Kwas liponowy

Wolne rodniki stanowią jedną z istotnych przyczyn powstawania wielu chorób takich jak np. nowotwory, nadciśnienie, choroby układu sercowo naczyniowego. Są odpowiedzialne również za przebiegające w organizmie procesy starzenia. Walka z wolnymi rodnikami wymaga użycia antyoksydantów. Jednym z nich jest wytwarzany przez nasz ustrój kwas liponowy.

Charakterystyka i źródła kwasu liponowego

Kwas liponowy jest to kwas tłuszczowy nasycony. Oznacza to, że atomy węgla, które go budują są połączone za pomocą pojedynczych wiązań. Posiada on 8 atomów węgla, z czego 3 z nich wraz z atomami siarki tworzą pierścień ditolowy. Może on ulegać redukcji dając w efekcie kwas dihydroliponowy (DHLA). Obie formy chemiczne są rozpuszczalne zarówno w tłuszczach jak i wodzie. Kwas liponowy dobrze przyswaja się ze światła przewodu pokarmowego i ma zdolność do pokonywania tzw. bariery krew-mózg. Przez pewien okres czasu badacze uznawali, że jest on witaminą a zatem związkiem, który należy dostarczyć z pożywieniem. Kolejne badania naukowe wykazały, że zarówno organizmy roślinne jak i zwierzęce mają możliwość samodzielnej syntezy kwasy liponowego. A zatem jednym ze źródłem tej substancji jest nasz własny organizm, który wytwarza ją w wątrobie. Inną drogą, jaką pozyskujemy kwas liponowy jest pożywienie.

W produktach spożywczych występuje on pod postacią lipolizyny. Najwięcej tego związku zawierają: podroby, mięso, szpinak, brokuły, pomidory, groszek. Lipolizyna jest hydrolizowana przez lipoamidazę w efekcie, czego uwalniany jest liponian. Ten ulega przemianom w naszych komórkach pełniąc ważne biologicznie funkcje. Jego metabolity w większości wydalane są z moczem.

Źródła lipolizyny w żywności (w mg/g suchej masy):

  • Szpinak – 3,2;
  • Nerka wołowa – 2,6;
  • Serce wołowe – 1,5;
  • Wątroba wołowa – 0,9;
  • Brokuły – 0,9;
  • Pomidory – 0,6;
  • Groszek – 0,4.

Rola kwasu liponowego w organizmie człowieka

Rola, jaką odgrywa kwas liponowy w ustroju jest znacząca. Wiąże się ona z kilkoma jego właściwościami a dokładnie:

  • dużym potencjałem antyoksydacyjnym,
  • zdolnością do chelatowania jonów metali,
  • regeneracji innych antyoksydantów.

Wolne rodniki to cząsteczki związków organicznych, które powstają w wyniku przemian metabolicznych, ale również pod wpływem działania czynników zewnętrznych (np. dymu papierosowego, promieni UV, nadmiernej aktywności fizycznej). W pewnych określonych ilościach są one potrzebne naszemu organizmowi gdyż pełnia role tzw. cząsteczek sygnałowych pozwalających na obronę przez patogenami. Jeśli jednak powstająca w ustroju ich ilość jest zbyt duża mają bardzo szkodliwy wpływ na organizm człowieka. Przyspieszają procesy starzenia a także stanowią poważny czynnik powstawania chorób takich jak nowotwory, choroby układu sercowo-naczyniowego, cukrzyca czy nadciśnienie.

Kwas liponowy – antyoksydant

Aby skutecznie walczyć z wolnymi rodnikami są nam potrzebne substancje zwane antyutleniaczami lub antyoksydantami. Do grupy takich substancji zalicza się kwas liponowy i DHLA. Mówiąc o ich właściwościach używa się określenia, że zmiatają one wolne rodniki. Gdy pojawia się wolny rodnik kwas liponowy wchodzi z nim w reakcję, co powoduje powstanie katinorodnika kwasu liponowego. Jest on mniej reaktywny, czyli mniej szkodliwy niż wolny rodnik, ale ciągle stanowi pewnego rodzaju zagrożenie dla naszych komórek. Dlatego też kationorodnik jest szybko przekształcany dzięki innym antyoksydantom np. witaminie E czy C w kwas liponowy. Prowadzi to do zmniejszenia ilości wolnych rodników w organizmie a co za tym idzie zmniejszenie stresu oksydacyjnego. To z kolei wpływa na zwolnienie procesów starzenia, zmniejszenie ryzyka występowania wielu chorób, poprawę odporności organizmu, lepsze funkcjonowanie narządów i tkanek.

Kwas liponowy i DHLA wykazują również zdolność do regeneracji innych antyoksydantów, które znajdują się w naszym organizmie. Każda substancja antyutleniająca, która neutralizuje wolny rodnik sama ulega utlenieniu, co powoduje, że aż do momentu redukcji stanie się niezdolna do dalszego zmiatania wolnych rodników. Mówiąc prościej chwilowo staje się nieaktywna. Kwas liponowy oraz w tym zagadnieniu znacznie bardziej aktywny DHLA pozwalają odzyskać tym substancjom potencjał antyoksydacyjny. Obie substancje mają zdolność do redukowania utlenionych form m.in. witaminy C, pośrednio witaminy E, glutationu czy form koenzymu Q10. W wyniku ich działania inne antyoksydanty niejako „odtwarzają się” szybciej i znowu są zdolne do walki z wolnymi rodnikami. Wpływa to ogółem na zmniejszenie stresu oksydacyjnego organizmu.

Innym zagrożeniem dla naszych komórek są jony metali przejściowych. Jeśli nie są one związane z białkiem (wtedy pełnia bardzo ważne dla sprawnego funkcjonowania organizmu role) wchodzą chętnie w reakcje utleniania-redukcji, których efektem jest powstawanie wolnych rodników. Kwas liponowy i DHLA chelatują jony tych problematycznych niezwiązanych z białkiem metali takich jak:

  • ołów,
  • cynk,
  • kadm,
  • miedź

powodując zmniejszenie stresy oksydacyjnego, czyli ograniczając reakcje, które będą powodować powstawanie wolnych rodników.

Zastosowanie kwasu liponowego w terapii chorób

Właściwości kwasu liponowego i DHLA oraz dobra przyswajalność z przewodu pokarmowego sprawiły, że znalazły one zastosowanie w terapii kilku chorób. Badania pokazały, że ilość lipolizyny w pożywieniu jest tak mała, że dieta bogata produkty zawierające ten składnik nie będzie miała działania terapeutycznego. Dlatego też rozpoczęto badania wpływu podania większych dawek syntetycznego kwasu liponowego na pacjentów z różnymi schorzeniami. W efekcie tego aktualnie stosuje się go w terapii następujących chorób:

  • cukrzycy i neuropatii cukrzycowej,
  • choroby Alzheimera,
  • marskości wątroby.

Właściwości kwasu liponowego są również wykorzystywane w leczeniu zatruć.

Cukrzyca i neuropatia

Kwas liponowy oddziałuje bezpośrednio na komórki trzustki ułatwiając im wydzielanie insuliny oraz usprawniając ich regenerację. Dodatkowo podnosi wrażliwość komórek na insulinę. Ogranicza równocześnie uszkodzenia nerwów wywołanych przez wysokie stężenia glukozy. Pozwala poprawić kontrolę glikemii u pacjentów z cukrzyca i ograniczyć jej powikłania w obrębie układu nerwowego.

Zatrucia

Kwas liponowy stosowany może być w zatruciach metalami ciężkimi. Jego ochronne działanie ma wiele aspektów. Substancja ta ogranicza wchłanianie niektórych metali ciężkich z przewodu pokarmowego, zwiększa ich wydalanie z żółcią i moczem. Działa również przez zwiększenie stężenia antyutleniaczy wewnątrzkomórkowych.

Choroba Alzheimera

Korzystne działanie kwasu liponowego w tej chorobie wiąże się z zmniejszeniem procesów zapalnych poprzez zmiatanie wolnych rodników, zwiększenie ilości innych antyoksydantów w tym glutationu oraz chelatowanie jonów metali. Wpływa to na wzrost stężenia acetylocholiny w komórkach nerwowych oraz spadek ilości beta amyloidu. Efektem tego jest poprawa funkcjonowania neuronów.

Dzięki swoim właściwościom kwas liponowy jest również wymieniany w kontekście terapii nadwagi i otyłości. Bada się także jego zastosowanie w ograniczeniu ubocznych skutków chemioterapii, terapii nadciśnienia, zapobieganiu uszkodzeniom związanym z niedotlenieniem, terapii chorób związanych z nadmierną aktywnością układu odpornościowego (np. stwardnienia rozsianego). Kwas liponowy oraz DHLA dzięki potencjałowi antyoksydacyjnemu wpływają na zwolnienie procesów starzenia się organizmu.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Wirusowe zapalenie wątroby – dieta – co jeść, a czego unikać w diecie przy WZW?

Wirusowe zapalenie wątroby jest ostrą chorobą zakaźną, dla której charakterystyczne jest pierwotne uszkodzenie narządu przez ...

Wideo – Jak ograniczyć apetyt na słodycze?

Słodki smak poznajemy wraz z pierwszym posiłkiem, czyli mlekiem matki. Obserwacje noworodków i niemowląt wskazują, ...

Czerwony ryż – właściwości, wartość odżywcza, gotowanie ryżu czerwonego

Ryż to popularne bezglutenowe zboże stosowane w kuchniach całego świata. Występuje on w wielu odmianach, ...

Cytrynian sodu (E331) – właściwości, zastosowanie, wpływ na organizm, szkodliwość

Cytrynian sodu to dodatek do żywności E331. Pełni m.in. rolę regulatora kwasowości, emulgatora i konserwantu. ...

Wideo – Dieta bezglutenowa

Dieta bezglutenowa stosowana jest przede wszystkim w celiakii - chorobie polegającej na nietolerancji glutenu, tj. ...

Cukry w diecie – dlaczego są szkodliwe?

Nadmiar cukru w diecie jest jedną z głównych przyczyn nadwagi i otyłości. Nadmiar cukru wpływa ...

Fleksitarianizm – jakie są wady i zalety tej diety?

Fleksitarianizm to trend, który określa specyficzny sposób odżywiania. Zakłada ograniczanie spożycia mięsa i jego przetworów, ...

Oleje – rodzaje i zastosowanie

Mianem olejów jadalnych określane są tłuszcze roślinne, uzyskiwane z różnych roślin, np. nasion, pestek, owoców ...

Najbardziej sycące pokarmy – co jeść, by oszukać głód?

Jakie produkty pozwalają łatwo oszukać głód? Naukowcy udowodnili, że najbardziej syci żywność bogata w białko, ...

Czerwone wino – jak wpływa na zdrowie?

Czerwone wino to jeden z nielicznych napojów alkoholowych, któremu przypisuje się korzystny wpływ na zdrowie ...

Węglowodany – jak ograniczyć ich ilość w diecie?

Węglowodany, obok białek i tłuszczów, są jedna z trzech podstawowych grup składników odżywczych, biorących bezpośredni ...

Kawa kuloodporna (kawa z masłem i olejem kokosowym) – działanie, efekty, przeciwwskazania

Bulletproof coffee, czyli kawa kuloodporna, to kawa z masłem i olejem kokosowym. Według pomysłodawcy turbo ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon