Gluten

Gluten znajduje się w wielu produktach spożywczych takich jak chleb, słodycze, kasze czy też desery. W przypadku uczulenia na gluten – celiakii, należy przestrzegać ścisłej diety. Chorzy na celiakię mogą zapanować nad chorobą spożywając produkty o obniżonej zawartości glutenu. W innym razie mogą cierpieć na wiele różnych dolegliwości. Ważne jest stosowanie się do zaleceń dietetyków, gdyż nieleczona celiakia może skończyć się nowotworem jelita.

Co to jest gluten?

Gluten to związek białek pochodzenia roślinnego. Występuje w ziarnach popularnych zbóż, jak np w jęczmieniu, pszenicy czy życie. Słynie głównie z tego, że jest przyczyną alergii. Jego nietolerancja wymusiła powstanie słynnej diety bezglutenowej.

Tak więc gluten, który jest w większości popularnych w Polsce zbóż, siłą rzeczy znajduje się w znacznej części dostępnych produktów spożywczych. Gluten znajduje się w produktach, które spożywamy codziennie – w pieczywie, deserach czy też w dodatkach do obiadów takich jak kasza. Osoby zdrowe często nie zwracają uwagi na ten składnik. Problem zaczyna się w momencie wykrycia nietolerancji pokarmowej jaką jest celiakia.

Przy uczuleniu na gluten trzeba odpowiednio modyfikować jadłospis eliminując produkty pszenne, jęczmienne, żytnie i owsiane. Jest to stosunkowo łatwe, gdyż mamy na rynku dużo dostępnych zamienników w postaci ryżu, kukurydzy, prosa i skrobi pszennej. Bez większych problemów można komponować posiłki z jak najmniejszą ilością glutenu, tak aby były pożywne jak również smakowały chorym.

Uczulenie na gluten

Szkodliwe działanie glutenu polega na spłaszczeniu błony śluzowej jelita jak i zaniku kosmków jelitowych, a co za tym idzie do upośledzenia trawienia i wchłaniania szczególnie tłuszczów. Skutkuje to niedożywieniem i niedorozwojem fizycznym.

Mechanizm uszkodzenia błony śluzowej, do jakiego dochodzi w wyniku spożycia produktów z glutenem, nie jest do końca poznany. Prawdopodobnie o chorobie decyduje kilka czynników: genetyczny, immunologiczny, metaboliczny, środowiskowy czy też infekcyjny. Jedna z teorii brzmi, że istnieje niedobór enzymu trawiącego gluten.

Objawy nietolerancji na gluten opisano poniżej.

  • Postać jawna: bóle brzucha, biegunki tłuszczowe, wzdęcia, ogólne zmęczenie
  • Postać niema: niedokrwistość, nawrotowe afty, próchnica zębów, zaburzenia neurologiczne (otępienie, schizofrenia, upośledzenie umysłowe), wczesna osteoporoza, zmiany skórne
  • Postać ukryta: występowanie przeciwciał IgA u osób z prawidłową biopsją jelita.

Powikłania nieleczonej celiakii

Najczęściej spotyka się jelitową postać choroby w przeważającym stopniu z zespołem złego wchłaniania. Są to biegunka, niedobory żelaza, białka oraz spadek masy ciała.

Powikłania alergii na gluten:

  • osłabienie, niski wzrost, nerwowość, depresja, niska masa ciała, apatia, palce pałeczkowate,
  • zaparcia, wypadanie odbytnicy, chłoniak jelita, rak gruczołowy jelita cienkiego, zwiększone ryzyko nowotworu jamy ustnej, przełyku, dwunastnicy, jelita grubego,
  • skłonność do krwawień i sińców, obrzęki,
  • bóle kostne, ubytki szkliwa, skurcze, zanik mięśni,
  • choroba Duhringa, zapalenie skóry, wybroczyny,
  • cukrzyca, tężyczka, niedoczynność przysadki, zaburzenia miesiączkowania, niepłodność męska, skłonność do poronień, martwe płody, zwiększone ryzyko powikłań położniczych,
  • uszkodzenie mózgu, zwapnienia śródczaszkowe, padaczka.

Terapia celiakii

Rozpoznanie celiakii dokonuje się przez biopsję jelita cienkiego. Terapia, żeby przyniosła skutek, musi być wielobiegunowa:

  • przestrzeganie diety bezglutenowej do końca życia, uczestniczenie w szkoleniach chorych, tworzenie grup wsparcia, stowarzyszeń chorych na celiakię,
  • uzupełnianie brakujących składników odżywczych i prewencja niedoborów,
  • wykrywanie i leczenie zaburzeń kostnych,
  • profilaktyka powiązanych chorób i badania przesiewowe w kierunku nowotworów,
  • okresowe badania krwi,
  • badania krewnych.

Produkty bezglutenowe

Znaczna część tych produktów znajduje się w sklepach ze „zdrową żywnością” jak i w części supermarketów:

  • kukurydza – źródło witaminy B1, PP, błonnika pokarmowego,
  • gryka – bogata w białko, mikroelementy, witaminy i błonnik,
  • ryż – dobre źródło węglowodanów, błonnika, składników mineralnych, witamin z grupy B,
  • proso – dostępna w sprzedaży kasza jaglana – lekkostrawna i o dobrej wartości odżywczej,
  • amarantus – posiada łatwo przyswajalne białko, wapń, magnez, fosfor, żelazo, witaminy, kwasy jedno i wielonienasycone, antyoksydanty, błonnik pokarmowy,
  • sorgo – źródło wapnia, fosforu, magnezu oraz potasu,
  • maniok jadalny – w postaci tapioki, manioku suszonego i mączki, zawiera węglowodany, niewiele białka, skrobię, witaminy,
  • quinoa, komosa ryżowa – posiada białko ze wszystkim egzogennymi aminokwasami, nienasycone kwasy tłuszczowe, żelazo, wapń, magnez, błonnik.

Uczulenie na gluten może pojawić się w każdym momencie życia, po przebytej ciąży, zabiegu chirurgicznym czy infekcji. Rozpoznanie, wdrożone leczenie pozwala pacjentom normalnie funkcjonować. Muszą jednak oni pamiętać, że dieta bezglutenowa musi być przestrzegana do końca życia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 20.06.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Wideo – Dieta bezglutenowa

Dieta bezglutenowa stosowana jest przede wszystkim w celiakii - chorobie polegającej na nietolerancji glutenu, tj. ...

Alergia na gluten

Alergia na gluten należy do nietolerancji pokarmowych, czyli schorzeń polegających na nadmiernej i nieprawidłowej reakcji ...

Celiakia

Celiakia (choroba trzewna, glutenozależna choroba trzewna) jest przewlekłym jelitowym zespołem złego wchłaniania o podłożu immunologicznym. ...

Głodówka lecznicza – jak przeprowadzić i jakie są efekty postu leczniczego?

Głodówka lecznicza to całkowita świadoma rezygnacja z przyjmowania pokarmów i picie jedynie wody przez okres ...

Gluten w diecie dziecka

Wprowadzanie nowych składników do diety dziecka budzi wiele emocji wśród rodziców. Jednym z takich składników ...

Dieta cytrynowa

Dieta cytrynowa to popularna w ostatnim czasie metoda na oczyszczanie organizmu z toksyn i poprawę ...

Przeciwciała przeciw gliadynie IgG – badanie, normy, wyniki

Przeciwciała przeciw gliadynie (IgG) to autoprzeciwciała skierowane przeciwko białkom obecnym w pożywieniu (zbożach) – gliadynie ...

Dieta bezglutenowa

Gluten to mieszanina białek zawarta w ziarnach popularnych zbóż, takich jak np. pszenica, żyto, jęczmień ...

Pokrzywa – właściwości, działanie, zastosowanie pokrzywy zwyczajnej

Właściwości pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica) wynikają z zawartości licznych witamin i substancji czynnych. Działanie lecznicze ...

Co na kaca? Jakie są najlepsze sposoby na kaca?

Kac objawia się złym samopoczuciem, które jest efektem nadmiernej konsumpcji alkoholu. Zbyt duża ilość alkoholu ...

Uczulenie na gluten – objawy i leczenie alergii na gluten

Uczulenie na gluten to rodzaj alergii pokarmowej, która może występować zarówno u dzieci, jak i ...

Dieta ubogoresztkowa – zasady, wskazania, jadłospis diety bezresztkowej

Dieta ubogoresztkowa (inaczej dieta niskobłonnikowa lub dieta bezresztkowa) to przede wszystkim dieta lecznicza. Stosuje się ...

Komentarze (0)