GMO – co to jest?

GMO, czyli Genetically Modified Organisms to organizmy zmodyfikowane genetycznie, inaczej transgeniczne. Są to przeważnie rośliny lub zwierzęta, których materiał genetyczny DNA został przekształcony przy udziale inżynierii genetycznej.

Zastosowanie GMO

Wykorzystywane są głównie w rolnictwie, sektorze spożywczym (produkcja żywności) i w medycynie (np. szczepionki). Użycie GMO może być zamknięte (warunki laboratoryjne) lub otwarte (kontakt ze środowiskiem, np. wprowadzenie GMO do upraw). Polska jest krajem wolnym od GMO w systemie otwartym, natomiast rząd wspiera prowadzenie prac z GMO w systemie zamkniętym.

Korzyści GMO

Celem, do którego dążą zwolennicy GMO, jest między innymi stworzenie roślin i zwierząt, których hodowla mogłaby zapobiec globalnym problemom, takim jak głód. Kolejnym aspektem są względy ekonomiczne. Okres zbiorów tego typu upraw miałby ulec wydłużeniu, a uzyskiwane plony zwiększeniu. Wytworzenie rośliny posiadających wyższą wartość odżywczą oraz zwiększoną odporność na herbicydy, owady, choroby i warunki klimatyczne teoretycznie wydaje się złotym rozwiązaniem, zarówno w krajach rozwijających się jak i rozwiniętych. Zwierzęta GMO potencjalnie mają wykazywać większą wydajność, np. w produkcji mleka, ilości składanych jaj. Ich odporność na choroby również miałaby wzrastać, przez co hodowla byłaby z wielu względów łatwiejsza. Produkcja roślin transgenicznych obrała w tej chwili dwa kierunki: ulepszenie roślin przemysłowych i poprawa wartości roślin jadalnych. Jednym z najbardziej znanych przykładów jest „złoty ryż”, który przez wzbogacenie w prowitaminę A, miał być rozwiązaniem na liczne schorzenia związane z jej niedoborem w krajach trzeciego świata. Wydaje się jednak, że pomysłodawcy zapomnieli, że sama witamina A nie rozwiąże problemu, ponieważ jest to witamina rozpuszczalna w tłuszczach, których w diecie mieszkańców trzeciego świata brakuje. Mimo nie do końca udanego przedsięwzięcia, jest to pierwszy krok do stworzenia produktów, które będą bogatsze w składniki odżywcze, takie jak białka, tłuszcze czy węglowodany oraz pokarmowe: witaminy i składniki mineralne. Uprawa roślin modyfikowanych genetycznie wciąż budzi wiele pytań i wątpliwości. Znacznie mniej kontrowersyjne jest zamknięte użycie GMO, czyli wszelkie działania związane z modyfikacjami genetycznymi w warunkach praktycznie całkowitego ograniczenia kontaktu GMO z ludźmi i środowiskiem. Celem tego typu działań jest między innymi tworzenie mikroorganizmów wykorzystywanych jako farmaceutyki. Jako wyniki prac laboratoryjnych można podać produkcję ludzkich białek i przeciwciał, antybiotyków i szczepionek. Prowadzone są również badania nad możliwością przeprowadzania międzygatunkowych transplantacji z wykorzystaniem zwierząt jako dawców organów dla ludzi.

Zagrożenia związane z GMO

Inżynieria genetyczna jest dziedziną, nad którą nie można w 100% zapanować i przewidzieć wszystkich skutków podejmowanych działań. Geny mogą kodować więcej niż jedną funkcję. Po wprowadzeniu obcego genu do organizmu można uzyskać pożądaną cechę i dodatkowo cechy, które spowodują niepożądane skutki uboczne. Przy szerszym spojrzeniu, korzyści jakie uzyskujemy ze stosowania np. zmodyfikowanych roślin odpornych na herbicydy, może nieść ze sobą liczne wady. Celem stosowania herbicydów jest zwalczanie chwastów przy jednoczesnym braku negatywnej reakcji ze strony upraw GMO. Nie można jednak zapomnieć, że rośliny mają doskonale rozwinięty system adaptacji, przez co mogą uodpornić się na działanie środków służących do ich zwalczania. W efekcie powstają „super chwasty”, do których usunięcia potrzeba znacznie większych ilości herbicydów. Innym problemem jest przenikanie tego typu środków do gleby, wód gruntowych i niszczenie całej flory w okolicy pól uprawnych. To z kolei może doprowadzić do zachwiania całego biosystemu. Większa odporność roślin na herbicydy otwiera możliwość stosowania ich w wyższej dawce. To może w rezultacie być zagrożeniem dla zdrowia. Naukowcy z Uniwersytetu Caen we Francji w opublikowanych wynikach swoich dwuletnich badań, dowodzą, że długotrwałe spożywanie żywności GMO może doprowadzić do licznych komplikacji zdrowotnych, w tym do zaburzeń hormonalnych, zaburzeń funkcjonowania przysadki mózgowej i nerek oraz guzów sutków. Jako jedną z przyczyn podają mimowolne przyjmowanie z pokarmem herbicydów. Innym aspektem zdrowotnym jest pojawienie się nowych jednostek chorobowych. Wraz z powstaniem nowego GMO powstaje szereg nieznanych alergenów, które mogą wywołać liczne reakcje alergiczne. Ciekawe wydają się doniesienia o tak zwanej teorii ksenohormezy, która mówi o pozytywnym wpływie lekkiego stresu na wytwarzanie w roślinie związków cennych dla człowieka. Wynika z tego, że otrzymanie żywności pełnowartościowej może wymagać obecności czynników stresogennych. Tak więc stworzenie roślin odpornych na szkodniki mogłoby w rezultacie doprowadzić do stworzenia owoców, warzyw czy zbóż o niskiej wartości odżywczej.

Wokół organizmów modyfikowanych genetycznie wciąż toczy się dyskusja zwolenników i przeciwników GMO. Niewątpliwie temat ten budzi dużo kontrowersji i brak jest jasnej odpowiedzi czy inżynieria genetyczna przyniesie więcej szkody czy pożytku. Ciężko jednoznacznie opowiedzieć się za jedną ze stron. Każda ingerencja w naturę niesie za sobą ryzyko skutków ubocznych. Jednak bez doświadczeń i badań świat nauki nie byłby w stanie dokonać wielu przełomowych odkryć. Kwestia GMO jeszcze długo pozostanie sporna. Najważniejsze, aby podstawę do opowiadania się za którąś ze stron stanowiła dogłębna wiedza w danym temacie, a nie powszechna opinia publiczna.

Opublikowano: ; aktualizacja: 28.03.2017

Oceń:
4.1


Może cię

Dieta wysokotłuszczowa (Jana Kwaśniewskiego) – na czym polega i jakie są efekty diety tłuszczowej?

Dieta wysokotłuszczowa, znana również pod nazwą diety Jana Kwaśniewskiego lub diety optymalnej, to sposób żywienia ...

Pescowegetarianizm – co to jest, zalety i wady, przykładowy jadłospis

Pescowegetarianizm to odmiana wegetarianizmu zyskująca coraz większą popularność. Jadłospis diety pescowegetariańskiej dopuszcza ryby i owoce ...

Guma ksantanowa – zastosowanie, szkodliwość, właściwości

Guma ksantanowa to dodatek do żywności oznaczany symbolem E415. Zastosowanie gumy ksantanowej jest szerokie. W ...

Dieta na trądzik – czego unikać?

Pojawienie się trądziku w okresie dojrzewania to dla wielu młodych osób początek długiej i koszmarnej ...

Wideo – Dieta przy osteoporozie

Osteoporoza jest chorobą społeczną, stanowiącą światowy problem zdrowotny. Charakteryzuje się zmniejszoną masą tkanki kostnej, jej ...

Dieta w fenyloketonurii – zalecenia żywieniowe, co można jeść, czego unikać w jadłospisie?

W fenyloketonurii dieta stanowi podstawę leczenia. W jadłospisie chorych należy unikać produktów z fenyloalaniną, której ...

Dieta żołądkowa – co jeść, a czego unikać przy chorym żołądku?

Dieta żołądkowa zalecana jest osobom cierpiącym na dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie jak refluks, ...

Jak przetrwać święta, będąc na diecie?

Święta to czas spotkań z rodziną i przyjaciółmi oraz ucztowania przy suto zastawionym stole. Jest ...

Owoce na odporność – naturalny sposób na odporność

Aby uchronić się przed infekcjami, warto korzystać z naturalnych sposobów na odporność – szczególnie w ...

Dieta bez mąki – czy dieta bezmączna jest zdrowa?

Mąka jest jednym z najbardziej popularnych produktów, obecnym niemal w każdej kuchni. Jest podstawowym składnikiem ...

Dieta lekkostrawna – jakie są zasady diety łatwostrawnej?

Dieta lekkostrawna skomponowana jest głównie z produktów łatwych do strawienia i przyswojenia. Najczęściej wykorzystuje się ...

Cytrynian sodu (E331) – właściwości, zastosowanie, wpływ na organizm, szkodliwość

Cytrynian sodu to dodatek do żywności E331. Pełni m.in. rolę regulatora kwasowości, emulgatora i konserwantu. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon