Dieta w zespole jelita drażliwego – co jeść, a czego unikać przy zaostrzeniu choroby?

Brak zdjęcia

20 października 2016

Stosowane dotychczas w zespole jelita drażliwego metody terapeutyczne często nie przynoszą zadowalających efektów, jednakże modyfikacja dotychczasowych nawyków żywieniowych, w zależności od dominujących objawów, może wpłynąć na zmniejszenie nasilenia i częstości ich występowania, a także na normalizację pracy jelit oraz całego przewodu pokarmowego.

Czym jest zespół jelita drażliwego?

Zespół jelita drażliwego to najczęstsza czynnościowa choroba przewodu pokarmowego, dotycząca ok. 10 proc. populacji krajów rozwiniętych. Objawia się bólem brzucha i zaburzeniami rytmu wypróżnień, które nie są uwarunkowane zmianami organicznymi lub biochemicznymi. W patofizjologii zespołu jelita wrażliwego uwzględnia się udział zaburzenia w komunikacji między centralnym układem nerwowym a przewodem pokarmowym, zaburzenia flory bakteryjnej jelit, nieprawidłową motorykę jelit, przebyte infekcje żołądkowo–jelitowe, przyjmowane leki.

Znamienny jest także związek z prowadzonym stylem życia obfitującym w stres, pośpiech, brak komfortowych warunków podczas posiłków oraz brakiem ich regularności i niezdrową dietą. Coraz częściej w patogenezie zespołu jelita drażliwego postuluje się udział wcześniej niezdiagnozowanej alergii lub nietolerancji pokarmowej. Istnieje kilka postaci zespołu jelita drażliwego.

Znaczna grupa osób skarży się na biegunki, poprzedzone na ogół silnymi bólami brzucha. Innym dokuczają kurczowe bóle jelit i zaparcia, mogą występować również wzdęcia, uczucie pełności w żołądku, zwykle po spożyciu ciężkostrawnych potraw o wysokiej zawartości tłuszczu. Objawy nasilają się zwykle w sytuacjach stresowych.

Jelito drażliwe – dlaczego odpowiednia dieta jest ważna?

Stosowane dotychczas w zespole jelita drażliwego metody terapeutyczne często nie przynoszą zadowalających efektów, jednakże modyfikacja dotychczasowych nawyków żywieniowych, w zależności od dominujących objawów, może wpłynąć na zmniejszenie nasilenia i częstości ich występowania, a także na normalizację pracy jelit oraz całego przewodu pokarmowego i regulację rytmu wypróżnień.

U większości osób objawy uporczywie nawracają, ale choroba ma łagodny przebieg i nie prowadzi do wyniszczenia ani żadnych innych poważnych następstw. W przypadku podejrzenia, że objawy są związane z alergią lub nietolerancją pokarmową, istotne jest wdrożenie diagnostyki mającej na celu potwierdzenie rozpoznania. Ma to na celu uniknięcie empirycznego wykluczania pokarmów niemających związku ze stanem zdrowia chorego, a co mogłoby przyczyniać się do zubożenia diety, skutkującym niedoborem pewnych składników odżywczych.

Należy podkreślić, że wszelkie diety ograniczające spożycie żywności powinny być stosowane wyłącznie pod kierunkiem lekarza dietetyka w celu zapewnienia optymalnego dla danego pacjenta modelu żywienia.

Co i jak jeść w zespole jelita drażliwego?

W wszystkich przypadkach zespołu jelita drażliwego, niezależnie od objawów, które dominują u danego chorego, istotne jest:

  • Spożywanie regularnych posiłków, co najmniej 3 w ciągu dnia, a najlepiej 4–5, ale w mniejszych porcjach, podzielonych na mniejsze objętości. Nie należy pomijać posiłków i starać się jeść o tych samych porach dnia – proces trawienia pobudza mięśnie przewodu pokarmowego do skurczu i przesuwania stolca, co pomaga wyregulować czynność jelit i łagodzi objawy w postaci zaparcia, czy biegunki.
  • Spożywanie lekkiego, ale pożywnego śniadania.
  • Unikanie jedzenia w pośpiechu, na stojąco, w nerwowej atmosferze.
  • Dokładne przeżuwanie poszczególnych kęsów pokarmu.
  • Wykluczenie z diety składników pokarmowych będących alergenami dla chorego – uwzględnić należy zarówno pokarmową nadwrażliwość alergiczną, jak i nadwrażliwość o podłożu niealergicznym – nietolerancję laktozy, fruktozy oraz glutenu.
  • Zmniejszenie podaży tłuszczów – zarówno pochodzenia roślinnego, jak i zwierzęcego. Tłuszcz znajdujący się w dwunastnicy spowalnia przesuwanie się gazów, co może prowadzić do zwiększenia wrażliwości odbytnicy.
  • Ograniczenie ilości wypijanej kawy – niezależnie od zawartości kofeiny przyspiesza motorykę przewodu pokarmowego, co może być przyczyną biegunek także u osób z zespołem jelita drażliwego.

Dieta w trakcie biegunki w zespole jelita drażliwego

W zależności od dominujących objawów, ważne jest wprowadzenie dodatkowych zmian w jadłospisie. W przypadku biegunek i luźnych stolców:

  • należy unikać produktów o bardzo słodkim smaku, szczególnie miodu, słodkich ciast, czekolady, słodkich owoców, zwłaszcza w okresie zaostrzenia wskazane jest wykluczenie owoców cytrusowych, soków owocowych, zwłaszcza jabłkowego i winogronowego;
  • zalecane jest spożycie warzyw korzeniowych, np. sałaty, cykorii oraz unikanie spożycia warzyw kapustnych, roślin strączkowych, a także rzodkiewek i rzepy;
  • spośród wyrobów piekarniczych zaleca się pszenne pieczywo;
  • słodkie mleko powinno zostać zastąpione jogurtami naturalnymi i kefirami;
  • w diecie warto jest uwzględnić lekkostrawny i działający zapierająco ryż oraz gotowane ziemniaki.

Dieta w trakcie zaparć w zespole jelita drażliwego

W przypadku zaparć i kurczowych bólów jelit:

  • wskazane jest spożycie produktów będących bogatym źródłem tryptofanu – aminokwasu biorącego udział w metabolizmie serotoniny, której zmniejszona ilość wpływa na nasilenie objawów w zespole jelita drażliwego. Wykazano, że dieta uboga w tryptofan oraz zaburzenia przemiany tryptofanu mogą skutkować nasileniem objawów lękowych oraz zaparć. Do produktów bogatych w tryptofan należą: mleko, żółty i biały ser, indyk, ryby, banany, suszone daktyle, orzeszki ziemne, produkty sojowe;
  • w każdym posiłku powinna znajdować się porcja warzyw, przy czym należy unikać warzyw kapustnych;
  • spośród wyrobów piekarniczych zaleca pieczywo razowe i mieszane;
  • jasny makaron powinien zostać zastąpiony razowym, wskazane jest częste spożycie grubych kasz i płatków owsianych oraz otrąb (2-3 razy dziennie po jednej łyżce);
  • należy ograniczyć spożycie tłustych gatunków mięs, żółtych i topionych serów;
  • poleca się wypijanie na czczo szklanki wody mineralnej lub przegotowanej chłodnej wody lub zjedzenie kilka suszonych śliwek, wymoczonych przez noc w wodzie;
  • istotna jest podaż co najmniej 2 l płynów dziennie, najlepiej niegazowanych i niezbyt słodkich;
  • polecane są również napary z ziół – mięty, pokrzywy, rumianku, kopru włoskiego.

Dieta na wzdęcia i gazy w jelicie drażliwym

W przypadku wzdęć i gazów:

  • należy unikać dań tłustych i ostro przyprawionych, zamiast pikantnych przypraw poleca się stosowanie ziół;
  • warzywa i owoce powinny być spożywane w umiarkowanych ilościach, wskazana jest całkowita rezygnacja z kapusty, szczególnie gotowanej, roślin strączkowych, cebuli oraz unikanie dużych porcji potraw z grzybów;
  • należy ograniczyć spożycie pieczywa razowego i żytniego;
  • poleca się wykluczenie napojów gazowanych oraz picie naparów ziołowych ułatwiających trawienie.
Opublikowano: ; aktualizacja: 28.03.2017

Oceń:
4.4


Może cię

Problemy z trawieniem – przyczyny i objawy

Problemy z trawieniem (określane również mianem dyspepsji) są bardzo często występującą dolegliwością. Ocenia się, że ...

Zaburzenia perystaltyki jelit

Zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego są bardzo powszechnym problemem, dotykającym pacjentów w różnym wieku. Zarówno przyśpieszona, ...

Zaburzenia trawienia

Zaburzenia trawienia są jedną z najbardziej dokuczliwych, a zarazem najczęstszych dolegliwości występujących w podobnym stopniu ...

Bolesne skurcze jelit – przyczyny

Bolesne skurcze jelit stanowią relatywnie często występujący problem, który dotyka zarówno osoby młode, jak i ...

Zespół jelita drażliwego u dziecka

Zespół jelita drażliwego (ang. Irritable Bowel Syndrome – IBS) to przewlekły lub nawracający ból brzucha, ...

Wzdęty brzuch – przyczyny uczucia pełności w brzuchu

Wzdęty brzuch to objaw, który pojawia się bardzo często przy niestrawności – wtedy przyczyną powiększenia ...

Uczucie pełności w jamie brzusznej

Jama brzuszna jest częścią ciała, która łączy w sobie wiele funkcji. W okolicach brzucha znajduje ...

Zespół jelita drażliwego – przyczyny, objawy, badania, leczenie, domowe sposoby

Zespół jelita drażliwego (ang. irritable bowel syndrome, IBS) to choroba przewlekła cechująca się zaburzoną perystaltyką ...

Leki i zioła na zaparcia

Wielu pacjentów skarży się na różnego rodzaju dolegliwości ze strony układu trawiennego. Jednym z najczęściej ...

Jelito drażliwe u dziecka

Zespół jelita drażliwego jest często występującym zaburzeniem przewodu pokarmowego. Powoduje on takie objawy, jak np. ...

Wideo – Zespół jelita drażliwego

Zespół jelita drażliwego, według definicji, można rozpoznać wtedy, kiedy, przez ostatnie trzy miesiące chory zgłasza ...

Ból podbrzusza u mężczyzn

Ból podbrzusza u mężczyzn może być objawem, który wskazuje na choroby układu pokarmowego, a także ...

Komentarze i opinie (1)


Jeśli biegunki i podrażnienia występują często myślę, że zamiast się męczyć najlepiej poszukać profesjonalnej pomocy. Przecież ibs to poważna choroba. Może znacznie pogorszyć stan chorego, bo przez dolegliwości nie będzie w stanie jeść. Moim zdaniem warto udać się do dietetyka klinicznego zwłaszcza wyspecalizowanego w tym obszaże chorób. Ja już od dłuższego czasu leczę się u pani Beat Ślebzak-Cebuli. Fantastyczna kobieta ułożyła mi dietę w taki sposób, że mój organizm jest w stanie normalnie funkcjonować. W końcu nie mam też niedoborów witamin.
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon