Kurkuma (ostryż długi) – właściwości, działanie, przeciwwskazania, cena, jak stosować

Kurkuma to substancja pochodzenia roślinnego, którą uzyskuje się z kłącza rośliny o nazwie ostryż długi. Dzięki licznym właściwościom prozdrowotnym znalazła ona zastosowanie nie tylko, jako składnik mieszanek przyprawowych czy barwnik żywności, ale również, jako związek o działaniu leczniczym. Kurkuma znana jest przede wszystkim jako zioło wspierające pracę wątroby. Nie tylko ułatwia jej regenerację, ale dodatkowo chroni narząd przed uszkodzeniem. Zioło przyspiesza ponadto przemianę materii, ułatwiając odchudzanie.

Kurkuma – właściwości i skład

Kurkumina to aktyna biologicznie substancja pochodzenia roślinnego. Powstaje z kłącza ostryżu długiego. Roślina ta uprawiana jest w gorącym subtropikalnym klimacie w krajach, takich jak Indie czy Chiny oraz w południowo-wschodniej Azji. Ostryż indyjski, bo i pod taką nazwą jest znana to gatunek należący do rodziny imbirowatych. Jego kłącze jest bogatym źródłem energii. Na 100 g dostarcza, bowiem 390 kcal. Wynika to z faktu, że w skład tej części rośliny wchodzi przede wszystkim skrobia stanowiąca ok. 70 proc. suchej masy. Jednak za właściwości lecznicze kurkumy odpowiadają przede wszystkim zawarte w niej kurkuminoidy. Dodatkowo kłącze ostryżu jest źródłem olejków eterycznych, w których skład wchodzą związki, takie jak turmeron, germakron czy elmenon. Głównym kurkuminoidem tej rośliny jest kurkumina. Dzięki jej licznym właściwościom proszek z ten wykorzystuje się nie tylko, jako aromatyczną przyprawę, ale również substancję konserwującą i barwiącą żywność. Dzięki wysokiej zawartości bioaktywnych związków kurkuma ma również liczne właściwości lecznicze. Działa ona:

  • przeciwzapalnie,
  • przeciwbólowo,
  • przeciwnowotworowe,
  • antybakteryjnie,
  • wspomagając trawienie,
  • przyspieszając na gojenie się ran.

Należy jednak zaznaczyć, że biodostępność kurkuminy jest stosunkowo niska. Wiąże się to z niewielką absorpcją z jelita oraz szybkim metabolizowaniem tego związku przez wątrobę. W celu zwiększania jej przyswajalności łączy się ją w kompleksy z jonami metali, np. Mg2+ oraz albuminami. Korzystnie na wchłanianie tego związku wpływa połączenie z piperyną. Dlatego też kurkuma z pieprzem będzie idealnym zestawieniem do zastosowania w codziennym jadłospisie.

Kurkuma – jak stosować?

Kurkuma właściwości swe zawdzięcza głównie związkom z grupy kurkuminoidów oraz obecnym w kłączu ostryżu olejkom eterycznym. Aktualny stan wiedzy pozwala stwierdzić, że jej zastosowanie może dotyczyć nie tyko prewencji chorób, ale również ich leczenia. Do schorzeń, które bada się w obszarze zastosowania kurkuminy należą:

  • choroby neurodegeneracyjne,
  • schorzenia układu sercowo-naczyniowego,
  • nowotwory,
  • cukrzyca,
  • niektóre choroby autoimmunologiczne,
  • AIDS.

Wskazuje to wyraźnie na wielokierunkowy wpływ tego związku na organizm ludzki. Działa on silnie antyoksydacyjnie. Pozwala usunąć nadmiar wolnych rodników, które uszkadzają komórki promując powstawanie wielu chorób oraz przyspieszając procesy starzenia się ustroju. Dodatkowo kurkumina wykazuje silną aktywność przeciwzapalną. Jest również związkiem, który może hamować rozwój zmian nowotworowych na każdym etapie rozwoju choroby. Z tego powodu określa się ją mianem substancji chemoprewencyjnej, czyli antykancerogennej, ale również przeciwnowotworowej (cytostatycznej).

Działanie profilaktyczne kurkuminy udowodniono w badaniach na modelach zwierzęcych w odniesieniu do raka wątroby, skóry, przełyku, żołądka, okrężnicy, płuc i piersi. Właściwości przeciwnowotworowe tego związku opierają się głównie na hamowaniu proliferacji komórek i indukcji ich apoptozy (samobójczej śmierci). W badaniach In vivo związek ten wykazywał działanie zapobiegające powstawaniu przerzutów i ograniczające proces angiogenezy (tworzenia się naczyń krwionośnych, które odżywiają zmienione tkanki).

Warto również wspomnieć, że zwiększa on skuteczność niektórych leków przeciwnowotworowych. Mimo działania indukującego śmierć komórek kurkumina dostarczana z pokarmem wykazuje właściwości kardioprotekcyjne, hepatoprotekcyjne i nefroprotekcyjne. Dodatkowo przyspiesza gojenie się ran. Podkreśla się rolę tego związku w zapobieganiu chorób układu sercowo-naczyniowego. Wiąże się to przede wszystkim z jego działaniem przeciwzapalnym oraz antyoksydacyjnym. Zmniejszenie stresu oksydacyjnego, hamowanie utleniania się cholesterolu, prawdopodobny wpływ na stężenia poszczególnych jego frakcji oraz trójglicerydów, a także hamowanie agregacji płytek krwi to mechanizmy, które umożliwiają wykorzystanie kurkuminy w profilaktyce, ale i leczeniu schorzeń z tej grupy.

Należy wspomnieć o tym, że kurkumina działa ochronnie na układ pokarmowy. Zapobiega zaburzeniom trawienia oraz rozwojowi wrzodów. Wykazuje właściwości żółciopędne i żółciotwórcze. Działa ochronnie na komórki wątroby. Jest również związkiem o działaniu antybakteryjnym i przecwigrzybiczym. Wykorzystuje się ją szczególnie często w okresie jesienno-zimowym, np. jako kurkuma z miodem w celu zapobiegania infekcjom.

Kurkuma na problemy z wątrobą

Jedną z najważniejszych właściwości kurkumy jest jej pozytywny wpływ na zdrowie wątroby. Składniki zawarte w kurkumie, zwłaszcza kurkumina, przyczyniają się do jej działania żółciotwórczego. Żółć to substancja niezbędna do prawidłowego przebiegu procesów trawienia. Wszelkie nieprawidłowości w pracy wątroby spowodowane, np. zbyt dużym jej obciążeniem przez niewłaściwą dietę, prowadzą do ich zaburzenia.

Konsekwencją bywają nieprzyjemne dolegliwości, np. bóle brzucha czy wzdęcia. Dlatego obecność w diecie kurkumy, która wzmaga wydzielenie żółci, a także enzymów trawiennych (gastryny, sekretyny oraz enzymów trzustkowych), może zapobiegać problemom z przewodem pokarmowym. Z uwagi na ochronny wpływ kurkumy na komórki wątroby jest szczególnie polecana osobom cierpiącym na stany zapalne dróg żółciowych, ponieważ zwiększa przepływ żółci, wspomaga odbudowę dróg żółciowych oraz ich prawidłową pracę.

Kurkuma odpowiada również za przywracanie właściwej kurczliwości pęcherzyka żółciowego. Dzięki działaniu przeciwbakteryjnemu likwiduje bakterie odpowiedzialne za wywoływanie stanów zapalnych w obrębie wątroby. Jest jedną z najskuteczniejszych roślin w leczeniu jej schorzeń. Stąd powinna być obecna w diecie osób zmagających się z różnego rodzaju chorobami tego narządu, gdyż ułatwia regenerację i chroni przed uszkodzeniem wątroby.

Podobne działanie mają dostępne bez recepty preparaty wspierające pracę wątroby. Warto wybierać te, o jak najbardziej naturalnym składzie. W łagodny, a jednak skuteczny sposób, wesprą one pracę tego narządu, przeciwdziałając stłuszczeniu wątroby czy problemom z pęcherzykiem żółciowym.

Kurkuma jako przyprawa – do czego stosować?

Kurkuma korzeń jest powszechnie wykorzystywana w kuchni azjatyckiej do nadawania barwy oraz charakterystycznego smaku i aromatu potrawom. Wchodzi w skład mieszanki przyprawowej zwanej curry. Przemysł spożywczy wykorzystuje kurkumę, jako naturalny barwnik oznaczany symbolem E100. Można używać jej w przygotowując dania mięsne, z owoców morza, zupy oraz marynaty. Doskonale komponuje się z ryżem czy makaronem. Może stanowić interesujący dodatek do tradycyjnego rosołu. lub wzbogacić przepisy na dania ze strączkami.

Ze względu na to, że pobudza wydzielanie żółci oraz soków pokarmowych będzie ułatwiać trawienie ciężkostrawnych dań. Jak każdą intensywną przyprawę należy używać jej z umiarem. Warto pamiętać o jej właściwościach przeciwdrobnoustrojowych, które będą wpływały na jej zdolności do konserwacji żywności. W kuchni można korzystać z niej do przyprawiania: jajecznicy, koktajli, ciast, deserów, sałatek oraz sosów.

Kurkuma w tabletkach – dawkowanie i działanie

Kurkumina należy do związków o niskiej biodostępności. Oznacza to, że tylko niewielka jej część z pożywienia ulega wchłonięciu a dodatkowo jest potem szybko metabolizowana przez wątrobę. Wobec licznych korzystnych jej właściwości w celu uzyskania określonego skutku fizjologicznego można w niektórych przypadkach rozważyć zastosowanie suplementów z dodatkiem kurkumy. Często występują one z piperyną, czyli składnikiem poprawiającym jej wchłanianie. Można spotkać ją pod postacią tabletek, kapsułek oraz proszku. Jako, że kurkuma właściwości lecznicze ma wielokierunkowe suplementy z jej udziałem stają się coraz bardziej popularne.

Kurkuma – przeciwwskazania

Kurkuma właściwości zdrowotne zawdzięcza przede wszystkim związkom z grupy kurkuminoidów. Mimo ich korzystnego wpływu na organizm nie zaleca się stosować kurkuminy w postaci suplementów u osób z kamicą żółciową czy blokadą odpływu żółci. Ostrożność należy zachować również w odniesieniu do pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe. Kurkuma w ciąży także nie będzie zalecana. Warto tutaj przypomnieć, że dotyczy to skoncentrowanych dawek tych substancji. W przypadku przyprawy niewielki dodatek do dań nie powinien powodować niekorzystnego wpływu na zdrowie kobiety w ciąży.

Kurkuma – gdzie kupić? Jaka jest jej cena?

W sklepach dostępna jest kurkuma w proszku lub kłącza tej rośliny. W obu przypadkach warto zadać, o jakość kupowanego produktu. W przypadku sproszkowanej kurkumy lub curry istotna jest jej świeżość oraz sposób przechowywania. Należy zamykać ją szczelnie i szybko zużywać gdyż z czasem traci na sile swojego aromatu. Świeżą kurkumę powinno się przechowywać w lodówce owiniętą w papierowe opakowanie. Można ją gotować na parze, suszyć i ścierać. Suplementy diety z kurkumą powinno się nabywać w aptekach lub sklepach zielarskich lub ze zdrową żywnością. Cena sproszkowanej postaci waha się od 20 złotych do 200 złotych za kilogram. Kurkuma w tabletkach lub kapsułkach to koszt rzędu od około 15 do ponad 100 złotych.

Bibliografia

  1. Anand P., Kunnumakkara A.B., Newman R.A., Aggarwal B.B.: Bioavailability of curcumin: problems and promises. Mol. Pharm., 2007; 4: 807-818.
  2. Basnet P., Skalko-Basnet N.: Curcumin: an anti-inflammatory molecule from a curry spice on the path to cancer treatment. Molecules, 2011; 16: 4567-4598.
  3. Przybylska S., Kurkumina –prozdrowotny barwnik kurkumy, Probl Hig Epidemiol 2015, 96(2): 414-420.
  4. Kamat A.M., Sethi G., Aggarwal B.B.: Curcumin potentiates the apoptotic effects of chemotherapeutic agents and cytokines through down-regulation of nuclear factor-κB and nuclear factor-κB-regulated gene products in IFN-α-sensitive and IFN-α-resistant human bladder cancer cells. Mol. Cancer Ther., 2007; 6: 1022-1030.
  5. Kumar N, Sakhya SK. Ethnopharmacological properties of Curcuma longa: A review. IJSPR 2013, 4: 103-112.
  6.  Hatchera H, Planalpb R,ChobJ, et al.Curcumin:From ancient medicine to current clinical trials. Cell Mol Life Sci 2008, 65: 1631-1652.
  7. Hamaguchi T, Ono K, Yamada M. Curcumin And Alzheimer’s disease. CNS Neurosci Ther 2010, 16: 285-297.
  8. Terlikowska K, Witkowska A, Terlikowski S. Kurkumina w chemioprewencji raka piersi. Post Hig Med. Dośw 2014,68: 571-578.
  9. Kim DC, Kim SH, Choi BH, et al. Curcuma longa extract protect against gastrin ulcers by blocking H2 histamine receptors. Biol Pharm Bull 2005, 28(2): 2220-2224.
  10. Ćwiek P.Grdeń A.: Kurkumina – bioaktywny związek ostryżu długiego (Curcuma Longa) wykazujący liczne właściwości prozdrowotne, Journal of NutriLife, 2017, 10.
  11. Sikora-Polaczek M., Bielak-Żmijewska A., Sikora E., Molekularne i komórkowe mechanizmy działania kurkuminy-dobroczynny wpływ na organizm, Postępy Biochemii 57(1) 2011 , 74-84.

 

Opublikowano: ; aktualizacja: 28.03.2017

Oceń:
4.1


Może cię

Czy fosfolipidy są skuteczne w chorobach i regeneracji wątroby?

W chorobach wątroby coraz częściej stosuje się fosfolipidy, dlatego warto zadać sobie pytanie, czy są ...

Uszkodzenie wątroby

Główne przyczyny niewydolności wątroby wynikają ze złych nawyków żywieniowych, nadużywania alkoholu, dużych ilości węglowodanów i ...

Jak wspierać pracę wątroby?

Dieta, zioła, leki – jest wiele sposobów, które wspomogą wątrobę i jej regenerację. Dieta wątrobowa ...

Oczyszczanie organizmu z toksyn

Ekspozycja na zanieczyszczenia środowiska, nieprawidłowa dieta czy stosowanie używek to czynniki wpływające niekorzystnie na stan ...

Dieta na wątrobę – co jeść przy chorej wątrobie?

Dieta wątrobowa to zespół zaleceń dla wszystkich, którzy mają problemy z wątrobą. Dietę na wątrobę ...

Dieta na wzdęcia – jakie są sposoby na wzdęcia?

Wzdęcia to dokuczliwy problem. Niejednokrotnie nie znamy ich przyczyny. Zazwyczaj są jednak objawem niestrawności. Częste, ...

Dieta przy problemach z wątrobą – co jeść, a czego unikać?

Błędy żywieniowe, stosowanie używek oraz przyjmowanie nadmiernej ilości leków może prowadzić do uszkodzenia wątroby – ...

Regeneracja wątroby

Wątroba należy do najważniejszych narządów w organizmie człowieka. Istnieje wiele czynników, które mogą uszkadzać wątrobę ...

Dieta na wątrobę

Zdrowa dieta ma ogromny wpływ na funkcjonowanie poszczególnych narządów organizmu, w tym na wątrobę. Dieta ...

Dieta oczyszczająca wątrobę

Nieprawidłowa dieta, zwłaszcza tłusta i ciężkostrawna, częste spożywanie alkoholu, stosowanie leków, które głównie metabolizują się ...

Stłuszczenie wątroby – przyczyny, objawy leczenie stłuszczonej wątroby

Stłuszczenie wątroby polega na gromadzeniu się tłuszczu w hepatocytach. Przyczyną otłuszczonej wątroby jest najczęściej zespół ...

Ostropest plamisty

Ostropest plamisty (łacińska nazwa: Silybum marianum) to roślina, której lecznicze właściwości znane są już od ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon