Mleko krowie w ostatnim czasie stało się jednym z najbardziej kontrowersyjnych produktów spożywczych. Część osób w związku z licznymi wątpliwościami rezygnuje z jego spożycia. W niektórych przypadkach jest to konieczne postępowanie. Taka sytuacja ma miejsce w odniesieniu do osób cierpiących na alergię na białka mleka krowiego lub nietolerancje laktozy, czyli cukru, który w nim występuje.

Ponieważ napój ten ma szerokie zastosowanie kulinarne w dietach bezmlecznych poszukuje się dla niego alternatywy. Zwykle stanowią ją napoje roślinne przygotowywane ze zbóż, orzechów, bulw, nasion, pestek czy strączków. Wobec ich ogromnej popularności należy zastanowić się, czy zawsze ich konsumpcja jest dobra dla zdrowia. Warto wiedzieć, że w sensie odżywczym żadne mleko roślinne nie jest zamiennikiem mleka krowiego. Niezależnie od surowca, z jakiego napoje te powstają różnią się one od wydzieliny gruczołu mlecznego krowy zawartością białka, minerałów czy tłuszczu. Nie są one też znacząco mniej kaloryczne.

Dodatkowo produkty sklepowe zawierają często szereg dodatków, takich jak cukier, konserwanty, aromaty, które uniemożliwiają traktowanie ich jako nieprzetworzonego, wysokowartościowego produktu spożywczego. Korzystając z mleka roślinnego, warto pamiętać, że jego spożycie ma zarówno plusy, jak i minusy.

Mleko roślinne – ze sklepu czy domowe?

Napoje roślinne mają bez wątpienia wiele walorów odżywczych. Niektóre, tak jak mleko sojowe, są bogate w pełnowartościowe białko. Podobnie jak mleko migdałowe mogą zawierać nienasycone kwasy tłuszczowe lub, jak mleko owsiane, rozpuszczalny błonnik pokarmowy. Są także źródłem minerałów, np. cynku czy magnezu. Mimo wszystko nie zawsze wysokie spożycie mleka roślinnego będzie korzystne dla zdrowia. Wynika to przede wszystkim z jakości produktów dostępnych na sklepowych półkach. Najpopularniejsze napoje roślinne, takie jak napój ryżowy, migdałowy czy sojowy, nadzwyczaj często zawierają dodatek:

  • cukru – pod rożną postacią np. maltodekstryn, syropu glukozo-fruktozowego, fruktozy;
  • fosforanów – jako regulatora kwasowości;
  • stabilizatorów, takich jak guma gellan czy karagen

Wysoka podaż cukrów prostych, która może mieć miejsce w przypadku częstego spożycia tych napojów, będzie prowadzić do wahań poziomu glukozy we krwi, a przez to do problemów z kontrolą apetytu. Przy niewłaściwym bilansie kalorycznym efektem będzie także odkładanie tkanki tłuszczowej, a tym samym wzrost masy ciała. Należy również wiedzieć, że nadmiar fosforanów stosowanych jako dodatek celowo umieszczany w żywności może wpłynąć niekorzystnie na gospodarkę mineralną ustroju.

Dlatego, chcąc stosować mleka roślinne w codziennej diecie, zaleca się, by częściej sięgać po napoje samodzielnie przygotowywane w domu. W przypadku diety całkowicie pozbawionej produktów pochodzenia roślinnego warto natomiast umieszczać w jadłospisie mleko roślinne fortyfikowane, dobrej jakości by ułatwić bilansowanie menu w zakresie odpowiedniej ilości witaminy B12, wapnia czy witaminy D.

Kto powinien unikać mleka ryżowego?

Jednym z bardziej popularnych napojów roślinnych jest mleko powstające z ryżu. Często polecane jest ono osobom ze skłonnością do uczuleń ze względu na niską alergenność jego składników. Posiada delikatny smak i łatwo przygotować je samodzielnie.

Mimo wielu zalet, mleko to nie powinno być spożywane przez osoby chorujące na cukrzycę, w stanach przedcukrzycowych lub mające problem z insulinoopornością. Jest bowiem bogate w dużą ilość węglowodanów, a dokładnie skrobi, co wiąże się z wysokim indeksem glikemicznym. Oznacza to, że poziom glukozy we krwi po jego spożyciu wzrasta stosunkowo szybko i osiąga wysoką wartość. Towarzyszy temu wyrzut dużej ilości insuliny, czyli hormonu, który umożliwia spalanie cukru przez komórki ciała. Takie wahania ilości glukozy we krwi utrudniają kontrolę głodu oraz sprzyjają odkładaniu się tkanki tłuszczowej.

Mleka ryżowego nie poleca się nie tylko osobom chorym na cukrzycę. Także zdrowa cześć populacji powinna uważać na jego spożycie. W ryżu oraz produktach z niego powstających notuje się zwiększone ilości arsenu. Jest to związane z stopniem zanieczyszczenia gleb, na których jest on uprawiany oraz z pewnymi cechami tego gatunku zbóż. Arsen to pierwiastek chemiczny zaliczany do grupy metali ciężkich. Narażenie na wysokie jego poziomy zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia chorób nowotworowych, serca oraz cukrzycy. Konsumowanie niewielkich ilości mleka ryżowego nie będzie stanowiło zagrożenia dla zdrowia. Jeśli jednak codzienny jadłospis obfituje w produkty powstające z tego zboża, należy zachować daleko idącą ostrożność w spożyciu wspomnianego napoju.

Mleko sojowe – czy soja jest groźna dla zdrowia?

Napój sojowy to produkt najczęściej wymieniany przez konsumentów jako zamiennik mleka krowiego, w dużej mierze z uwagi na szeroką dostępność. Jako jeden z niewielu napojów pochodzenia roślinnego zawiera dużą ilość pełnowartościowego białka. Powstaje z soi, czyli rośliny, wokół której narosło wiele kontrowersji. Należy ona do grupy strączków. Poza wysokiej jakości białkiem zawiera również inne cenne składniki, takie jak: minerały (np. magnez czy cynk), witaminy (m.in. z grupy B), fitosterole, lecytynę, błonnik oraz fitoestrogeny.

To właśnie ostatnie z wymienionych związków chemicznych budzą zwykle ogromne obawy, szczególnie wśród mężczyzn. Izoflawony zawarte w soi przypominają budową żeńskie hormony płciowe, estrogeny. Mają udokumentowany szereg działań korzystnych dla zdrowia jak choćby obniżanie ryzyka niektórych nowotworów. Wiadomo równocześnie, że spożywane w nadmiarze mogą u mężczyzn powodować zaburzenia gospodarki hormonalnej, obniżenie potencji czy powiększenie gruczołów sutkowych.

Warto jednak zaznaczyć, że efekty takie uzyskuje się przy bardzo wysokim poziomie konsumpcji produktów sojowych. Na chwilę obecną uznajemy, że ich spożycie w ilości od 2 do 4 porcji na dobę (porcja to 250 ml mleka sojowego lub 30 g soi) jest bezpieczne dla gospodarki hormonalnej płci męskiej.

Na napój powstający z tej rośliny strączkowej powinny uważać osoby ze skłonnością do uczuleń. Soja jest uznawana za jeden z silniejszych alergenów.

Opublikowano: ; aktualizacja: 19.07.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Dieta wrzodowa – jaka dieta przy wrzodach?

Choroba wrzodowa (wrzody żołądka i dwunastnicy) to schorzenie dające bardzo nieprzyjemne objawy, takie jak nudności, ...

Które rodzaje słodyczy są najbardziej niezdrowe?

Czy wszystkie słodycze tak samo przyczyniają się do przybierania na wadze i są równie szkodliwe? ...

Dieta w kamicy moczanowej

Kamica moczanowa spotykana jest częściej u mężczyzn i spowodowana jest dietą bogatopurynową związaną z nadmierną ...

Dieta bogata w magnez – w czym jest najwięcej magnezu?

Niedobory magnezu mogą prowadzić do wielu zaburzeń. Te najczęstsze to: skurcze mięśni, kołatanie serca, problemy ...

Mleko kokosowe – właściwości, kalorie i zastosowanie – jak zrobić mleko kokosowe?

Mleko kokosowe to napój roślinny o wielu właściwościach. Jest alternatywą dla wegan oraz dla osób ...

Mleko ryżowe – przepis, właściwości, dla dzieci, cena

Mleko ryżowe może być alternatywą dla klasycznego mleka krowiego w przypadku osób cierpiących na nietolerancję ...

Dieta a zakwaszenie organizmu – jakie składniki diety mogą zakwaszać i odkwaszać organizm?

Zakwaszony organizm oznacza zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej ustroju. Tym, co powoduje zakwaszenie organizmu, są składniki mineralne ...

Najlepsze źródła antyoksydantów – w czym są przeciwutleniacze?

Antyoksydanty (inaczej przeciwutleniacze lub antyutleniacze) to związki niezbędne dla prawidłowej pracy organizmu. Przeciwutleniacze hamują bowiem ...

Mleko sojowe – właściwości, kalorie, przepis – czy mleko sojowe jest zdrowe?

Mleko sojowe to produkt, który wzbudza wiele kontrowersji. Z jednej strony charakteryzuje się wysoką wartością ...

Tofu – co to jest, kalorie, wartości odżywcze, właściwości – jak jeść tofu?

Tofu to produkt otrzymywany z napoju sojowego, powszechnie nazywany sojowym twarogiem. Podobnie jak ser, tofu ...

Wideo – Dieta cholesterolowa

Dieta w chorobach serca powinna obejmować zalecenia prowadzące do obniżenia cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL (potocznie ...

Jak pobudzić apetyt?

Brak apetytu to często występujący problem, pojawiający się zarówno u dzieci, jak i osób starszych. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon