Dieta w kamicy struwitowej i cystynowej

Brak zdjęcia

24 lipca 2013

Kamica struwitowa występuje częściej u kobiet, które często chorują na choroby infekcyjne układu moczowego. Utworzony przez bakterie amoniak z mocznika sprzyja tu powstawaniu kamieni złożonych z fosforanu magnezowo-amonowego. Tworzenie się kamieni cystynowych jest konsekwencją choroby zwanej cystynurią, polegającej na upośledzeniu zwrotnego wchłaniania w nerkach cystyny.
 

Czym jest kamica nerkowa?

Kamica nerkowa polega na tworzeniu się w nerkach złogów z substancji chemicznych. Do wytrącania się kamieni dochodzi w sytuacji, gdy w moczu przekroczony zostanie próg rozpuszczalności dla związków, które w warunkach prawidłowych się w nim rozpuszczają. Kamica nerkowa dotyczy około 5% populacji, przy czym dwukrotnie częściej występuje u mężczyzn.
U wielu osób choroba przebiega bezobjawowo z okresowymi silnymi dolegliwościami w okolicy lędźwiowej, określanymi jako kolka nerkowa. W 50% przypadków kamica ma przebieg nawrotowy. Wczesne rozpoznanie przyczyny i swoiste leczenie w istotny sposób poprawia rokowania, zwłaszcza w przypadku kamicy nawrotowej.
Do czynników sprzyjających powstawaniu kamieni nerkowych należą: zwiększone wydalanie z moczem substancji tworzących kamienie: wapnia, kwasu szczawiowego, fosforanów, moczanów, cystyny, zmiana odczynu moczu, niedobór związków ograniczających krystalizację składników moczu np. magnezu, cytrynianów, zbyt mała ilość płynów w diecie lub nadmierna ich utrata, przewlekłe zakażenie układu moczowego. W etiopatogenezie kamicy nerkowej postuluje się również wpływ uwarunkowań genetycznych.
Kamienie występujące w drogach moczowych można podzielić na:

  • szczawianowo-wapniowe,
  • fosforanowo-wapniowe,
  • z kwasu moczowego,
  • struwitowe (fosforanowo-magnezowo-amonowe),
  • cysty nowe.

Znaczenie diety w kamicy nerkowej

Postępowanie dietetyczne stanowi bardzo istotny element zarówno w profilaktyce jak i leczeniu kamicy nerkowej. Lekarz ustala przyczynę powstania kamicy nerkowej, jej rodzaj oraz postępowanie dietetyczne.
W leczeniu oraz zapobieganiu kamicy ważną rolę odgrywają:

  • dopasowanie diety do rodzaju kamicy nerkowej i specyficznych zaburzeń metabolicznych,
  • płyny – pacjenci z kamicą nerkową powinni spożywać duże ilości płynów, dzięki czemu zmniejsza się stężenie składników moczu, co zapobiega ich wytrącaniu w postaci kryształków. Wypijanie dostatecznej ilości płynów znacznie zmniejsza ryzyko wystąpienia lub nawrotu kamicy nerkowej. Zalecane płyny to woda stołowa, wody mineralne, woda przegotowana, napar z brzozy, słaba herbata. Ważne są płyny podawane przed snem, które rozcieńczają mocz w godzinach nocnych.
  • ograniczenie spożycia soli kuchennej – promotorem kamicy szczawianowo-wapniowej jest sód, gdyż zwiększa on wydalanie wapnia i moczanu sodu. Istotne więc jest ograniczenie soli kuchennej, przetworów z dodatkiem soli i zawierających glutaminian sodu, a także produktów bogatych w kwas szczawiowy. W niektórych przypadkach należy zwrócić uwagę na podaż wapnia, fosforu, magnezu
    i białka. Powstawianiu kamicy może również sprzyjać dieta bogata w białko zwierzęce,
  • zwiększenie spożycia potasu – zbyt mała ilość potasu w diecie wpływa na zwiększenie wydalania wapnia z moczem oraz przypuszczalnie zmniejsza ilość wydalanych cytrynianów,
  • dostosowanie ilości spożywanego białka zwierzęcego do zapotrzebowania organizmu – wysokie spożycie białka prowadzi do zakwaszenia moczu i sprzyja zwiększonemu wydalaniu kwasu moczowego, kwasu szczawiowego i wapnia, obniżenia wydalania cytrynianów. Podaż białka w diecie powinna wynosić 0,8-1,0 g na kg masy ciała,
  • brak drastycznych ograniczeń odnośnie podaży wapnia – znaczne ograniczenie spożycia wapnia może prowadzić do wtórnego nadmiernego wydalania z moczem kwasu szczawiowego i utraty masy kostnej, z której wapń będzie pobierany do wyrównania braków.

Konkretne i szczegółowe zalecenia dietetyczne powinny być dostosowane do rodzaju kamicy.

Czym jest kamica struwitowa?

Kamienie wytrącają się tu w moczu alkalicznym, podczas zakażenia układu moczowego bakteriami wytwarzającymi ureazę. Ten typ kamicy występuje częściej u kobiet, które często chorują na choroby infekcyjne układu moczowego.
W takiej sytuacji dochodzi do alkalizacji moczu (pH>8), a utworzony przez bakterie amoniak z mocznika sprzyja powstawaniu kamieni złożonych z fosforanu magnezowo-amonowego (struwitu) i apatytów węglanowych.

Postępowanie dietetyczne w kamicy struwitowej

 

  • W diecie stosowanej w tym rodzaju kamicy ograniczyć należy fosforany, których źródłem są:
    sery dojrzewające, sery topione, mleko, żółtka jaj, mięso i jego przetwory, podroby, ryby, konserwy, produkty zbożowe gruboziarniste, suche nasiona roślin strączkowych, kakao, czekolada, orzechy.
  • Należy zwiększyć ilość wypijanych płynów do ponad 2l na dzień. Jeśli w moczu występuje niskie stężenie cytrynianów i magnezu, zwiększa się w diecie ilość wypijanych soków i spożywanych owoców cytrusowych oraz warzyw bogatych w magnez, a zwłaszcza kukurydzy.

Czym jest kamica cystynowa?

Tworzenie się kamieni cystynowych jest konsekwencją wrodzonej choroby zwanej cystynurią, polegającej na upośledzeniu zwrotnego wchłaniania w nerkach jednego z aminokwasów – cystyny, która w dużych ilościach zostaje wydalana z moczem.

Postępowanie dietetyczne w kamicy cystynowej

 

  • Najważniejszym zaleceniem żywieniowym jest ograniczenie podaży w diecie takich aminokwasów, jak cystyna oraz metionina, której znaczna ilość metabolizowana jest do cystyny. Do produktów ubogich w te aminokwasy należą mleko i przetwory mleczne oraz produkty pochodzenia roślinnego.
  • Ograniczyć należy spożycie mięsa i jego przetworów. Spożycie białek powinno być ograniczone do 0,8 g na kg masy ciała – ułatwia to alkalizację moczu i zmniejsza podaż metioniny.
  • Należy zwiększyć ilość wypijanych płynów do dwukrotnej objętości normalnego zapotrzebowania – dziennie nawet do 6l (w miarę tolerancji pacjenta), wypijanych w równych porcjach, również w nocy.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.2


Może cię

Dieta w kamicy szczawianowo-wapniowej

Kamica szczawianowo-wapniowa występuje przy nadmiernej ilości kwasu szczawiowego lub szczawianów w moczu, w chorobach zapalnych ...

Co oznacza obecność białych krwinek w moczu?

Obecność białych krwinek w moczu czyli leukocyturia może być spowodowana wieloma czynnikami na czele z ...

Usuwanie kamieni nerkowych

Kamica nerkowa wymaga leczenia objawowego, zwłaszcza wówczas gdy pojawia się atak kolki nerkowej. Często niezbędne ...

Kamica nerkowa

Kamica nerkowa, czyli występowanie złogów w układzie moczowym to choroba, która występuje u około 7% ...

Kamienie moczowe – analiza chemiczna

Badanie kamieni moczowych, to analiza ich składu chemicznego. Wykonywana jest w celu wyjaśnienia jakiego typu ...

Dieta w kamicy moczanowej

Kamica moczanowa spotykana jest częściej u mężczyzn i spowodowana jest dietą bogatopurynową związaną z nadmierną ...

Dieta w kamicy fosforanowo-wapniowej

Głównym składnikiem złogów w tym rodzaju kamicy jest fosforan wapnia. Powstaje w moczu o odczynie ...

Kamica nerkowa – objawy

Kamica nerkowa to choroba, w której tworzą się złogi – kamienie i tak zwany piasek ...

Kamica nerkowa a dieta

Kamica nerkowa to dość częsta choroba, występuje u około 5 % populacji a jej objawem ...

Wideo – Dieta przy kamicy nerkowej

W diecie osoby chorującej na kamicę nerkową, niezależnie od rodzaju kamieni, powinno znajdować się dużo ...

Kolka nerkowa

Kolka nerkowa to typowy objaw kamicy nerkowej. Jest to ból okolicy lędźwiowej, często promieniujący. Bólowi ...

Wideo – Dieta w kamicy nerkowej

Kamica nerkowa moczanowa wiąże się często z hyperurykemią, czyli podwyższonym poziomem kwasu moczowego we krwi. ...

Komentarze (0)